Wielki Test – polskie widowisko telewizyjne przeplatające elementy kwizowe, edukacyjne, a często także artystyczne, nadawane na żywo na antenie TVP1 oraz TVP Polonia i niekiedy TVP Historia.
Przebieg Wielkich Testów z Historii Można wyróżnić trzy grupy uczestników programu: gości zaproszonych do studia TV przy ulicy Woronicza w Warszawie, zasadniczą grupę uczestników rozwiązujących test w jednym z polskich miast (dotychczas zawsze poza Warszawą; w auli uniwersyteckiej bądź innej sali dysponującej odpowiednią liczbą miejsc) oraz widzów przed telewizorami. W warszawskim studio telewizyjnym gromadzą się artyści, dziennikarze, sportowcy oraz politycy, którzy również odpowiadają na pytania, ale nie biorą udziału we właściwym konkursie.
Zasadniczą grupę uczestników stanowią chętni i aby wziąć udział w konkursie, muszą przyjechać do miasta, w którym organizowany jest Test, zarejestrować się i wystąpić na żywo w programie TVP. Uczestnicy muszą mieć skończone 18 lat i nie mogą posiadać stopnia naukowego w dziedzinie historii (to znaczy udziału w grze nie mogą brać doktorzy i profesorowie historii; mogą natomiast magistrzy historii, doktoranci, studenci i inni chętni). Zwycięzca otrzymuje nagrodę pieniężną w wysokości 30 000 PLN.
W studiu w Warszawie program prowadzili Piotr Kraśko i Paulina Chylewska. Uczestnikom w aulach towarzyszył natomiast Przemysław Babiarz (jedynie w 1. edycji Testu redaktorem prowadzącym program w auli był Radosław Brzózka).
Test wyboru z czterema wariantami odpowiedzi składa się z 24 pytań (4 serie po 6 pytań), opracowanych przez ekspertów w danej dziedzinie (obecnych w studio w Warszawie podczas Testu). Uczestnicy dokonują odpowiedzi za pomocą specjalnych terminali, które oprócz poprawności rejestrują także czas udzielenia odpowiedzi. Do zdobycia są 24 punkty. Gdy jednak dwóch lub więcej uczestników uzyska taką samą liczbę punktów, wyżej sklasyfikowany zostaje ten, który szybciej udzielał odpowiedzi, decyduje wówczas łączny czas udzielenia odpowiedzi.
Edycje Wielkiego Testu z Historii 1. edycja (2008) Okazją do zorganizowania 1. edycji Wielkiego Testu z Historii była 90. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości. Test zorganizowano w Auli Uniwersytetu Jagiellońskiego 10 listopada 2008. Temat brzmiał: „Polacy i sprawa polska: lipiec 1914 – luty 1919”. Zwycięzcą, z wynikiem 21 pkt, okazał się Witold Więcek, maturzysta z Nowego Sącza. W Warszawie wygrał natomiast Szymon Kołecki, mistrz świata i wicemistrz olimpijski w podnoszeniu ciężarów.
2. edycja (marzec 2009) Temat 2. edycji, rozegranej 30 marca 2009 w Krakowskiej Operetce, to „Karol Wojtyła – Jan Paweł II”. Z wynikiem 24 pkt zwyciężył Mariusz Solecki, doktor elektroniki z Gdańska. II miejsce zajął Dominik Legutko a III miejsce – Bartosz Szczurowski. W Warszawie wygrał szermierz, srebrny medalista igrzysk olimpijskich w Pekinie, Radosław Zawrotniak.
3. edycja (sierpień 2009) 3. edycję rozegrano w Audytorium Novum Politechniki Gdańskiej 31 sierpnia 2009. Okazją była 70. rocznica wybuchu II wojny światowej, a temat brzmiał „Polska i Polacy w II wojnie światowej: wrzesień 1939 – maj 1945”. Tym razem, z wynikiem 22 pkt, wygrał Kamil Bańkowski, maturzysta z Dębicy. II miejsce zajął Bogusław Mosoń, a III miejsce – Adam Rowiński. W Warszawie triumfował dziennikarz Marek Zając.
