MDNA – dwunasty album studyjny amerykańskiej piosenkarki Madonny, wydany 23 marca 2012 roku przez wytwórnię Interscope Records podległą Universal Music Group. Jest pierwszym z trzech, które ukazały się w ramach kontraktu z firmą Interscope oraz pierwszym niepowiązanym z wytwórnią Warner Bros. Records, dla której Madonna nagrywała od początku kariery do 2009. Album ukazał się w dwóch wersjach: standardowej i specjalnej, różniącymi się okładkami i zawartością. W pierwszej znalazło się dwanaście utworów, a do drugiej dołączono dodatkową płytę z czterema kolejnymi i jednym remiksem. Obie ukazały się także w wersjach ocenzurowanych, w których nie znalazły się dwie piosenki.

Prace nad MDNA rozpoczęły się w 2011, zaraz po zakończeniu zdjęć do wyreżyserowanego przez Madonnę filmu W.E. Artystka powróciła po kilkunastu latach do współpracy z Williamem Orbitem, który był głównym producentem jej bestsellerowego albumu Ray of Light (1998) i kilku późniejszych nagrań. Orbit brał udział w pracach nad sześcioma utworami z MDNA, podobnie jak francuski muzyk Martin Solveig, z którym Madonna współpracowała po raz pierwszy w karierze. Wśród producentów i twórców znaleźli się także między innymi Benny Benassi i duet The Demolition Crew, ponadto gościnnie z kilku piosenkach zaśpiewały Nicki Minaj i M.I.A. W powstałych utworach połączone zostały elementy wielu gatunków z zakresu muzyki popowej, tanecznej i elektronicznej, z kolei w tekstach poruszono tematy takie jak miłość, zabawa, sława czy zakończone w 2008 małżeństwo z Guyem Ritchie.

MDNA zdobył głównie pozytywne recenzje krytyków i odniósł sukces komercyjny. Dotarł do pierwszych miejsc list sprzedaży w ponad 20 krajach, wśród których znalazły się Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Australia i Polska. W pozostałych uplasował się w pierwszych piątkach. W kilkunastu pokrył się złotem lub platyną. Album promowany był przez trzy single, „Give Me All Your Luvin’”, „Girl Gone Wild” oraz „Turn Up the Radio”. Kilka tygodni przed premierą płyty Madonna wystąpiła w przerwie meczu Super Bowl XLVI, który obejrzała rekordowa w historii Ameryki liczba 114 milionów telewidzów. Ponadto, album był promowany trasą koncertową MDNA Tour, która swoim zasięgiem objęła Bliski Wschód, Europę i obie Ameryki.

Geneza

W kwietniu 2008 roku wydano jedenasty album studyjny Madonny, Hard Candy, we wrześniu 2009 kompilację jej największych przebojów, Celebration, a na przełomie marca i kwietnia 2010 – album koncertowy Sticky & Sweet Tour. Wydawnictwa te zwieńczyły kontrakt gwiazdy z wytwórnią Warner Bros. Records, która zajmowała się publikacją jej muzyki od początku kariery piosenkarki (czyli od 1982). W 2007 roku artystka podpisała kontrakt z korporacją Live Nation, która zobowiązała się tym samym do dziesięcioletniej dystrybucji wszelakich produktów z nią powiązanych. Przed premierą MDNA Madonna zawarła ponadto umowę z podległą Universal Music Group wytwórnią Interscope Records (dla której nagrywają między innymi Lady Gaga, U2, Marilyn Manson, 50 Cent i M.I.A.), zobowiązującą firmę do wydania trzech kolejnych albumów gwiazdy.

W grudniu 2010 roku oficjalny profil Madonny w serwisie Facebook opublikował jej wypowiedź: „To oficjalne! Muszę się ruszać. Muszę się spocić. Muszę nagrać nową muzykę! Muzykę, do której mogę tańczyć. Szukam najbardziej szalonych, chorych, popieprzonych ludzi, z którymi mogę współpracować. Tak tylko ogłaszam...”. Przy MDNA artystka powróciła do współpracy z Williamem Orbitem. Anglik był w większości odpowiedzialny za bestsellerowy i nagrodzony kilkoma Grammy (w tym dla najlepszego albumu popowego) Ray of Light (1998) i kilka późniejszych nagrań Madonny. Ostatni raz współpracowali oni ze sobą kilkanaście lat przed ponownym wejściem do studia w 2011. Na MDNA znalazło się sześć utworów, nad którymi pracował. Znalazł się wśród nich „Masterpiece”, który Madonna napisała wraz z Julie Frost i Jimmym Harry na potrzeby wyreżyserowanego przez nią filmu W.E. Piosenka znalazła się na ścieżce dźwiękowej, którą wydano 31 stycznia 2012. Wcześniej Madonna odebrała za nią Złoty Glob dla najlepszej piosenki.

