American Horror Story – amerykański antologiczny serial telewizyjny z elementami horroru, dreszczowca i dramatu. Został stworzony przez Ryana Murphy’ego i Brada Falchuka dla kanału telewizyjnego FX, który emituje go od 5 października 2011 roku. W Polsce był emitowany od 12 listopada 2011 roku stację Fox. Jest produkowany przez wytwórnie Brad Falchuk Teley-Vision, Ryan Murphy Television i 20th Television. Składa się z 13 sezonów, z czego premiera ostatniego odbyła się 24 września 2026.
Każdy sezon stanowi odrębny miniserial z własnym podtytułem, fabułą i postaciami. W 2014 Murphy poinformował, że historie są ze sobą powiązane, a od czwartego sezonu zaczęły się pojawiać nawiązania do poprzednich w formie crossoverów. Liczni aktorzy wystąpili w różnych sezonach, wcielając się zazwyczaj w różne postacie. Sarah Paulson i Evan Peters pojawili się w rekordowej liczbie 10 sezonów. W co najmniej sześciu sezonach wystąpili Angela Bassett, Kathy Bates, , Frances Conroy, Leslie Grossman, Jessica Lange, Billie Lourd, Denis O’Hare, Lily Rabe i Emma Roberts.
Serial spotkał się głównie z pozytywnym odbiorem krytyki filmowej. Notował wysokie wyniki oglądalności, a jego pierwszy sezon był najlepiej oglądanym nowym programem amerykańskiej telewizji kablowej w 2011. Zdobył szereg nagród, w tym 16 Primetime Emmy, do których czterokrotnie był nominowany jako . Szczególne uznanie zdobyła Lange, która wygrała za swoje role dwie Primetime Emmy, Złoty Glob i Nagrodę Gildii Aktorów Ekranowych.
W 2021 w serwisie Hulu odbyła się premiera jego spin-offu, American Horror Stories. Stał się bazą franczyzy , obejmującej antologiczne seriale telewizyjne tworzone przez Murphy’ego i Falchuka dla FX.
Przegląd sezonów
Sezon Podtytuł Podtytuł oryginalny Liczbaodcinków Pierwsza emisja(Stany Zjednoczone) Pierwsza emisja(Polska) Pierwszy odcinek Ostatni odcinek Pierwszy odcinek Ostatni odcinek Stacja/platforma 1 Murder House Murder House 12 5 października 2011 21 grudnia 2011 12 listopada 2011 28 stycznia 2012 Fox 2 Asylum Asylum 13 17 października 2012 23 stycznia 2013 26 października 2012 25 stycznia 2013 3 Sabat Coven 13 9 października 2013 29 stycznia 2014 20 października 2013 9 lutego 2014 4 Freak Show Freak Show 13 8 października 2014 21 stycznia 2015 9 października 2014 22 stycznia 2015 5 Hotel Hotel 12 7 października 2015 13 stycznia 2016 8 października 2015 14 stycznia 2016 6 Roanoke Roanoke 10 14 września 2016 16 listopada 2016 15 września 2016 17 listopada 2016 7 Kult Cult 11 5 września 2017 14 listopada 2017 7 września 2017 16 listopada 2017 8 Apokalipsa Apocalypse 10 12 września 2018 14 listopada 2018 13 września 2018 15 listopada 2018 9 1984 1984 9 18 września 2019 13 listopada 2019 19 września 2019 14 listopada 2019 10 Podwójny seans Double Feature 10 25 sierpnia 2021 20 października 2021 5 października 2021 7 grudnia 2021 11 NYC NYC 10 19 października 2022 16 listopada 2022 7 grudnia 2022 25 stycznia 2023 Disney+ 12 Oczekiwanie Delicate 9 5 20 września 2023 18 października 2023 25 października 2023 22 listopada 2023 4 3 kwietnia 2024 24 kwietnia 2024 10 kwietnia 2024 1 maja 2024 13 13 13 13 24 września 2026 29 października 2026 1 października 2026 5 listopada 2026
Sezon 1: Murder House (2011) thumb|Rezydencja w Los Angeles, imitująca miejsce akcji Murder House
W 2011 roku Ben i Vivien Harmonowie wraz z nastoletnią córką Violet przeprowadzają się się do Los Angeles. Ben pracuje w nowym domu jako psychiatra, a jednym z jego pacjentów jest nastoletni Tate, który zakochuje się w Violet. Harmonowie nawiązują znajomość z sąsiadką Constance Langdon i wieloletnią gospodyni domu, Moira O’Harą. Odkrywają, że w domu mają miejsce zjawiska paranormalne.
Sezon 2: Asylum (2012–2013)
W 1964 roku w Massachusetts działa seryjny morderca Krwawa Twarz. Podejrzany przez policję Kit Walker zostaje umieszczony w prowadzonym przez zakonnice szpitalu psychiatrycznym Briarcliff, zarządzanym przez siostrę Jude Martin. Sprawa wzbudza zainteresowanie dziennikarki Lany Winters, więc Jude przymusowo zamyka ją w Briarcliff pod pretekstem leczenia homoseksualizmu. Pacjenci stają się ofiarami brutalnego traktowania przez personel, w tym eksperymentów naukowych wykonywanych przez lekarza Arthura Ardena.