4. edycja (luty 2011) Tematem 4. edycji były „Polskie zwycięstwa” – Bitwa pod Grunwaldem, Bitwa pod Kłuszynem, Bitwa Warszawska oraz Bitwa o Anglię. Test rozegrano 21 lutego 2011. W Auli Kardynała Stefana Wyszyńskiego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim udział wzięła rekordowa liczba uczestników – 352 osoby, a zwycięzcą z wynikiem 24 pkt został Bartosz Szczurowski, prawnik z Milanowa, doktorant UJ. II miejsce zajął Mariusz Solecki, a III miejsce – Przemysław Jarnicki. W studio w Warszawie po raz drugi wygrał redaktor Marek Zając.
5. edycja (grudzień 2011) 5. edycję rozegrano 12 grudnia 2011 w przeddzień 30. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w Centrum Kultury Katowice im. Krystyny Bochenek w Katowicach. Temat brzmiał: „Polska droga do wolności 1980–1989. Polityka, społeczeństwo, kultura”. Z wynikiem 23 pkt zwyciężył Damian Kutek, student historii z Mierzęcic koło Katowic. II miejsce zajął Mariusz Solecki, a III miejsce – Bartosz Szczurowski. W Warszawie wygrał europoseł Jacek Kurski.
6. edycja (2013) 6. edycję rozegrano 11 listopada 2013 roku. Tematem były „Polskie powstania”. Tym razem zrezygnowano ze „studia otwartego” i udziału uczestników–ochotników, przenosząc rywalizację do Internetu i na smartfony – w ten sposób w Teście wzięło udział prawie 500 tysięcy osób, a najlepszym, z wynikiem 23 pkt, okazał się Arkadiusz Piecyk z Kołobrzegu. W studiu w Warszawie zwyciężył natomiast duet (po raz pierwszy rywalizowano w parach) Hubert Biskupski – dziennikarz „Super Expressu” i senator Bolesław Piecha.
7. edycja (wrzesień 2014) 7. edycję rozegrano 1 września 2014 roku, a tematyka dotyczyła II wojny światowej (podobnie jak 3. edycji).
8. edycja (listopad 2014) 8. edycję rozegrano 3 listopada 2014 roku, a temat brzmiał „25 lat wolności” – pytania dotyczyły historii Polski w okresie 1989–2014.
9. edycja (2015) 9. edycję rozegrano 22 czerwca 2015 pod hasłem „Od niepodległości do niepodległości”, poprowadzili ją Paulina Chylewska i Maciej Orłoś.
10. edycja (2016) 10. edycję rozegrano 11 kwietnia 2016, a tematem był Chrzest Polski.
Inne programy z cyklu Wielki Test Na wzór Wielkiego Testu z Historii po 2012 roku pojawiły się analogiczne audycje z cyklu Wielki Test, poświęcone konkretnemu tematowi lub wydarzeniu.
