Ognisko Związku Podhalan w Radziechowach (OZP) – organizacja powołana do życia 26 lipca 1926 roku, z inicjatywy pochodzącego z Radziechów Jana Tyca, referenta Głównej Dyrekcji Poczt i Telegrafów w Warszawie. Oficjalną zgodę na prowadzenie organizacji wydały władze województwa w Krakowie w dniu 22 grudnia 1928 roku. Działalność OZP była prowadzona do czasu wybuchu II wojny światowej. Głównym celem postawionym przez założycieli był gospodarczy i kulturowo-oświatowy rozwój wsi.
Organizacja współpracowała między innymi z większością lokalnych organizacji, na czele z Kółkiem Rolniczym w Radziechowach oraz z organizacjami spoza regionu np. z Ligą Popierania Turystyki lub Ogniskiem Związku Podhalan w Warszawie. Podejmowane działania z biegiem lat przybierały coraz większą skalę. W sprawozdaniu z 1932 roku OZP liczyło już 165 członków, a stworzone w ramach organizacji urlopów robotniczych kuchnie, były w stanie wydać dziennie 600 obiadów dla przyjezdnych letników. Rozwój turystyki był jednym z kluczowych aspektów funkcjonowania Ogniska Związku Podhalan w Radziechowach.
W początkowej fazie OZP ograniczało swoją działalność tylko do wsi Radziechowy, z czasem jednak przystąpiono do propagowania idei tworzenia Ognisk Związku Podhalan na całej Żywiecczyźnie. Szybko powstały Ogniska Związku Podhalan w Milówce, Rajczy, Kamesznicy, Szarem, Ujsołach, Ciścu, Żabnicy, Jeleśni i Twardorzeczce. W dniu 6 grudnia 1936 roku powołano Zarząd Powiatowy Ognisk Podhalańskich w Żywiecczyźnie, na którego czele stanął Władysław Pieronek, dotychczasowy prezes OZP w Radziechowach. Powstałe ogniska oraz ich zarząd podlegały Związkowi Podhalan w Nowym Targu.
Struktura organizacji W strukturze OZP wyróżnić można zarząd oraz pięć następujących sekcji: Chór Orkiestra Koło Amatorskie (grupa teatralna) Przysposobienie rolnicze Sekcja letniskowo-turystyczna
Prezesi Ogniska Związku Podhalan w Radziechowach
Pieronek Michał (26.7.1926 – 14.8.1928) Ks. Kan. Bienias Józef (14.8.1928 – 2.11.1929) Pieronek Władysław (2.11.1929 – 3. 9.1939)
Zastępcy
Czech Jan (15.8.1928 – 26.3.1939) Sapeta Karol (26.3.1939 – 3. 9.1939)
Sekretarze Pieronek Władysław (26.7.1926 – 3.11.1929) Temel Karol (3.11.1929 – 7. 8.1930) Szebesberger Piotr (7. 8.1930 – 4. 9.1932) Pieronek Jan (4. 9. 1932 – 24.1.1933) Kwaśniewska Waleria (24.1.1933 – 5.11.1933) Michalski Józef (5.11.1933 – 13.10.1935) Pieronek Jan (13.10.1935 – 11.7.1937) Galica Józef (11.7.1937 – 3. 9.1939)
Najważniejsze inicjatywy Większość podejmowanych działań można zakwalifikować do kilku grup: działania związane z kulturą, rolnictwem, turystyką, pomocą społeczną. Spośród najważniejszych inicjatyw wyróżnić można: Budowa Pomnika Poległych w Wojnie Światowej 1914-1920 Utworzenie i uposażenie biblioteki w Radziechowach Gromadzenie starych pieśni, strojów regionalnych oraz kultywowanie lokalnych zwyczajów Organizacja imprez kulturalnych takich jak "Gazdowskie Podgardle", "Święto Gór", dożynki oraz wystawianie sztuk teatralnych Otwarcie kina "Góral" w Radziechowach Prowadzenie kursów kroju, haftów i kursów trykotarskich Prowadzenie kursów nawożenia, opryskiwania drzew i pszczelarstwa Otwarcie suszarni owoców w Kamesznicy i Radziechowach Budowa basenu kąpielowego w Radziechowach Organizacja urlopów dla robotników z dużych miast Utworzenie Kasy Bezprocentowego Kredytu dla Rolników Ziemi Krakowskiej i Podhalańskiej – Oddział w Żywcu Powołanie Komitetu Pomocy Powodzianom
Ognisko Związku Podhalan w Radziechowach łączyło lokalną tradycję z wiedzą płynącą z większych ośrodków i zewnętrznych organizacji. Poszukiwano alternatywnych, pozarolniczych źródeł utrzymania dla mieszkańców, efektem tego był rozwój dzisiaj tzw. agroturystyki oraz prowadzenie kursów, które w przyszłości mogły być podstawą dodatkowego zarobkowania.
Zobacz też Związek Podhalan
Bibliografia Władysław Pieronek, Kronika Radziechów (do 1966 roku) , Źródła do Historii Ziemi Żywieckiej, Tom III (dokumenty powojenne), Kraków 2008,
Kategoria:Podhale * Kategoria:Stowarzyszenia regionalne