Mirosława Zakrzewska-Dubasowa (ur. 10 czerwca 1913 w Brzozówce k. Kraśnika, zm. 18 października 2011) – polska historyczka, profesor, badaczka dziejów Armenii i Ormian.
Życiorys Urodziła się na Lubelszczyźnie, w rodzinie Włodzimierza Dąbrowskiego, dzierżawcy majątku Brzozówka, i Janiny z Lenkiewiczów. Ukończyła Państwowe Gimnazjum Wacławy Arciszowej w Lublinie. W 1931 rozpoczęła studia historyczne na Wydziale Nauk Humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (KUL), których nie ukończyła. W latach 1936–1938 dzięki stypendium Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, odbywała praktyki w Archiwum Państwowym w Lublinie. 1 września 1938 została pracownikiem etatowym ArchiwumMirosława Zakrzewska-Dubasowa [dostęp 2025-01-15]..
Po wybuchu II wojny światowej przebywała w Tarnopolu. W styczniu 1940 wyjechała do Generalnego Gubernatorstwa. Po powrocie do Lublina zatrudniła się w Archiwum Państwowym pod zarządem niemieckim (Staatsarchiv). Na początku września 1943 pracowała jako bibliotekarka. W 1944 po zajęciu Lublina przez Armię Czerwoną i Wojsko Polskie zgłosiła się do pracy w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego jako archiwistka, w którym pracowała do kwietnia 1945.
W 1946 wznowiła studia na Wydziale Nauk Humanistycznych KUL, obroniła pracę dyplomową, uzyskując stopień magistra filozofii w dyscyplinie historia. W 1947 uzyskała stopień doktora filozofii na podstawie rozprawy pt. Parczew w XV–XVIII wieku. Szkic z dziejów osady miejskiej na pograniczu Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego, w 1966 uzyskała stopień doktora habilitowanego, a w 1977 została mianowana profesorem nadzwyczajnym, w 1984 profesorem zwyczajnym.
Od 1947 była asystentką w Katedrze Historii Średniowiecznej KUL. W latach 1949–1954 była dyrektorem Archiwum Państwowego w Lublinie, w latach 1954–1956 była archiwistką w redakcji „Sztandaru Ludu”. W latach 1956–1992 pracowała na Wydziale Humanistycznym UMCS, w Instytucie Historii. Od 1967 pełniła funkcję kierownika Katedry Historii Narodów ZSRR, a następnie Zakładu Historii Europy Wschodniej. Zaliczano ją do najbardziej znanych specjalistów w dziedzinie dziejów Armenii i Ormian w Polsce.
Należała do Association Internationale des Etudes Armeniennes - Leiden, Rady Głównej Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki oraz Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Prezesowała również Lubelskiemu Oddziałowi Polskiego Towarzystwa Historycznego.
Dwukrotnie zamężna. Od 18 lutego 1939 była żoną Adama Zakrzewskiego (zm. 18 września 1939), oficera Wojska Polskiego – kapitana broni pancernej. W 1953 wyszła za Juliana Dubasa, archiwistę Archiwum Państwowego w Lublinie.
Została pochowana na cmentarzu przy ul. Lipowej w Lublinie.
Wybrane publikacje Procesy o czary w Lublinie w XVII i XVIII w., Lublin: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze 1947. Parczew w XV–XVIII wieku, Lublin: Wydawnictwo Lubelskie 1962. Ormianie zamojscy i ich rola w wymianie handlowej i kulturalnej między Polską a Wschodem, Lublin: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej 1965. W pięćdziesiątą rocznicę ZSRR. Materiały sesji naukowej, red. Mirosława Zakrzewska-Dubasowa, Lublin: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej 1972. Ormianie w dawnej Polsce, Lublin: Wydawnictwo Lubelskie 1982. (redakcja) Studia z dziejów kontaktów polsko-ormiańskich, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1983. Polacy w kulturze i życiu społecznym Zakaukazia do 1918 roku, pod red. Mirosławy Zakrzewskiej-Dubasowej, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 1990. Historia Armenii, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1977; II wydanie poprawione i uzupełnione 1990. (redakcja) Polacy w kulturze i życiu społecznym Zakaukazia do 1918 roku, Lublin 1990.
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1988) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1978) Złoty Krzyż Zasługi (1975) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1977) Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” (1979) Odznaka „Za Zasługi dla Lubelszczyzny” (1970) Złota Odznaka Honorowa „Zasłużonemu dla Lublina” (1984)
Źródło:.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Polscy archiwiści Kategoria:Polscy armeniści Kategoria:Polscy pisarze XX wieku Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ulicy Lipowej w Lublinie Kategoria:Urodzeni w 1913 Kategoria:Zmarli w 2011