thumb|250px|Lower Manhattan w maju 2001 roku, widziany z Empire State Building. W tle World Trade Center na cztery miesiące przed zamachem terrorystycznym z 11 września Lower Manhattan (Dolny Manhattan) – wysunięta najdalej na południe część wyspy Manhattan, centrum biznesowe i administracyjne miasta Nowy Jork. Lower Manhattan, określany często mianem „centrum”, definiowany jest zazwyczaj jako obszar ograniczony od północy przez 14. ulicę, na zachodzie przez rzekę Hudson, na wschodzie przez cieśninę (wł. estuarium) East River, zaś na południu przez . Znajdująca się w Lower Manhattan Wall Street gruntuje pozycję Nowego Jorku jako światowej stolicy finansów, stanowiąc siedzibę New York Stock Exchange, czyli największej na świecie giełdy papierów wartościowych pod względem kapitalizacji rynkowej swoich spółekThe Best 301 Business Schools 2010 by Princeton Review, Nedda Gilbert.Financial Capital of the World: NYC.JustOneMinute – Editorializing From The Financial Capital Of The World.London may have the IPOs....

Lower Manhattan obejmuje Nowego Jorku (często określany mianem Wall Street, jako że właśnie ta ulica stanowi centrum obszaru biznesowego); w przeszłości znajdowały się tutaj również siostrzane wieże World Trade Center. Na północ od dystryktu finansowego zlokalizowany jest ratusz miasta Nowy Jork, zaś na południowym odcinku wyspy znajduje się Battery Park. W skład zachodniej sekcji Lower Manhattan wchodzi TriBeCa, natomiast wschodnia część Lower Manhattan obejmuje . W Lower Manhattan leży najstarsze w Nowym Jorku, jedno z sześciu obecnie istniejących . Na tym obszarze funkcjonuje ponadto wiele sądów oraz urzędów państwowych. Lower Manhattan składa się z charakterystycznych, mniejszych sąsiedztw, a w tym m.in.: SoHo, Greenwich Village, , NoLita, East Village, Chelsea oraz .

Historia thumb|Cooper Union, w którym Abraham Lincoln wygłosił swoją słynną mowę thumb|Lower Manhattan w 1931 roku

Pierwsze europejskie osady w Nowym Jorku zakładane były przez Holendrów na południowych krańcach ManhattanuRankin, Rebecca B., Cleveland Rodgers: New York: the World’s Capital City, Its Development and Contributions to Progress, Harper 1948.. Pierwszy fort został wybudowany w Battery, aby chronić teren współczesnego miasta, określany wówczas mianem New Netherland. W 1813 roku, w Lower Manhattan utworzono Washington Market; zastąpił on istniejący od 1771 roku Bear Market. Washington Market położony był w obrębie ulic Barclay i Hubert, a także Greenwich i West StreetMillstein, Gilbert: „Restless Ports for the City’s Food”, w: The New York Times, 1960-04-24.. Obszar Washington Market pozostaje jedną z nielicznych sekcji Manhattanu, w których siatka ulic jest bardzo nieregularna. Na początku XX wieku Lower Manhattan doświadczył boomu konstrukcyjnego; wśród wybudowanych wtedy budynków były m.in.: 40 Wall Street, American International Building, Woolworth Building oraz 20 Exchange Place.

W drugiej połowie lat 50. XX wieku Lower Manhattan wzbogacił się o kolejne konstrukcje, włączając w to 11-piętrowy budynek przy 156 William Street, który oddano do użytku w 1955 rokuBartnett, Edmond J.: „Building Activity Soars Downtown”, w: The New York Times, 1960-12-25.. W roku 1957 powstały kolejne obiekty, a w tym: 27-kondygnacyjny biurowiec przy 20 Broad Street, 12-piętrowy budynek przy 80 Pine Street, a także 26-piętrowa konstrukcja przy 123 William Street. Pod koniec tejże dekady Lower Manhattan doświadczył depresji ekonomicznej w porównaniu do Midtown Manhattan, który wówczas przeżywał boom inwestycji. Plan ponownego ożywienia Lower Manhattan postanowił wprowadzić w życie David Rockefeller, rozpoczynając od konstrukcji One Chase Manhattan Plaza, czyli nowej siedziby dla swojego banku. Następnie powołał do życia projekt Downtown-Lower Manhattan Association (DLMA), którego czołowym założeniem była budowa centrum światowego handlu. Oryginalne plany DLMA zakładały uformowanie tegoż centrum wzdłuż cieśniny East River, pomiędzy Old Slip a . Jednakże po negocjacjach z gubernatorem stanu New Jersey, zdecydowano, że World Trade Center powstanie w sąsiedztwie rzeki Hudson oraz West Side Highway.

Przez większość czasu południowy kraniec Lower Manhattan stanowił przede wszystkim dystrykt komercyjny, z niewielką populacją stałych mieszkańców (w 1960 roku były to zaledwie 4 tysiące osób)Brown, Charles H.: „'Downtown’ Enters a New Era”, The New York Times, 1960-01-31.. Dopiero konstrukcja Battery Park City przyciągnęła na te obszary większe liczby ludności. Gateway Plaza, pierwsza inwestycja w ramach Battery Park City, została skompletowana w 1983 roku. Sztandarowy element projektu, World Financial Center, składa się z czterech luksusowych wieżowców. Pod koniec XX wieku niemalże całość Battery Park City została skonstruowana, z wyjątkiem kilku budynków powstających przy West Street. W tamtym okresie Lower Manhattan osiągnął najwyższą w swojej historii populację, zarówno pod względem stałych mieszkańców, jak i biznesowych najemców.

