Żywiczlin, cyprzyk, kieliszniak (Callitris) – rodzaj drzew z rodziny cyprysowatych (Cupressaceae). Obejmuje 16 gatunków występujących w Australii (14 gatunków) oraz na Nowej Kaledonii (dwa gatunki). Większość gatunków rośnie na suchych obszarach w Australii i dobrze znosi susze. Callitris macleayana rośnie w lasach deszczowych w Nowej Południowej Walii, a Callitris rhomboidea jest rozpowszechniony w lasach wschodniej Australii. Rośliny uprawiane są jako ozdobne w australijskich ogrodach i parkach. Cenione jest także ich drewno, wonne i odporne (w tym na termity) zwłaszcza w przypadku Callitris columellaris.
Morfologia thumb|left|Szyszki Callitris verrucosa Pokrój Drzewa (do 30 m wysokości) i krzewy o krótkich i wzniesionych zwykle rozgałęzieniach pędów, z końcowymi odcinkami pędów sztywnymi i skupionymi. O ile młode i krzaczaste rośliny mają pokrój zwykle stożkowaty, o tyle drzewa z tego rodzaju mają korony bardzo rozłożyste. Liście Liście młodociane są igłowate. Liście właściwe są drobne (do 1,5 mm długości), łuskowate, rzadziej igłowato wydłużone. Na szczycie są trójkątne. Nasady mają rozszerzone i pochwowato obejmujące pęd. Wyrastają w okółkach po 3–4. Organy generatywne Rośliny jednopienne. Szyszki męskie wyrastają na końcach pędów i mają kształt cylindrycznie wydłużony lub owalny, osiągają do 3 mm długości. Szyszki żeńskie wyrastają na krótkich i grubych szypułach. Dojrzewają zwykle w drugim roku, po czym długo jeszcze utrzymują się na roślinach. Tworzone są przez 6–8 nierównych łusek nasiennych (makrosporofili), drewniejących i rozchylających się w części środkowej podczas dojrzewania. Na każdej łusce powstaje od 2 do 9 nasion. Nasiona Nasiona są oskrzydlone przez dwa lub trzy równe lub nierówne wąskie lub szerokie skrzydełka.
Systematyka Wykaz gatunków Callitris baileyi C.T.White Callitris canescens (Parl.) S.T.Blake Callitris columellaris F.Muell. Callitris drummondii (Parl.) Benth. & Hook.f. ex F.Muell. Callitris endlicheri (Parl.) F.M.Bailey Callitris macleayana (F.Muell.) F.Muell. Callitris monticola J.Garden Callitris muelleri (Parl.) Benth. & Hook.f. ex F.Muell. Callitris neocaledonica Dümmer Callitris oblonga Rich. & A.Rich. Callitris preissii Miq. Callitris rhomboidea R.Br. ex Rich. & A.Rich. Callitris roei (Endl.) Benth. & Hook.f. ex F.Muell. Callitris subumbellata (Parl.) Schltr. Callitris sulcata (Parl.) Schltr. Callitris verrucosa (A.Cunn. ex Endl.) R.Br. ex Mirb.
Przypisy
Kategoria:Cyprysowate