Saharon Szelach (hebr. שהרן שלח, en. Saharon Shelah) (ur. 3 lipca 1945 w Jerozolimie) [dostęp 2025-05-21] – izraelski matematyk, profesor na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie oraz Uniwersytecie Rutgersa w Stanach Zjednoczonych. Laureat wielu nagród, w tym Nagrody Wolfa z matematyki (2001).
Studiował na Uniwersytecie Telawiwskim, pracę doktorską obronił w 1969 na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie. Zajmuje się logiką matematyczną, szczególnie teorią mnogości i teorią modeli.
Osiągnięcia naukowe Przykładowymi osiągnięciami Saharona Szelach są: w teorii mnogości: zrewolucjonizowanie metody iterowanego forsingu przez wprowadzenie nowych własności pojęć forsingu (np. forsingów proper) i udowodnienie dużej liczby twierdzeń o zachowywaniu tych własności oraz wprowadzenie aksjomatu PFA, teoria PCF, która pokazała, że pomimo nierozstrzygalności znacznej ilości kwestii w arytmetyce liczb kardynalnych (między innymi CH), wciąż można udowodnić wiele nietrywialnych konsekwencji ZFC, w teorii modeli: rozwój teorii klasyfikacji oraz hierarchii stabilności.
Izraelski naukowiec rozwiązał szereg znanych problemów, także w innych dziedzinach matematyki, na przykład: skonstruował grupę mocy która nie ma właściwych podgrup tej samej mocy, udowodnił, że problem Whiteheada jest nierozstrzygalny w ZFC, podał pierwsze pierwotnie rekurencyjne ograniczenie górne na liczby van der Waerdena V(C,N), rozszerzył twierdzenie Arrowa.
Publikacje Saharon Szelach jest jednym z najbardziej płodnych współczesnych matematyków teoretycznych. W kwietniu 2016 roku lista jego publikacji zawierała około 1080 artykułów naukowych, wiele z nich napisanych wspólnie z innymi matematykami. (Wśród mniej więcej 220 współautorów Szelacha znajduje się 14 matematyków urodzonych i wykształconych w Polsce.) Jest on autorem następujących monografii: Classification theory and the number of nonisomorphic models, North-Holland, 1978, Classification theory and the number of nonisomorphic models, North-Holland, wydanie drugie, 1990, Proper forcing, Springer, 1982, Around classification theory of models, Springer, 1986, Cardinal Arithmetic, Oxford University Press, 1994, Proper and improper forcing. Springer, 1998.
Przypisy
Linki zewnętrzne Archiwum publikacji Saharona Szelacha
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Hebrajskiego Kategoria:Izraelscy matematycy XX wieku Kategoria:Izraelscy matematycy XXI wieku Kategoria:Laureaci Nagrody Wolfa w dziedzinie matematyki Kategoria:Laureaci nagrody Schocka – logika i filozofia Kategoria:Laureaci Nagrody Steele’a – badania Kategoria:Laureaci Nagrody Bolyaia Kategoria:Logicy matematyczni Kategoria:Ludzie urodzeni w Jerozolimie Kategoria:Naukowcy o liczbie Erdősa = 1 Kategoria:Teoretycy mnogości Kategoria:Urodzeni w 1945 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Rutgersa