thumb|Jelena Isinbajewa i prezydent Rosji Władimir Putin na Kremlu, 2006 thumb|Jelena Isinbajewa i prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew na Kremlu, 2009 thumb|Jelena Isinbajewa odbiera stopień majora Sił Zbrojnych Federacji rosyjskiej od ówczesnego ministra obrony Rosji Siergieja Szojgu, 2015 Jelena Gadżyjewna Isinbajewa (ros. Елена Гаджиевна Исинбаева, ur. 3 czerwca 1982 w Wołgogradzie) – rosyjska lekkoatletka uprawiająca skok o tyczce, dwukrotna mistrzyni olimpijska, trzykrotna mistrzyni świata, czterokrotna halowa mistrzyni świata, mistrzyni Europy, halowa mistrzyni Europy, 28-krotna i obecna rekordzistka świata (5,06 m).
Urodziła się w Wołgogradzie, jej ojcem jest pochodzący ze wsi Czuwek w Dagestanie Gadży Gafanowicz Isinbajew, matka Natalja Pietrowna urodziła się w wielodzietnej rodzinie w chutorze położonym niedaleko Wołgogradu. Ojciec pracuje jako hydraulik, matka przez wiele lat pracowała w kotłowniStrach przegrywać Krzysztof Rawa, Rzeczpospolita nr 83(8594) 9.04.2010, str. A22 – A23.. Zamieszkiwała w Monako, w 2011 powróciła do rodzinnego Wołgogradu.
W 2004 na Igrzyskach Olimpijskich w Atenach zdobyła złoty medal, bijąc rekord świata (4,91 m). Wyczyn ten powtórzyła 4 lata później w Pekinie skacząc 5,05 m. Została wybrana lekkoatletką 2004 oraz 2009 przez IAAF. Jest trzykrotną mistrzynią świata: z Helsinek w 2005, z Osaki w 2007 oraz z Moskwy w 2013 oraz mistrzynią Europy z Göteborga w 2006. Nieprzerwanie w latach 2004–2008 wygrywała wszystkie zawody rangi mistrzowskiej w których brała udział.
Kariera Początkowo trenowała gimnastykę, jednak jako piętnastolatka zrezygnowała z uprawiania tego sportu (miała już ponad 170 centymetrów wzrostu i była zbyt wysoka jak na tę dyscyplinę). Międzynarodową karierę lekkoatletyczną rozpoczęła w 1998, już po sześciu miesiącach treningów tyczkarskich z wynikiem 4,00 zdobyła złoty medal rozegranych w Moskwie światowych igrzysk młodzieży, na mistrzostwach świata juniorów w Annecy we Francji skoczyła 3,90 m, co dało jej 9. miejsce.
W 1999 poprawiła się na mistrzostwach świata kadetów w Bydgoszczy, gdzie pokonawszy 4,10 m zdobyła złoty medal.
W następnym roku na mistrzostwach świata juniorów w Santiago po raz pierwszy skoczyła 4,20 m, wyprzedzając Niemkę Annikę Becker. W tym samym roku skok o tyczce kobiet zadebiutował na Igrzyskach Olimpijskich, w Sydney wygrała Amerykanka Stacy Dragila, natomiast Isinbajewa podczas tych igrzysk nie zaliczyła żadnej wysokości.
W 2001 zdobyła kolejny złoty medal, tym razem na Mistrzostwach Europy Juniorów w Grosseto we Włoszech, gdzie skoczyła 4,40 m.
Na Mistrzostwach Europy w Monachium w 2002 pokonała wysokość 4,55 m, co wystarczyło jedynie na srebrny medal. 5 cm wyżej skoczyła jej rodaczka Swietłana Fieofanowa, która zdobyła złoto.
