thumb|240px|Układ pracy koherera Édouarda Branly'ego thumb|240px|Koherer projektu Édouarda Branly'ego zbudowany przez jego asystenta Rodolphe Gendrona
Édouard Eugène Désiré Branly (ur. 23 października 1844 w Amiens, zm. 24 marca 1940 w Paryżu) – francuski fizyk, lekarz, jeden z pionierów radia. Wynalazca koherera.
Życie i działalność Po zakończeniu szkoły średniej studiował w École normale supérieure. W 1868 rozpoczął pracę w laboratorium fizycznym paryskiej Sorbony. Tu w 1873 otrzymał doktorat z fizyki. Tematem jego prac były zjawiska elektrostatyczne w bateriach. W 1870, w trakcie wojny francusko-pruskiej służył jako inżynier wojskowy. W 1875 opuścił Sorbonę i wziął udział w tworzeniu Uniwersytetu Katolickiego. Opuszczenie dobrze wyposażonych pracowni Sorbony spowodowało zahamowanie działalności naukowej, co zostało jeszcze pogłębione przez podjęcie studiów medycznych w 1877, które zakończył w 1882 pracą na temat kolorymetrycznego oznaczania poziomu hemoglobiny w krwi.
W późnych latach 80. XIX w. Branly powrócił do badań naukowych, koncentrując się na wpływie promieniowania elektromagnetycznego na przewodnictwo różnych substancji. W 1890 użył iskier z maszyny elektrostatycznej jako źródła ultrafioletu. Stwierdził przy tym, że rurka wypełniona utlenionymi opiłkami cynku pod wpływem iskier zmniejsza swój opór o kilka rzędów wielkości, nawet jeżeli znajduje się w innym pomieszczeniu i jest oddalona o kilkadziesiąt metrów. Urządzenie to Branly nazwał radioconductoremTo prawdopodobnie pierwszy przypadek użycia przedrostka radio- w kontekście komunikacji bezprzewodowej., stało się ono powszechnie znane pod nazwą koherer. Dalsze prace, opublikowane w następnym roku, dotyczyły roli anteny a także blokowania fal radiowych przez klatkę Faradaya. Branly nie opatentował swojego wynalazku, bezpłatnie dostarczał swoje koherery wszystkim zainteresowanym. W 1899 prowadził wraz z Eugène Ducretetem próby łączności dalekiego zasięgu z Wieży Eiffla.
W 1915, podczas I wojny światowej Branly zbudował optyczny telegraf pracujący w podczerwieni. Osiągnął zasięg około 20 kilometrów.
Branly zmarł w 1940, w wieku 96 lat. Jego pogrzeb odbył się w katedrze Notre-Dame w Paryżu.
Koherer
W latach 1884–1886 Temistocle Calzecchi-Onesti przeprowadził prace stwierdzające, że opiłki żelaza zwiększają swoje przewodnictwo elektryczne pod wpływem wysokiego napięcia. W 1890 Branly zbudował odbiornik fal radiowych wytwarzanych przez iskry z maszyny elektrostatycznej zawierający koherer, rurkę szklaną zawierającą opiłki żelaza, cynku lub glinu Tłumaczenie angielskie w Electrician, June and August 1891.. Wynalazek koherera był następnie rozwijany przez Olivera Lodge'a (jest on autorem nazwy „koherer”)W niektórych publikacjach jako wynalazcę koherera podaje się Lodge'a, mimo iż on sam nazywał to urządzenie kohererem Branly'ego., który w 1893 roku powtórzył doświadczenie Herza wykorzystując koherer jako detektor fal elektromagnetycznych, a od roku 1895 przez Aleksandra Popowa i Guglielmo Marconiego.
Koherer był podstawą techniki odbioru radiowego przez niespełna dziesięć lat. Został szybko wyparty przez detektor kryształkowy.
Nagrody W 1900 Branly otrzymał za wynalazek koherera złoty medal na Wystawie Światowej w Paryżu. Został kilkukrotnie uhonorowany Legią Honorową. W roku 1900 został jej kawalerem, w 1933 oficerem, a w 1938 otrzymał Krzyż Wielki. W 1911 został członkiem Akademii Francuskiej wygrywając konkurencję z Marią Skłodowską-Curie. W 1939 został komandorem Orderu Świętego Grzegorza Wielkiego.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Francuscy fizycy XIX wieku Kategoria:Francuscy fizycy XX wieku Kategoria:Francuscy lekarze Kategoria:Pionierzy radia Kategoria:Absolwenci École normale supérieure w Paryżu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej Kategoria:Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego Kategoria:Członkowie Francuskiej Akademii Nauk Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu Kategoria:Ludzie urodzeni w Amiens Kategoria:Urodzeni w 1844 Kategoria:Zmarli w 1940