Sezon 3: Sabat (2013–2014)
W 2013 roku nastoletnia Zoe Benson odkrywa w sobie magiczne moce i przeprowadza się do Akademii pani Robichaux w Nowym Orleanie – szkoły dla czarownic, prowadzonej przez Cordelię Foxx. Placówka funkcjonuje w ramach sabatu, na czele którego stoi Najwyższa, Fiona Goode, matka Cordelii. Oprócz Zoe, w szkole uczą się Madison Montgomery, Queenie i Nan. Fiona odkopuje zamkniętą w grobie nieśmiertelną XIX-wieczną seryjną morderczyni Delphine LaLaurie, a następnie instaluje ją w Robichaux jako gospodynię. Sabat mierzy się z zagrożeniami ze strony łowców czarownic i wieloletniej rywalki, królowej voodoo Marie Laveau.
Sezon 4: Freak Show (2014–2015) thumb|Park rozrywki, imitujący cyrk z Freak Show
W 1952 roku prowadzi w Jupiter na Florydzie gabinet osobliwości, czyli cyrk złożony z osób z deformacjami ciała. Występują w nim między innymi bliźniaczki syjamskie Bette i Dot Tattler, kobieta z brodą, Ethel Darling, i jej cierpiący na ektrodaktylię syn Jimmy. Siostry Tattler wzbudzają zainteresowanie mieszkającego w Jupiter Dandy’ego Motta. Członkowie cyrku mierzą się z dyskryminacją pośród lokalnej społeczności i oszustem Stanleyem, który chce sprzedać ich zdeformowane ciała do muzeum. Równocześnie w Jupiter działa przebrany za klauna seryjny morderca.
Sezon 5: Hotel (2015–2016)
W 2015 roku mieszkający w Los Angeles detektyw John Lowe wraz z żoną Alex mierzą się z traumą po zaginięciu syna. Śledztwo w sprawie seryjnego mordercy, dla którego inspirację stanowi Dekalog, prowadzi go do hotelu Cortez. Obiekt jest miejscem zjawisk paranormalnych, a jego goście giną w niewyjaśnionych okolicznościach. W Cortezie mieszka wampirzyca Hrabina, ponadto funkcjonują w nim duchy, między innymi seryjnego mordercy i założyciela hotelu, Jamesa Patricka Marcha.
Sezon 6: Roanoke (2016)
Paradokumentalny serial telewizyjny Koszmar z Roanoke przedstawia historię Matta i Shelby Millerów, którzy wprowadzają się do domu w Karolinie Północnej. Tymczasowo dołącza do nich siostra Matta, Lee, będąca w trakcie rozwodu i rywalizacji z mężem o opiekę nad córką. Millerowie mierzą się ze straszącymi w otoczeniu domu duchami mieszkańców XVI-wiecznej kolonii Roanoke oraz rodziną Polków. Po sukcesie Koszmaru z Roanoke jego producent, Sidney Aaron James, postanawia zrealizować reality show Powrót do Roanoke: Trzy dni w piekle, w którym Millerowie i aktorzy z serialu zamieszkują w domu na trzy dni.
Sezon 7: Kult (2017)
Wygrana Donalda Truma w wyborach prezydenckich w Stanach Zjednoczonych w 2016 roku wpływa na pojawienie się u Ally Mayfair-Richards zaburzeń lękowych, które usiłuje leczyć poprzez terapię z psychiatrą Rudym Vincentem. Kai Anderson postanawia kandydować do rady miasta, a w swojej kampanii wyborczej głosi radykalne hasła. Tworzy skupioną wokół siebie sektę, do której jego siostra, Winter, rekrutuje żonę Ally, Ivy.
Sezon 8: Apokalipsa (2018)
Ziemia zostaje zgładzona w wyniku wybuchu pocisku jądrowego. Grupa osób, którym udaje się przeżyć, trafia do podziemnego schronu, zarządzanego przez Wilheminę Venable. Do placówki przybywa Michael Langdon, który zapowiada zabranie wybranych mieszkańców do lepszego schronienia. W retrospekcji Michael trafia do szkoły dla czarodziejów. Jego silne moce magiczne wzbudzają zaniepokojenie w sabacie czarownic, na czele którego jako Najwyższa stoi Cordelia.
Sezon 9: 1984 (2019)
W 1984 roku Brooke Thompson zostaje zaatakowana przez Richarda Ramireza. Aby uciec przed zagrożeniem, wyjeżdża do pracy w nowo otwartym obozie letnim Redwood. Poznaje jego innych pracowników: Montanę, Xaviera, Cheta, Raya, Donnę i Trevora. Tymczasem Benjamin Richter, który przed laty dokonał w Redwood seryjnego mordu, ucieka ze szpitala psychiatrycznego.