W 2003 Jelena Isinbajewa zrobiła kolejne postępy, wygrywając mistrzostwa Europy U-23 w Bydgoszczy z rezultatem 4,65 m. 13 lipca po raz pierwszy pobiła rekord świata, ustanawiając go na wysokości 4,82 m, na meetingu w Gateshead w Anglii, co uczyniło ją główną faworytką do zdobycia złotego medalu na Mistrzostwach Świata w Paryżu, gdzie jej braki techniczne wykorzystały rywalki, Fieofanowa oraz Becker, które zajęły dwa pierwsze miejsca. Jelena musiała zadowolić się brązem.
W 2004 skok o tyczce kobiet już dojrzał jako dyscyplina sportowa i podczas mityngu w Doniecku Jelena pobiła kolejny halowy rekord świata (4,83 m), który w ciągu tygodnia został pobity o 1 cm przez Fieofanową. W marcu, na Halowych Mistrzostwach Świata w Budapeszcie Jelena zdobyła złoty medal, bijąc rekord świata i skacząc 4,86 m. Drugie miejsce zajęła Dragila, trzecie Fieofanowa.
W czerwcu i lipcu trzy razy biła rekord świata, w Gateshead (4,87 m), w Birmingham (4,89 m) oraz w Londynie (4,90 cm) na stadionie Crystal Palace.
Skok o tyczce był jedną z najbardziej prestiżowych konkurencji na Igrzyskach Olimpijskich w Atenach, a rywalizacja między Isinbajewą a Fieofanową podgrzewała tylko atmosferę. Kiedy wszystkie konkurencje zakończyły się, uwaga widzów była zwrócona na konkurs skoku o tyczce kobiet. Kiedy po zaliczeniu 4,75 Fieofanowa nie pokonała 4,90, złoto przypadło Jelenie, która pobiła dodatkowo rekord świata skokiem na wysokość 4,91. Brąz wywalczyła Polka Anna Rogowska.
W 2005 przyszły kolejne 4 rekordy świata. Pierwszy pobiła w Lozannie (4,93 m). Bicie rekordów centymetr po centymetrze przynosi jej ogromne zyski od sponsorów. Podobną taktykę objął niegdyś Serhij Bubka, który osiągnął rekord świata na poziomie 6,14 m. W czerwcu w Madrycie skoczyła 4,95 m, a na stadionie Crystal Palace w Londynie, 22 lipca 2005 pobiła dwa rekordy świata, najpierw skoczyła 4,96, po rekordzie Polski Anny Rogowskiej (4,80 m), a następnie za pierwszym razem pokonała magiczną barierę 5,00 m.
W tym samym roku na mistrzostwach świata w Helsinkach zdobyła również tytuł mistrzowski i po raz kolejny pobiła rekord świata wynikiem 5,01 m.
W 2006 wygrała halowe mistrzostwo świata w Moskwie wynikiem 4,80 m oraz mistrzostwo Europy w Göteborgu również z wynikiem 4,80 m.
W 2007 ponownie zdobyła tytuł mistrzowski na otwartym stadionie na mistrzostwach świata w Osace wynikiem 4,80 m. Ponadto wygrała wszystkie 6 zawodów Złotej Ligi, za co dostała milion dolarów do podziału z Amerykanką Sanyą Richards.
16 lutego 2008 w Doniecku poprawiła o 2 cm swój halowy rekord świata, uzyskując 4,95 m.
11 lipca 2008, podczas mitingu Golden League w Rzymie ponownie poprawiła należący do siebie rekord świata. Skokiem na 5,03 m zapewniła sobie zwycięstwo w zawodach oraz kolejny raz udowodniła, że nie ma sobie równych. 29 lipca 2008 ponownie poprawiła swój rekord, pokonując w Monako zawieszoną poprzeczkę na wysokości 5,04 m.
18 sierpnia 2008 bezapelacyjnie zwyciężyła w olimpijskim konkursie skoku o tyczce, pokonując za trzecim razem poprzeczkę na wysokości 5,05 m (rekord świata).
15 lutego 2009 zainaugurowała sezon zwyciężając w mityngu halowym w Doniecku, bijąc zarazem dwukrotnie własny halowy rekord świata – najpierw pokonała poprzeczkę zawieszoną na wysokości 4,97 m, a następnie pięciu metrów.
