thumb|240px|right|Racibor I z żoną Przybysławą. Płyta nagrobna z ok. 1370, w wieży kościoła w Uznamie Racibor I (ur. ok. 1110, zm. 7 maja 1155 lub 1156E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 105-109.) – władca pomorski, brat Warcisława I, prawdopodobny syn Świętobora, księcia pomorskiego.
Życiorys Początkowo rezydował w Kamieniu, z którego wyprawiał się na Danię, Szwecję i NorwegięJ.W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 343.Z. Boras, Książęta Pomorza Zachodniego, ss. 29-30.. Nad księstwem objął władzę po śmierci protoplasty dynastii Gryfitów, Warcisława I w 1135K. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, s. 23.. W literaturze przedmiotu dominował pogląd, że Racibor I prócz piastowania władzy nad księstwem pomorskim był również księciem sławieńskim i założycielem tamtejszej dynastii (). Współczesne badania odrzucają tę hipotezę (E. Rymar)E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 106-107..
Po przejęciu władzy nad księstwem pomorskim nadal organizował łupieżcze wyprawy do Skandynawii. W tym samym roku Racibor I rozbił flotę duńską, która wyprawiała się ku Rugii i w odwecie doszczętnie zniszczył ówczesną stolicę Danii – RoskildeW 1151 w Roskilde powstał związek żeglarski, który miał na celu obronę przed atakami korsarskimi i pomorskich książąt. K. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, s. 23, J.W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 343.B. Dopierała, Polskie losy Pomorza Zachodniego, s. 54.. Wspominają o tym m.in. ówczesne skandynawskie roczniki, tj. Annales Nestredienses oraz Annales Sorami. Do jego najważniejszych wypraw należy ta z 1135, kiedy to wraz z siostrzeńcem Dunimysłem zrabował miasto Konungahela„Islandzki historyk Snorre Sturluson opisując wyprawę pomorskiego księcia Racibora na Konungahelę wspominał, że niektóre (łodzie) mieściły aż 44 wojów i 2 konie, osiągały zatem wyporność ok. 5 ton. Potwierdzałyby tę opinię wraki odkryte w Gdańsku-Oruni i Charbrowie na Pomorzu”. Cyt. za: L. Leciejewicz, Słowianie zachodni: z dziejów tworzenia się średniowiecznej Europy, s. 299.E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 106.B. Dopierała, Polskie losy Pomorza Zachodniego, ss. 54-55..
Racibor był orędownikiem i krzewicielem wiary chrześcijańskiej. Za jego panowania wybudowano kościoły w Bardzie, Grzymiu oraz klasztory w Słupie i GrobiJ.W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, ss. 343-344.Z. Boras, Książęta Pomorza Zachodniego, s. 31.. Ustalono również granice biskupstwa pomorskiego, oraz powołano pierwszego niekanonicznego biskupa Wojciecha (14 października 1140)L. Fabiańczyk, Apostoł Pomorza, s. 74.. Biskupstwo obejmowało ziemie od Reknicy na zachodzie do rzeki Łeby na wschodzie. Zostało uposażone z kasztelani grodowych bądź części ich dochodówK. Maleczyński, Bolesław III Krzywousty, ss. 294-295..
Po śmierci został pochowany w klasztorze norbertanów w Grobi. Władzę po nim przejęli synowie Warcisława I – Bogusław I i Kazimierz IE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 106, 113, 119..
Rodzina Żoną Racibora I była Przybysława, przypuszczalnie córka Jarosława Świętopełkowica, księcia Włodzimierza, która zmarła po 1155 lub 1156E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 107-109.. Z tego małżeństwa pochodziło dwoje dzieci, tj. Małgorzata (ur. najp. w okr. 1142–1145, zm. przed 1197/1198) – żona Bernarda I, hrabiego Ratzeburga, Świętopełk (ur. ?, zm. ?) – dzielnicowy książę pomorski?E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 105-109, 121-122..
W starszej literaturze przedmiotu podawane są informacje, że prócz Małgorzaty i Świętopełka do potomstwa Racibora należeli również synowie: Warcisław (II), Bogusław III, Bartolomeusz, oraz córki Świętopełka i Dobrosława.
Genealogia
Siemomysł pomorskiur. w okr. 1000–1020zm. po 29 VI 1046lub Świętoborzycur. ?, zm. ? NNur. ?zm. ? NNur. ?zm. ? NNur. ?zm. ? Świętobor?ur. ?zm. ? NNur. ?zm. ?
Przybysławaur. w okr. 1113–1118zm. po 1155 lub 1156OO 1134/1135 lub 1136 Racibor I(ur. ok. 1110,zm. 7 V 1155 lub 1156) Świętopełkur. ?zm. ?Małgorzataur. najp. w okr. 1142–1145zm. przed 1197/1198
Przypisy
Bibliografia
Opracowania
Dopierała B., Polskie losy Pomorza Zachodniego, Poznań 1970.
Leciejewicz L., Słowianie zachodni: z dziejów tworzenia się średniowiecznej Europy, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź 1989, . Maleczyński K., Bolesław III Krzywousty, Warszawa-Kraków-Gdańsk 1975.
Szymański J.W., Książęcy ród Gryfitów, Goleniów – Kielce 2006, .
Opracowania online Madsen U., Ratibor I. Herzog von Schlawe-Stolp (niem.), [dostęp 2012-05-02].
Kategoria:Władcy Pomorza Zachodniego Kategoria:Gryfici Kategoria:Ludzie związani ze Szczecinem przed 1945 Kategoria:Urodzeni w XII wieku Kategoria:Zmarli w XII wieku