Tożsamość europejska, tożsamość paneuropejska – zespół postaw, które odnoszą się do osobistej lub zbiorowej identyfikacji z Europą i odczuwanie związku z kulturą i historią europejską. Obejmuje większy obszar niż patriotyzm – identyfikowanie się z własnym narodem, ale mniejszy niż kosmopolityzm – utożsamianie się z całym rodzajem ludzkim.
thumb|200px|Europa jest pojęciem szerszym względem Unii Europejskiej, obejmuje obszar państw, które do UE nie należą oraz jest dziedzictwem historyczno-kulturowym, które powstało przed 1993 rokiem.
Czynniki wpływające na definiowanie tożsamości europejskiej: Wspólna historia Wspólne dziedzictwo kulturowe i religijne Symbole europejskie oraz symbole Unii Europejskiej Dzień Europy Flaga europejska Hymn Europy Organizacje międzynarodowe (np. Rada Europy, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Europejska Agencja Kosmiczna) Organy i instytucje działające przy tych organizacjach: Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy, Europejski Trybunał Praw Człowieka itd. Organizacje ponadnarodowe (np. Europejska Wspólnota Węgla i Stali, Unia Europejska, Unia Zachodnioeuropejska) ponadnarodowe instytucje: Parlament Europejski, Komisja Europejska, Rada Europejska, Rada Unii Europejskiej, Europejski Bank Centralny, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej itd. działania podejmowane w ramach organizacji ponadnarodowych: wspólna waluta, brak kontroli granicznych, unia celna, wspólne misje wojskowe, wspólna dyplomatyczna reprezentacja w krajach trzecich, obywatelstwo Unii Europejskiej, jeden wzór paszportu, wybory bezpośrednie do Parlamentu Europejskiego, euroband, internetowa domena .eu itp. Inne organizacje paneuropejskie (np. Europejska Unia Nadawców, UEFA) Ogólnoeuropejskie wydarzenia muzyczne (np. Konkurs Piosenki Eurowizji, MTV Europe Music Awards) Ogólnoeuropejskie wydarzenia sportowe (np. Mistrzostwa Europy w piłce nożnej, Mistrzostwa Europy w lekkoatletyce, Liga Mistrzów UEFA, Liga Europy UEFA, koszykarska Euroliga) Zawody sportowe, w których Europę reprezentuje jedna drużyna (np. Ryder Cup)
Bibliografia
Praca zbiorowa pod redakcją Franciszka Gołembskiego: Tożsamość europejska, Uniwersytet Warszawski, Instytut Nauk Politycznych, Zakład Instytucji Europejskich, 2005 Praca zbiorowa pod redakcją Franciszka Gołembskiego: Jedność europejska, Elipsa, 2006 Tożsamość europejska a tożsamość polska. Zapis debaty, która odbyła się na posiedzeniu plenarnym Komitetu przy Prezydium PAN "Polska w Zjednoczonej Europie" w dniu 21 kwietnia 2005 r. Jan Bekasiński, Eugeniusz Ponczek, Andrzej Sepkowski: Tożsamość europejska – wielokulturowość – globalizacja, Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej, 2007 Tadeusz Paleczny: Socjologia tożsamości, Oficyna Wydawnicza AFM, 2008
Kategoria:Polityka Unii Europejskiej