17 sierpnia 2009, startując w finałowym konkursie skoku o tyczce podczas mistrzostw świata w Berlinie, nie zaliczyła żadnej wysokości, rozpoczynając start na wysokości 4,75 m.
28 sierpnia 2009 na mitingu Weltklasse Zürich, będącym częścią zawodów Złotej Ligi, poprawiła o 1 cm swój własny rekord świata, skacząc w pierwszej próbie 5,06 m.
Po nieudanym występie w halowych mistrzostwach świata (Ad Dauha 2010) Isinbajewa opuściła letni sezon 2010.
Rosjanka powróciła do startów 6 lutego 2011 po niemal rocznej przerwie w występach; wygrała mityng Russian Winter, uzyskując najlepszy wynik na świecie w tej części sezonu (4,81 m). Drugim startem Isinbajewej w 2011 był mityng Samsung Pole Vault Stars w Doniecku, Rosjanka wygrała te zawody z rezultatem 4,85 m. Z powodu grypy nie wzięła udziału w halowych mistrzostwach Europy w Paryżu.
Pierwszy występ Rosjanki w sezonie letnim miał miejsce w połowie lipca na mityngu KBC Night of Athletics – zwyciężyła z wynikiem 4,60 m. Trzy dni później Isinbajewa nie zaliczyła żadnej wysokości podczas zawodów we włoskim Lignano. Podczas mityngu Diamentowej Ligi – DN Galan 2011 – Rosjanka zwyciężyła, uzyskując swój najlepszy rezultat w sezonie – 4,76 m. Na mistrzostwach świata w koreańskim Daegu zajęła 6. miejsce z wynikiem 4,65 m.
23 lutego 2012 podczas mityngu XL Galan 2012 w Sztokholmie Isinbajewa poprawiła o 1 centymetr własny halowy rekord świata skacząc 5,01 m. M.in. ten wynik dał jej tytuł lekkoatletki lutego w plebiscycie European Athletics. W marcu została, czwarty raz w karierze, halową mistrzynią świata.
W sezonie letnim 2012 zaplanowała trzy starty przed igrzyskami olimpijskimi.
W lipcu 2013, po zwycięstwie w mistrzostwach kraju, zapowiedziała zawieszenie kariery po mistrzostwach świata w Moskwie. Nie wykluczyła jednak możliwości powrotu na igrzyska olimpijskie w 2016.
W 2014 była burmistrzem wioski olimpijskiej podczas igrzysk w Soczi.
Instruktor lekkoatletyki w Centralnym Klubie Sportowym Armii, posiada stopień wojskowy majora.
W sierpniu 2016 roku została wybrana na ośmioletnią kadencję do Komisji Zawodniczej MKOl.
Działalność polityczna 6 lutego 2012 została oficjalnie zarejestrowana jako „osoba zaufana” Władimira Putina, kandydata na prezydenta Federacji Rosyjskiej i ówczesnego premiera Rosji. Podczas wyborów prezydenckich w 2018 roku przyłączyła się do ruchu Putin Team, który popierał kandydaturę Władimira Putina. W styczniu 2020 roku została włączona do grupy roboczej ds. poprawek do Konstytucji.
Sankcje 26 lutego 2023 roku, w związku z pełnoskalową rosyjską inwazją, Ukraina dodała do swojej listy sankcyjnej „przedstawicieli rosyjskiego świata sportu, którzy próbują wykorzystać sport w służbie agresji”, w tym Isinbajewą.
Życie osobiste Wyznaje prawosławie.
28 czerwca 2014 urodziła córkę Ewę, której ojcem jest Nikita Petinow (ur. 1990), oszczepnik i członek rosyjskiej reprezentacji narodowej. Para wzięła ślub 12 grudnia 2014 roku.
14 lutego 2018 roku Isinbajewa urodziła syna, Dobrynię. Poród odbył się w Monako.