Także sześć piosenek artystka nagrała z francuskim muzykiem Martinem Solveigem. Początkowo planowano, by stworzył on tylko jedną. Ostatecznie na standardowej wersji albumu znalazły się trzy, a na specjalnej – kolejne trzy. W 2011 Madonna nawiązała współpracę z Bennym Benassi, włoskim DJ-em, którego remiks do singla „Celebration” (2009) został użyty w teledysku, jak również jego kuzynem, Allesandro. Gdy Benny przygotowywał się do wydania własnego albumu Electroman, Patrick Moxey z wytwórni Ultra Records, dla której Benassi nagrywa, wysłał kilka piosenek Jensonowi Vaughanowi, autorowi muzycznemu z Vancouver. Następnie wysłano je Madonnie. Na MDNA znalazły się ostatecznie trzy piosenki nagrane we współpracy z kuzynami Benassi (w tym jedna na edycji specjalnej). Dwa utwory Madonna wyprodukowała wraz z zespołem The Demolition Crew, a przy jednym grupa udzieliła się jako producent dodatkowy. Artystka pracowała także z innymi producentami i autorami piosenek, jak również dwoma wokalistkami/raperkami: Nicki Minaj i M.I.A. Wspólnie pojawiły się one w rolach gości wokalnych i współautorek w „Give Me All Your Luvin’”, a osobno w „I Don’t Give A” (Minaj) i „B-Day Song” (M.I.A.). Madonna nazwała je artystkami, które mają silne poczucie siebie. Wypowiedziała się: „Jestem fanką ich osiągnięć muzycznych, ponadto podziwiam ich niezależność, dusze, bezczelność, unikatowość, oryginalne wokale i to, że nie są konwencjonalnymi gwiazdami pop. Naprawdę je uwielbiam”.

Tytuł i oprawa graficzna 11 stycznia 2012 Madonna ogłosiła w programie Grahama Nortona i na swojej stronie internetowej tytuł albumu. Martin Solveig powiedział, że został on zasugerowany przez M.I.A.: „Mieliśmy sporo zabawy z inicjałami. M.I.A. powiedziała [Madonnie]: «Powinnaś nazwać swój album ‘MDNA’, bo ten skrót twojego imienia brzmiałby ciekawie». Zdaliśmy sobie sprawę, że istnieje wiele możliwości interpretowania tych liter – przede wszystkim jako DNA Madonny”. W wywiadzie dla Jaya Leno artystka wyjaśniła, że tytuł albumu można rozumieć trojako: jako jej imię, „DNA Madonny” i nawiązanie do MDMA (ecstazy) – narkotyku dostarczającego „euforyczne odczucie miłości”. Ostatnia z interpretacji okazała się kontrowersyjna. Lucy Dawe, rzeczniczka prasowa organizacji antynarkotykowej Cannabis Snunk Sense, nazwała decyzję o zatytułowaniu albumu w ten sposób chorą.

Na początku grudnia 2011 odbyła się sesja zdjęciowa do albumu. Jej reżyserią zajął się Giovanni Bianco, natomiast zdjęcia wykonał duet Mert and Marcus. 31 stycznia 2012 opublikowano okładkę edycji specjalnej. Przedstawia ona Madonnę w falowanych, zaczesanych do tyłu włosach, naszyjniku i jasnoróżowej bluzce, wymalowaną tuszem do rzęs i jasnoczerwoną szminką; zdjęcie wypełnione jest kolorami i sprawia wrażenie złamanego lustra. Vena Jocelyn z MTV zwróciła uwagę na taneczno-funky klimat oraz uwydatnioną na okładce „miłość Madonny do wszystkiego, co kolorowe i powiązane z disco, piosenkarka szczerze wyraża siebie na tej pełnej gracji, zrekonstruowanej fotografii”. Zdjęcie zostało porównane przez krytyków ze stylistyką lat 80., jak również z okładką albumu Madonny True Blue (1986). 6 lutego opublikowano okładkę edycji standardowej. Madonna, ubrana w szkarłatną sukienkę i rękawiczki bez palców, pojawia się tu niemal całym ciałem. Także na tej okładce obecne jest wrażenie rozbitego lustra.