Od początków XX wieku Lower Manhattan jest ważnym ośrodkiem sztuki i rozrywki. Greenwich Village była skupiskiem bohemy od pierwszej dekady XX wieku, aż do lat 80. W Greenwich Village wciąż działa część najważniejszych klubów jazzowych w Nowym Jorku; w latach 60. XX wieku stanowiły one bazę dla rozwoju amerykańskiej muzyki folkowej. W SoHo, w okresie od lat 70. do lat 90., funkcjonowało wiele galerii sztuki. Obecnie jednak scena artystyczna centrum Manhattanu koncentruje się wokół sąsiedztwa Chelsea. Począwszy od lat 60., Lower Manhattan mieścił szereg alternatywnych teatrów, stanowiąc serce wspólnoty Off-Off-Broadwayu. W połowie lat 70. Lower Manhattan doświadczył rozwoju punk rocka i jego pochodnych; muzyka ta rozkwitała szczególnie na dwóch obszarach – CBGB przy Bowery, na zachodnim krańcu East Village, a także w przy Park Avenue South. W tym samym okresie, w Lower Manhattan następowała ewolucja i popularyzacja kompozycji minimalistycznych, free jazzu, a także disco i muzyki elektronicznej.

Zabytki i słynne budowle Jednym z najbardziej znanych miejsc w Lower Manhattan jest obecnie teren, na którym w przeszłości stały siostrzane wieże World Trade Center. Przed zamachem terrorystycznym z 11 września 2001 roku budynki te stanowiły ikonę–symbol Lower Manhattanu jako centrum światowych finansów. Obecnie w miejscu dawnego World Trade Center powstają nowe wieże biurowe, włączając w to One World Trade Center. W momencie skompletowania wszystkich tych budowli, Lower Manhattan stanie się trzecim co do wielkości dystryktem biznesowym w Stanach Zjednoczonych, po Midtown Manhattan i centrum Chicago.

Do najsłynniejszych zabytków i atrakcji Lower Manhattanu należą: Castle Garden (pierwotnie fort ), Bowling Green, dawny (a obecnie Narodowe Muzeum Indian Amerykańskich), Federal Hall (gdzie George Washington został zaprzysiężony na urząd pierwszego w historii Prezydenta Stanów Zjednoczonych), , New York City Hall, New York Stock Exchange, odnowione, oryginalne budynki kupieckie przy , Most Brookliński oraz South Ferry. W Lower Manhattan znajdują się również słynne nowojorskie drapacze chmur, a w tym m.in.: Woolworth Building, 40 Wall Street (znany również jako Trump Building), Standard Oil Building, a także American International Building.

Panorama thumb|center|600px|Lower Manhattan przed 11 września 2001, widziany ze Staten Island Ferry w grudniu 1991 roku thumb|center|600px|Lower Manhattan po 11 września 2001, widziany w 2014 roku

Definicja centrum thumb|Grający w szachy w Washington Square Park

Określenie centrum w kontekście Manhattanu i zarazem całego Nowego Jorku przybiera różne znaczenia, zwłaszcza z perspektywy miejscowej ludności. Mieszkańcy Bronksu określenia centrum używają w odniesieniu do trasy na południe, czyli do jakiegokolwiek obszaru ManhattanuNYC Basics.. Deklaracja, że ktoś będzie w centrum może odzwierciedlać położenie na południe od 14. ulicy – taką definicję śródmieścia przedstawia oficjalna agencja miejska, zajmująca się turystyką i marketingiem.

Władze i infrastruktura W Four World Trade Center, czyli części nowego kompleksu World Trade Center, znajdować się będzie siedziba Port Authority of New York and New Jersey.

W Lower Manhattan funkcjonuje ponadto ratusz miejski, a także większość organów władz miasta.

W Lower Manhattan realizowane są obecnie dwa wielkie projekty transportowe: i , które zostaną skompletowane w 2014 roku. World Trade Center Transportation Hub będzie każdego dnia obsługiwać 250 tysięcy pasażerów, stając się trzecią co do wielkości stacją kolejową w Nowym Jorku.

Gospodarka thumb|190px|Budowa Four World Trade Center w październiku 2011 roku Lower Manhattan jest 4. co do wielkości dystryktem finansowym w Stanach Zjednoczonych, tuż za Midtown Manhattan, i Waszyngtonem. Jednocześnie po skompletowaniu 1 World Trade Center, Lower Manhattan awansuje w tym rankingu na 3. pozycjęAfter the attacks: The exodus; Seeking New Space, Companies Search Far From Wall St..

mieści siedziby i S&P Global RatingsOffice Locations.. HIP Health Plan of New York, która stała się częścią EmblemHealth, przeniosła do 55 Water Street ponad 2 tysiące swoich pracowników w październiku 2004 roku – była to największa relokacja korporacyjna w centrum Manhattanu po zamachu z 11 września 2001 roku„HIP celebrates opening of new headquarters in Lower Manhattan relocation of 2,000 employees to 55 Water Street represents largest corporate relocation to Lower Manhattan since 9/11.. Przy 770 Broadway znajduje się siedziba AOL, zaś przy funkcjonuje centrala Goldman SachsCompany Overview.. Swoją siedzibę w Lower Manhattan posiadają również m.in.: , , a także i Nielsen Media ResearchAMBAC: Contact Us.Worldwide Offices.Univision sues over Nielsen’s meters..

Przypisy

Linki zewnętrzne Informacje o Lower Manhattan Mapa Lower Manhattanu w formacie PDF

Kategoria:Dzielnice Manhattanu