W 2023 roku hiszpańskie media poinformowały, że sportsmenka wraz z rodziną przeprowadziła się na należącą do Hiszpanii wyspę Teneryfę, gdzie ma swój penthouse i dwie wille. Po tych doniesieniach Isinbajewa nazywała się „człowiekiem pokoju”, a swój stopień oficerski w Siłach Zbrojnych Federacji Rosyjskiej określała jako nominalny.
Największe osiągnięcia RokRodzaj zawodówMiastoMiejsceWynik1998Światowe igrzyska młodzieży Moskwa 1.4,00 m1999Mistrzostwa świata kadetów Bydgoszcz 1.4,10 m2000Mistrzostwa świata juniorów Santiago 1.4,20 m2001Mistrzostwa Europy juniorów Grosseto 1.4,40 m2002Mistrzostwa Europy Monachium 2.4,55 m2003Halowe Mistrzostwa Świata Birmingham 2.4,60 m2003Mistrzostwa Świata Paryż 3.4,60 m2003Młodzieżowe mistrzostwa Europy Bydgoszcz 1.4,65 m2004Halowe Mistrzostwa Świata Budapeszt 1.4,86 m2004Igrzyska Olimpijskie Ateny 1.4,91 m2005Halowe Mistrzostwa Europy Madryt 1.4,90 m2005Mistrzostwa Świata Helsinki 1.5,01 m2006Halowe Mistrzostwa Świata Moskwa 1.4,80 m2006Mistrzostwa Europy Göteborg 1.4,80 m2007Mistrzostwa Świata Osaka 1.4,80 m2008Halowe Mistrzostwa Świata Walencja 1.4,75 m2008Igrzyska Olimpijskie Pekin 1.5,05 m2009Światowy Finał IAAF Saloniki 1.4,80 m2010Halowe mistrzostwa świata Doha 4.4,60 m2011Mistrzostwa świata Daegu 6.4,65 m2012Halowe Mistrzostwa Świata Stambuł 1.4,80 m2012Igrzyska Olimpijskie Londyn 3.4,70 m2013Mistrzostwa świata Moskwa 1.4,89 m
Rekordy świata WynikMiastoData4,82 m Gateshead14 czerwca 20034,83 m Donieck15 lutego 20044,86 m Budapeszt6 marca 20044,87 m Gateshead27 czerwca 20044,89 m Birmingham25 lipca 20044,90 m Londyn30 lipca 20044,91 m Ateny24 sierpnia 20044,92 m Bruksela3 września 20044,93 m Lozanna5 lipca 20054,95 m Madryt16 lipca 20054,96 m Londyn22 lipca 20055,00 m Londyn22 lipca 20055,01 m Helsinki12 sierpnia 20055,03 m Rzym11 lipca 20085,04 m Monako29 lipca 20085,05 m Pekin18 sierpnia 20085,06 m Zurych28 sierpnia 2009
Halowe rekordy świata
WynikMiastoData4,81 m Donieck15 lutego 20044,83 m Donieck15 lutego 20044,86 m Budapeszt6 marca 20044,87 m Donieck12 lutego 20054,88 m Birmingham18 lutego 20054,89 m Liévin26 lutego 20054,90 m Madryt6 marca 20054,91 m Donieck12 lutego 20064,93 m Donieck10 lutego 20074,95 m Donieck16 lutego 20084,97 m Donieck15 lutego 20095,00 m Donieck15 lutego 20095,01 m Sztokholm23 lutego 2012
Odznaczenia Order Zasług dla Ojczyzny II Klasy (13 sierpnia 2012) – za wielki wkład w rozwój kultury fizycznej i sportu, wysokie osiągnięcia sportowe na zawodach XXX Olimpiady 2012 roku w mieście Londynie (Wielka Brytania) Order Zasług dla Ojczyzny IV Klasy (2 sierpnia 2009) – za wielki wkład w rozwój kultury fizycznej i sportu, wysokie osiągnięcia sportowe na zawodach XXIX Olimpiady 2008 roku w PekinieJelena Isinbajewa na Kremlu w 2009. Order Honoru (18 lutego 2006) – za wielki wkład w rozwój kultury fizycznej i sportu, wysokie osiągnięcia sportowe.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne