Marian Julian Pakulski ps. „Leopold”, „Konrad”, „Delval”, „Leopold Delval” (ur. 24 stycznia 1895 w Kamienicy Polskiej, zm. 26 kwietnia 1938 we Władywostoku) – polski działacz komunistyczny, członek PPS-Lewicy, KPP, FPK i WKP(b).
Syn Ludwika i Marii z Szołowskich. Uczył się w gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej w Płocku, gdzie działał w Związku Młodzieży Postępowej i współpracował z jego pismem Do dzieła. Od 1911 członek PPS-Lewicy. W czasie I wojny światowej członek Komitetu Płockiego PPS-Lewicy i współredaktor Głosu Robotniczego. Współorganizator Klubu Robotniczego im. Tadeusza Rechniewskiego. Jeden z inicjatorów powołania Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich w Płocku, następnie działacz Komisji Oświatowej w tej radzie.
W grudniu 1918 wstąpił do KPP (z której jednak na krótko wystąpił w styczniu 1919 z powodu różnicy zdań co do udzielenia poparcia rządowi Moraczewskiego). Członek Komitetu Okręgowego KPP w Płocku. Pełnomocnik listy wyborczej Związku Proletariatu Miast i Wsi w płockim okręgowym komitecie wyborczym podczas kampanii wyborczej do sejmu i senatu jesienią 1922. W 1923 wyjechał do Francji, gdzie wstąpił do Francuskiej Partii Komunistycznej (FPK). Redaktor tygodnika Robotnik Polski we Francji – pisma Polskich Grup Językowych FPK i Powszechnej Jednościowej Konfederacji Pracy.
Od 1924 członek centralnego kierownictwa Polskich Grup FPK. Od 1930 w Związku Radzieckim. Uczestnik V Kongresu Czerwonej Międzynarodówki Związków Zawodowych, członek komisji do spraw emigrantów i redakcji komisji francuskiej. Pracownik Sekcji Europy Łacińskiej. Brał udział w posiedzeniach Sekretariatu Romańskiego Komitetu Wykonawczego Kominternu. W lutym 1931 wstąpił do WKP(b). Z ramienia Profinternu pracował jako instruktor w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej. Autor broszur o kwestii agrarnej w Hiszpanii i o robotnikach-emigrantach. Kierownik Międzynarodowego Klubu we Władywostoku.
Wykluczony z WKP(b). 8 kwietnia 1937 został aresztowany pod zarzutem działalności nacjonalistycznej i 30 grudnia 1937 skazany na karę śmierci. 26 kwietnia 1938 rozstrzelany we Władywostoku. Zrehabilitowany 1 grudnia 1956.
Przypisy
Bibliografia Polski Słownik Biograficzny t. XXV, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1980.
Kategoria:Polscy komuniści straceni w ramach czystek stalinowskich Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Działacze Francuskiej Partii Komunistycznej Kategoria:Ludzie urodzeni w Kamienicy Polskiej Kategoria:Zmarli w 1938 Kategoria:Bolszewicy Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Polscy redaktorzy