Dotychczas wyemitowane programy z cyklu Wielki Test: 23 stycznia 2012 – Wielki Test Wiedzy Ekonomicznej (część 1) 23 kwietnia 2012 – Wielka Matura Polaków (część 1) 21 maja 2012 – Wielki Test Piłkarski 1 października 2012 – Wielki Test o Europie (część 1) 29 października 2012 – Wielki Test o Telewizji 25 lutego 2013 – Wielki Test Wiedzy Ekonomicznej (część 2) 6 maja 2013 – Wielka Matura Polaków (część 2) 27 maja 2013 – Wielki Test o Europie (część 2) 23 września 2013 – Wielki Test o Polskim Filmie (część 1) 2 grudnia 2013 roku – Wielki Test o Zdrowiu (część 1) 16 grudnia 2013 – Wielki Test o Żywności „Polska smakuje” (część 1) 3 lutego 2014 – Wielki Test Wiedzy Ekonomicznej (część 3) 12 maja 2014 – Wielki Test o Europie (część 3) 29 września 2014 – Wielki Test o Polskim Filmie (część 2) 8 grudnia 2014 – Wielki Test na Prawo Jazdy (część 1) 22 grudnia 2014 – Wielki Test o Żywności „Polska Smakuje” (część 2) 16 lutego 2015 – Wielki Test Wiedzy Ekonomicznej (część 4) 20 kwietnia 2015 – Wielki Test o Podatkach (część 1) 4 maja 2015 – Wielka Matura Polaków (część 3) 14 września 2015 – Wielki Test o Wojsku Polskim 28 września 2015 – Wieki Test o Polskim Filmie (część 3) 30 listopada 2015 – Wielki Test o Internecie (część 1) 21 grudnia 2015 – Wielki Test o Żywności „Polska Smakuje” (część 3) 22 lutego 2016 – Wielki Test Wiedzy Ekonomicznej (część 5) 25 kwietnia 2016 – Wielki Test o Podatkach (część 2) 27 czerwca 2016 – Wielki Test o NATO 12 września 2016 – Wielki Test o Zdrowiu (część 2) 17 października 2016 – Wielki Test na Prawo Jazdy (część 2) 7 listopada 2016 – Wielki Test o Sienkiewiczu 28 listopada 2016 – Wielki Test o Polskim Filmie (część 4) 19 grudnia 2016 – Wielki Test o Żywności „Polska smakuje” (część 4) 24 kwietnia 2017 – Wielki Test o Podatkach (część 3) 5 czerwca 2017 – Wielki Test o Wyspiańskim 30 sierpnia 2017 – Wielki Test o Jasnej Górze 6 września 2017 – Wielki Test. Polacy Stulecia 20 września 2017 – Wielki Test o Kościuszce 4 października 2017 – Wielki Test o Zdrowiu (część 3) 11 października 2017 – Wielki Test o Wiśle 25 października 2017 – Wielki Test o Europie (część 4) 8 listopada 2017 – Wielki Test o Piłsudskim 15 listopada 2017 – Wielki Test o Piastach 29 listopada 2017 – Wielki Test o Przyrodzie 10 stycznia 2018 – Wielki Test o Chopinie 17 stycznia 2018 – Wielki Test. Polska Muzyka Rozrywkowa 24 stycznia 2018 – Wielki Test. Mistrzowie Uśmiechu 31 stycznia 2018 – Wielki Test o Polskich Serialach 7 lutego 2018 – Wielki Test o Igrzyskach Olimpijskich 28 lutego 2018 – Wielki Test o Polskich Aktorkach i Aktorach 21 marca 2018 – Wielki Test o Polskich Dowódcach 28 marca 2018 – Wielki Test. Giganci Ducha 18 kwietnia 2018 – Wielki Test o Podatkach (część 4) 9 maja 2018 – Wielki Test o Kulturze 23 maja 2018 – Wielki Test. Polacy, którzy zmienili świat 30 maja 2018 – Wielki Test o Wakacjach 6 czerwca 2018 – Wielki Test o (o)polskiej piosence 13 czerwca 2018 – Wielki Test o Mundialu 15 sierpnia 2018 – Wielki Test o Polskich Siłach Zbrojnych 5 września 2018 – Wielki Test o Polskich Kryminałach 10 października 2018 – Wielki Test o Internecie (część 2) 17 października 2018 – Wielki Test o Polskim Parlamentaryzmie 31 października 2018 – Wielki Test o Powietrzu 14 listopada 2018 – Wielki Test. 100 lat Niepodległości 21 listopada 2018 – Wielki Test o Zdrowiu (część 4) 5 grudnia 2018 – Wielki Test o Europie (część 5) 19 grudnia 2018 – Wielki Test. Święta Bożego Narodzenia (cześć 1) 30 stycznia 2019 – Wielki Test o Górach 27 lutego 2019 – Wielki Test. Sportowiec stulecia 20 marca 2019 – Wielki Test o wojsku. 