Zeiss projektor – jeden z projektorów planetarium produkowany przez firmę Carl Zeiss. Stosowany do wyświetlania gwiazd i innych obiektów astronomicznych podczas seansów na kopule planetarium. Z reguły jest on duży i skomplikowany.
Historia rozwoju i produkcji W latach 1923–1924 skonstruowano projektor Mark I, który był pierwszym na świecie nowoczesnym projektorem stosowanym w planetariach. W 1930 Carl Zeiss AG opracował projektor Mark II w fabrykach AG (w Niemczech Wschodnich) i Oberkochen (w Niemczech Zachodnich). Po II wojnie światowej i podziale Niemiec każda fabryka rozwinęła swoją własną linię projektorów. Projektory od Mark III do Mark VI zaczęto projektować w Oberkochen w 1957 r.; ich produkcję zakończono w 1989 r. Tymczasem w Niemczech Wschodnich firma Carl Zeiss-Jena opracowała projektor typu ZKP. Po zjednoczeniu Niemiec w 1989 r. w dwóch fabrykach Carl Zeiss, zarówno na wschodzie jak i zachodzie Niemiec, zaczęto produkować ten sam projektor.
Lista planetariów z projektorem Zeiss Adler Planetarium (Chicago, Illinois, USA) (używany w latach 1939–1969) Planetario Luis Enrique Erro (m. Meksyk, Meksyk) (używany w latach 1964–2006) Bangkok Planetarium (Bangkok, Tajlandia) (używany od 1964) Fernbank Planetarium (Atlanta, Georgia, USA) (używany od 1967 lub 1968) Hayden Planetarium (Nowy Jork, Nowy Jork, USA) (używano aż czterech projektorów Zeiss: Mark II (1935–1960); Mark IV (1963–1973; Mark VI (1973–1997) i od 1999 planetarium używa projektora Mark IX) Humboldt Planetarium (Caracas, Wenezuela) (używany od 1950) Planetarium w Manitoba Museum (Manitoba, Kanada) używany od 1967) Morehead Planetarium (Chapel Hill, Karolina Północna, USA) (w latach 1949–1969 używano projektora Mark II; w latach 1969–2011 – Mark VI) James S. McDonnell Planetarium (Saint Louis, Missouri, USA) (używany od 2001) Samuel Oschin Planetarium; obserwatorium w parku Griffith (Los Angeles, Kalifornia, USA) (w latach 1964–2006 używano projektora Mark IV; od 2006 planetarium używa projektora Mark IX) Strasenburgh Planetarium (Rochester, Nowy Jork, USA) (używany od 1968) Planetario de Bogotá, (Bogota, Kolumbia) (używany od 1969) Fiske Planetarium, (Boulder, Kolorado, USA) (używany od 1975) Planetario Universidad de Santiago, (Santiago, Chile) (używany od 1972) Calouste Gubelkian Planetarium (Lizbona, Portugalia) (w latach 1965–2004 był używany projektor UPP 23/4; od 2005 planetarium używa projektora Mark IX) Delafield Planetarium, Agnes Scott College (Decatur, Georgia, USA) (używany od 2000) Charles Hayden Planetarium (Boston Museum of Science, Boston, Massachusetts, USA) (w latach 1970–2010 używano projektora Mark VI; od 2011 planetarium używa projektora Starmaster)
Linki zewnętrzne ZEISS Planetariums
Kategoria:Planetaria