Sezon 10: Podwójny seans (2021)
W pierwszej części, Red Tide, Harry i Doris Gardnerowie wraz z córką Almą przeprowadzają się do Provincetown. Harry planuje napisać scenariusz do pilotu serialu, ale dopada go blokada twórcza. W lokalnym barze poznaje piosenkarza Austina Sommersa i pisarkę Belle Noir, którzy dają mu tabletki na przełamanie blokady. Odkrywa jednak, że lek ma skutki uboczne.
W drugiej części, Death Valley, czworo przyjaciół: Cal, Kendall, Troy i Jamie udają się na kemping w Dolinie Śmierci, a po powrocie do domu odkrywają, że są w ciąży. W 1954 roku administracja prezydenta Stanów Zjednoczonych Dwighta Eisenhowera bada sprawę wtargnięcia kosmitów w przestrzeń powietrzną.
Sezon 11: NYC (2022)
W 1981 roku w Nowym Jorku ma miejsce seria morderstw, wymierzonych w społeczność gejowską. W obliczu bierności policji detektyw Patrick Read i dziennikarz Gino Barelli postanawiają zbadać sprawę. Biolożka Hannah Wells pracuje nad nieznaną epidemią.
Sezon 12: Oczekiwanie (2023–2024)
Sezon stanowi adaptację powieści Delicate Condition. Mieszkający w Nowym Jorku aktorka Anna Victoria Alcott wraz z mężem Dexem bezskutecznie starają się o dziecko. Mimo obaw menedżerki, Siobhan Corbyn, Anna decyduje się na zapłodnienie pozaustrojowe. Zaczyna jednak doświadczać wizje i odczuwa strach, że ktoś sabotuje jej starania.
Sezon 13: 13 (2026)
Sezon stanowi crossover z poprzednimi, z powracającymi postaciami. Ocalały z katastrofy lotniczej Ben DeSoto, cierpiący na triskaidekafobię, zatrudnia się w Nowym Jorku jako opiekun medyczny pana Nasa, którym zajmuje się Constance.
Obsada
Kolor zielony oznacza wymienienie w obsadzie głównej (nazwisko w czołówce). Kolor jasnoniebieski oznacza wymienienie jako gość specjalny. Kolor różowy oznacza wymienienie w obsadzie gościnnej. Kolor szary oznacza brak występu w sezonie.
+ Aktorzy/aktorki, którzy wystąpili w głównej obsadzie i rodzaj roli Aktor/aktorka Murder House(2011) Asylum(2012–2013) Sabat(2013–2014) Freak Show(2014–2015) Hotel(2015–2016) Roanoke(2016) Kult(2017) Apokalipsa(2018) 1984(2019) Podwójny seans(2021) NYC(2022) Oczekiwanie(2023–2024) 13(2026) Główna Gość specjalny Główna Gościnna Gość specjalny Gościnna Główna Główna Główna Główna Główna Gościnna Gościnna Główna Główna Gościnna Główna Główna Gość specjalny Główna Gościnna Główna Gość specjalny Główna Główna Gościnna Główna Główna Główna Gościnna Gościnna Główna Główna Gość specjalny Główna Główna Gościnna Gościnna Główna Gość specjalny Główna Gość specjalny Gościnna Główna Główna Główna Główna Gość specjalny Główna Główna Gość specjalny Główna Główna Główna Główna Główna Gość specjalny Główna Gość specjalny Główna Gość specjalny Główna Gość specjalny Gość specjalny Główna Główna Główna Gość specjalny Gość specjalny Główna Gościnna Gościnna Główna Gościnna Główna Lady Gaga Główna Gość specjalny Główna Główna Główna Gościnna Główna Główna Gościnna Główna Gościnna Główna Główna Gościnna Gościnna Główna Główna Główna Główna Główna Gościnna Główna Główna Główna Główna Główna Główna Główna Główna Gościnna Główna Główna Główna Główna Główna Główna Główna Główna Główna Główna
Produkcja
Serial wynikł z pomysłu Ryana Murphy’ego i Brada Falchuka, by wyprodukować przeciwieństwo wspólnie przez nich stworzonego Glee, emitowanego od 2009. Murphy wyjaśnił: „Lubię robić coś zupełnie odwrotnego do tego, czym zajmowałem się przed chwilą. Skoro więc robiliśmy coś nieskazitelnie czystego, słodkiego, optymistycznego i pozbawionego cynizmu, chciałem stworzyć coś, co pozwoliłoby mi pokazać inną stronę mojej osobowości. Oczywiście zawsze ciągnęło mnie do mroczniejszych klimatów. Ale w tym przypadku chodzi przede wszystkim o naszą miłość do horrorów – zwłaszcza tych, które fascynowały nas w dzieciństwie – oraz o nawiązania do popkultury, w której dorastaliśmy”. Jako główną inspirację wskazał operę mydlaną Dark Shadows (1966–1971), którą oglądał w dzieciństwie.