Wzorowy Żołnierz

200px|thumb|Odznaka wz. 1999 Wzorowy Żołnierz – tytuł honorowy i odznaka nadawana żołnierzom Wojska Polskiego w latach 1950–2010.

Zasady nadawania odznaki Jednostopniowa odznaka „Wzorowego Żołnierza” po raz pierwszy została wprowadzona rozkazem Ministra Obrony Narodowej nr 27/MON z 24 kwietnia 1950Rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr 27 z 24 kwietnia 1950 – Ustanowienie odznaki „Wzorowego Żołnierza”, „Dziennik Rozkazów MON” 1950, 1 maja, nr 5 poz. 23, s. 44–45.. Zgodnie ze statutem była nadawana podoficerom i szeregowcom [...] wyróżniającym się oddaniem sprawie Rzeczypospolitej Polskiej, wysokim poziomem moralno-politycznym, najlepszymi wynikami w zakresie szkolenia politycznego, ogólnowojskowego i taktycznego oraz wzorowym zachowaniem się w służbie i poza służbąTamże.. Rok później została skasowana, by ponownie zostać wprowadzona do użytku w 1953. W 1958 została przemianowana na odznakę dwustopniową, przy czym stopień pierwszy był najniższy. Z kolei w 1968 została przemianowana na trzystopniową, przy czym stopień pierwszy był najwyższy. W 1974 nastąpiła nowelizacja statutu, a odznaka uzyskała inny kształtZa Ratajczak; Historyczny rodowód...: Instrukcja o przodownictwie i współzawodnictwie w Siłach Zbrojnych PRL. Zamiast dotychczasowych I, II i III stopnia, wprowadzono odznaki brązowe, srebrne i złote. Opracowano nowe formy plastyczne odznak. Podniesiono kryteria ocen będących podstawą nadawania. Aby uzyskać tytuł i brązową odznakę, szeregowiec lub podoficer musiał wyróżniać się ideowo-politycznym zaangażowaniem, aktywnością społeczną, zdyscyplinowaniem. Średnia ocena z wyszkolenia nie mogła być niższa niż 4,25. „Wzorowym Żołnierzom” w zamian za postawę i wyniki w szkoleniu przysługiwało pierwszeństwo przy wyznaczaniu na wyższe stanowiska, uzyskaniu wyższego stopnia wojskowego, przyjęciu do wojskowych szkół zawodowych. Posiadaczy srebrnych odznak nie obowiązywał egzamin do szkół chorążych i podoficerskich szkół zawodowych. Złota odznaka dawała takie samo prawo ubiegającym się o przyjęcie do szkół oficerskich. Przewidziano również dodatkowe dni urlopu.

Żołnierze, którym nadano wyróżniający tytuł i odznakę „Wzorowego Żołnierza” na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 maja 1963 o dyscyplinie wojskowej oraz o odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenia honoru i godności żołnierskiej, zachowali dotychczasowe uprawnienia związane z tym wyróżnieniem. Odznaki starego wzoru nie podlegały wymianie na odznaki nowego wzoru.

Od 1999 do 2009 tytuł nadawany był za bardzo dobre wykonywanie zadań służbowych i osiąganie bardzo dobrych wyników w szkoleniu przez szeregowych i podoficerów odbywających zasadniczą służbę wojskową lub nadterminową zasadniczą służbę wojskową, którzy odbyli co najmniej sześć miesięcy czynnej służby wojskowejRozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 14 września 1999 r. w sprawie wyróżniania żołnierzy, pododdziałów i oddziałów wojskowych (), § 26, s. 4527.. Zmienił się też wizerunek odznaki.

Wzór odznaki Wzór 1958

Odznaka dwustopniowa. Projektantem odznaki jest Bronisław Ledwarowski, wykonawcą Mennica Państwowa. I stopnia: na biało-czerwono emaliowanej tarczy głowa żołnierza w hełmie. U dołu napis: WZOROWY ŻOŁNIERZ. I stopień: metal posrebrzany, część, emaliowany 42 x 30 mm, słupek z nakrętką. II stopnia: Jak wyżej, ale metal brązowiony.

Wzór 1961

Odznaka identyczna jak wyżej opisana, ale kształt hełmu nieco zmieniony, a na hełmie dodana gałązka wawrzynu. Dwustopniowa: I (srebrna) i II (brązowa). Istniała miniaturka odznaki.

Wzór 1968

Projektant i wykonawca jak w poprzednich pozycjach. Odznaka trzystopniowa: I, II oraz III klasy. Na biało-czerwono emaliowanej tarczy głowa żołnierza. Na białym tle cyfra 1, 2 lub 3.

Wzór 1973

Projektant i wykonawca jak poprzednio. Odznaka posiada trzy stopnie: złota, srebrna i brązowa. Złota: na biało-czerwono emaliowanej tarczy głowa żołnierza w hełmie. U dołu napis: WZOROWY ŻOŁNIERZ. Metal pozłacany, część, emaliowany 31 x22 mm, słupek z nakrętką. Srebrna: jak wyżej, ale metal posrebrzany. Brązowa: jak wyżej, ale metal brązowiony.

Wzór 1999

Odznaka jednostopniowa. Odznakę stanowi owalny wieniec laurowy, otwarty w górnej części, o wymiarach 45 x 45 mm. Na wieńcu są umieszczone dwa skrzyżowane karabiny oraz orzeł z głowicy sztandaru jednostki wojskowej, spoczywający na puszce, wykonane z metalu o barwie brązu. Na puszce jest umieszczony złocony monogram "WŻ"Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 14 września 1999 r...., § 4, s. 4524.. Projektantem odznaki jest Jacek Macyszyn.

Przypisy

Bibliografia

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 września 2002 r. w sprawie wyróżniania żołnierzy ()

Linki zewnętrzne Zbiór odznak

Kategoria:Odznaki Wojska Polskiego Kategoria:Przodownictwo i współzawodnictwo w Siłach Zbrojnych PRL