Wydanie i promocja 3 lutego 2012 sklep cyfrowy iTunes Store umożliwił zamówienie edycji specjalnej MDNA, a później także tej standardowej. Pierwsza z nich tylko do 6 lutego dostępna była w cenie $9.99. 19 marca album wyciekł do internetu. W piątek, 23 marca, trafił do sprzedaży (zarówno cyfrowej, jak i fizycznej) w niektórych krajach, takich jak Australia, Niemcy, Irlandia czy Austria. W większości państw premiera odbyła się w poniedziałek, 26 marca, kiedy to album pojawił się chociażby w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Wielkiej Brytanii czy Polsce. W kwietniu zostanie z kolei wydany na gramofonie. MDNA wydano w dwóch wersjach: standardowej i specjalnej, różniących się okładkami i zawartością. Na pierwszej znalazło się dwanaście utworów, a na drugiej te same i pięć dodatkowych (na wydaniu fizycznym zamieszczone na drugiej płycie). Zarówno wersja standardowa, jak i specjalna zostały wydane także w wersjach ocenzurowanych, na których nie znalazły się utwory „Gang Bang” i „I Fucked Up”. W niektórych państwach czy sklepach do specjalnej edycji MDNA dołączono dodatkowe remiksy.

Promocja W styczniu i lutym 2012 Madonna udzieliła kilku wywiadów promujących MDNA, film W.E. i występ na Super Bowl. Pojawiła się w talk-shows Grahama Nortona, Jaya Leno i Andersona Coopera, a także w programie ABC Nightline. Wywiadu udzieliła także Ryanowi Seacrestowi, prezenterowi radia KIIS-FM oraz brytyjskiej gazecie „The Sun”. Promocję MDNA skupiła przede wszystkim na Internecie i mediach społecznościowych. Na profilu artystki w serwisie Facebook pojawiły się zdjęcia z prób do trasy Madonna World Tour i pytania do fanów dotyczące koncertów. Przed premierą albumu na jej kanale w YouTube opublikowano fragmenty dziewięciu utworów z MDNA i pełną wersję „I Fucked Up”, jak również materiał ze studia nagraniowego zarejestrowany podczas prac nad „B-Day Song” w towarzystwie M.I.A. i Martina Solveiga. 24 marca wywiad z Madonną przeprowadzony przez Jimmy’ego Fallona był emitowany na żywo w formie live chat na Facebooku artystki. Tego samego dnia pojawiła się ona bez zapowiedzi w Miami podczas Ultra Music Festival, festiwalu muzyki elektronicznej. Piosenkarka zapowiedziała występ DJ-a Avicii oraz towarzyszyła mu na scenie, gdy ten zagrał remiks „Girl Gone Wild”. W trakcie swojej przemowy zawołała do publiczności: „Ilu z was widziało dziś Molly?”, odwołując się do narkotyku MDMA nazywanego slangowo Molly. Wypowiedź została skrytykowana przez DJ-a deadmau5, co miało wpływ na wybuch medialnego skandalu. Paul van Dyk nazwał ją największą porażką w karierze piosenkarki. 26 marca Madonna odpowiedziała fanom na ich pytania za pośrednictwem serwisu Twitter, na którym specjalnie na tę okazję założyła konto. Wśród osób, do których się zwróciła, znaleźli się deadmau5, Ellen DeGeneres i Justin Bieber. 28 marca na YouTube opublikowano wideo nagrane na planie teledysku „Give Me All Your Luvin’”, kiedy to Madonna, M.I.A i pozostali aktorzy zaśpiewali Nicki Minaj „Happy Birthday to You” z okazji jej urodzin. 4 kwietnia Madonna ponownie odbyła czat z fanami na Twitterze.

Single „Give Me All Your Luvin’”, w którym gościnnie pojawiły się Nicki Minaj i M.I.A., został wydany na pierwszym singlu promującym MDNA. Na początku listopada 2011 do internetu wyciekła wersja demo utworu, który został później wydany 3 lutego 2012. Premierze towarzyszyła kampania promocyjna, odbyta we współpracy ze światowym liderem reklamy, Clear Channel Communications. Równocześnie piosenkę wyemitowało ponad sto stacji radiowych w Stanach, a także kanały brytyjskie, australijskie i nowozelandzkie, singel trafił do sprzedaży cyfrowej, a teledysk opublikowano na YouTube i wyświetlono na 1600 elektronicznych billboardach. Przez pierwszy weekend te same radiostacje emitowały piosenkę dokładnie co godzinę. Zarówno singel, jak i wideoklip inspirowany cheerleadingiem i futbolem amerykańskim spotkały się z mieszanymi recenzjami. Utwór zdobył popularność w wielu krajach europejskich, USA i Kanadzie, jednak poniósł porażkę w Wielkiej Brytanii i Australii. Poprzez dotarcie do dziesiątej pozycji listy „Billboardu” Hot 100 wzmocnił należący do Madonny rekord wykonawcy z największą liczbą utworów w pierwszej dziesiątce najważniejszego notowania w Stanach.