20 lat w NATO 12 kwietnia 2019 – Wielki Test o Podatkach (cześć 5) 22 maja 2019 – Wielki Test o Unii Europejskiej 4 czerwca 2019 – Wielki Test wiedzy o 4 czerwca 1989 roku 12 czerwca 2019 – Wielki Test o Policji 26 czerwca 2019 – Wielki Test o Lesie (cześć 1) 28 sierpnia 2019 – Wielki Test o II Wojnie Światowej 11 września 2019 – Wielki Test. Ekranizacje polskiej literatury 25 września 2019 – Wielki Test o Ekologii 9 października 2019 – Wielki Test o Moniuszce 16 października 2019 – Wielki Test o Jagiellonach 30 października 2019 – Wielki Test na Prawo Jazdy (cześć 3) 13 listopada 2019 – Wielki Test o Wieszczach Narodowych 20 listopada 2019 – Wielki Test. Wybitne Polki 4 grudnia 2019 – Wielki Test o Barbórce 18 grudnia 2019 – Wielki Test. Święta Bożego Narodzenia (cześć 2) 8 stycznia 2020 – Wielki Test o Karnawale 22 stycznia 2020 – Wielki Test o Polskich Komediach 5 lutego 2020 – Wielki Test o Języku Polskim 12 lutego 2020 – Wielki Test o Miłości 3 czerwca 2020 – Wielka Matura Polaków (cześć 4) 10 czerwca 2020 – Wielki Test Ósmoklasisty 9 września 2020 – Wielki Test o Klimacie 16 września 2020 – Wielki Test o Polskiej Husarii 30 września 2020 – Wielki Test o Matejce 23 grudnia 2020 – Wielki Test. Święta Bożego Narodzenia (cześć 3) 30 grudnia 2020 – Wielki Test Sylwestrowy 2 czerwca 2021 – Wielki Test o skarbach Ziemi 9 czerwca 2021 – Wielki Test o piłce nożnej (cześć 1) 22 września 2021 – Wielki Test o Literaturze 27 października 2021 – Wielki Test o Energii 17 listopada 2021 – Wielki Test o Pomnażaniu Pieniędzy 1 grudnia 2021 – Wielki Test o bezpieczeństwie na drodze 15 grudnia 2021 – Wielki Test o Turystyce 22 grudnia 2021 – Wielki Test o Książkach – nie tylko na święta 2 marca 2022 – Wielki Test. Bohaterowie Polskiego Podziemia 25 maja 2022 – Wielki Test o Energii Jądrowej 22 czerwca 2022 – Wielki Test o Lesie (cześć 2) 31 sierpnia 2022 – Wielki Test – Media XXI wieku 21 września 2022 – Wielki Test. Polscy Wynalazcy i Odkrywcy 19 października 2022 – Wielki Test. 70 lat TVP 9 listopada 2022 – Wielki Test o Zdrowym Życiu 17 listopada 2022 – Wielki Test o piłce nożnej (cześć 2) 29 marca 2023 – Wielki Test o Lesie (cześć 3) 26 kwietnia 2023 – Wielki Test o Wodzie 31 maja 2023 – Wielki Test o Koperniku 7 czerwca 2023 – Wielki Test o Czystej Planecie 18 października 2023 – Wielki Test o Skarbach Ziemi 15 listopada 2023 – Wielki Test o piłce nożnej (cześć 3) 29 listopada 2023 – Wielki Test o Kosmosie 6 grudnia 2023 – Wielki Test o czytaniu – nie tylko od święta 13 lipca 2026 – Wielki Test Cyfrowej Formy
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona Wielkiego Testu z Historii w TVP
Kategoria:Polskie programy telewizyjne