Unio, skójka – rodzaj słodkowodnego małża z rodziny skójkowatych (Unionidae). Gatunki rodzaju Unio występują w Europie i na Bliskim Wschodzie.
Występowanie Zasięg występowania przedstawicieli rodzaju obejmuje Europę, Bliski Wschód, do Nilu. W Polsce rodzaj reprezentowany jest przez trzy gatunki. Jego przedstawiciele zasiedlają różne typy płynących i stojących wód słodkich. Rodzaj znany jest z osadów triasu Europy i Ameryki Północnej.
Cechy morfologiczne thumb|Anatomia przedstawiciela rodzaju Unio – rysunek poglądowy. Muszla duża (o długości kilku-kilkunastu centymetrów), grubościenna, wąskoklinowata. Brzeg grzbietowy muszli prosty lub zgięty w dół. Zamek muszli z wyraźnymi zębami. Wątrobotrzustka barwy białooliwkowozielonej, ściany żołądka grube, umięśnione.
Biologia i ekologia Zajmowane siedliska Przedstawiciele rodzaju zasiedlają różne typy śródlądowych wód słodkich, przebywają zagrzebane całkowicie lub częściowo w osadach dennych. Poszczególne gatunki mogą różnić się pod względem preferencji siedliskowych.
Odżywianie Filtratory, odżywiające się zawiesiną odcedzaną z wody na skrzelach. Ponad osady denne wystawiają tylną część ciała z syfonami, przez które pobierają i wyrzucają wodę do jamy płaszcza. Przepływ wody jest napędzany przez rzęski nabłonka migawkowego, pokrywającego skrzela i jamę płaszczową. Cząstki zawiesiny zatrzymane na skrzelach są sortowane, sklejane śluzem i transportowane do otworu gębowego lub wyrzucane jako pseudofekalia.
Oddychanie Wymiana gazowa zachodzi za pośrednictwem skrzeli i jamy płaszcza.
Rozmnażanie Osobniki są rozdzielnopłciowe, plemniki wyrzucane przez syfon wylotowy do wody, zapłodnienie wewnętrzne, jaja przetrzymywane są w komorach lęgowych (marsupiach) w płatach zewnętrznych skrzeli. Rozwój złożony, z larwą (glochidium) pasożytującą na nabłonku skrzeli ryb. Glochidium skójek jest płaskie, ma długość około 0,14–0,23 mm, jego nici larwalne są krótkie i grube. Po przeobrażeniu młode małże odczepiają się i opadają na dno.
Systematyka Rodzaj należy do rodziny skójkowatych (Unionidae). Został utworzony przez L.M. Philipssona w XIX wieku.
Etymologia nazwy Nazwa naukowa odnosi się do zdolności przedstawicieli tego rodzaju do wytwarzania pereł (łac. unio – perła). W języku polskim nazwą „skójka” określane są również niespokrewnione bezpośrednio z rodzajem Unio (należące do odrębnej rodziny perłoródkowatych) małże z gatunku Margaritifera margaritifera.
Gatunki Gatunkiem typowym jest Unio pictorum (Linnaeus, 1758). Systematyka rodzaju różni się w zależności od opracowań, w skład rodzaju zaliczane są następujące gatunki: Unio pictorum (Linnaeus, 1758) – skójka malarska Unio crassus Philipsson, 1788 – skójka gruboskorupowa Unio tumidus Philipsson, 1788 – skójka zaostrzona Unio abyssinicus Martens, 1866 Unio caffer Krauss, 1848 Unio delphinus Spengler, 1793 Unio durieui Deshayes, 1847 Unio elongatulus Pfeiffer, 1825 Unio gibbus Spengler, 1793 Unio mancus Lamarck, 1819 Unio ravoisieri Deshayes, 1847 Unio terminalis Bourguignat, 1852 Unio tigridis Bourguignat, 1852 Unio tumidiformis Da Silva e Castro, 1885 Unio valentinus Rossmässler, 1854
Zobacz też Mięczaki Polski
Przypisy Bourguignat, J. R. 1877. Descriptions de deux nouveaux genres algériens, suivies d’une classification des familles et des genres de mollusques terrestres et fluviatiles du système européen. Bulletin de la Société des Sciences Physiques et Naturelles de Toulouse 3(1): s. 96.
Retzius, A. J. 1788. Dissertatio historico-naturalis sistens nova testaceorum genera. Quam præside D. M. Andr. J. Retzio (...) ad publicum examen defert Laurentius Münter Philipsson. – pp. [1-4], 1-23. Lundæ. (Dissertatio Historico-Naturalis). s. 17; (Berling.).
Bibliografia
Linki zewnętrzne Unio w bazie NCBI dostęp: 2 sierpnia 2015. Unio w WoRMS World Register of Marine Species, dostęp: 2 sierpnia 2015.
Kategoria:Palaeoheterodonta