thumb|upright|Herb królewski Bawarii Ludwik I Wittelsbach (ur. 25 sierpnia 1786 w Strasburgu, zm. 29 lutego 1868 w Nicei) – król Bawarii w latach 1825–1848.

Życiorys Ludwik I był synem Maksymiliana I i jego pierwszej żony, Augusty. W 1810 ożenił się z Teresą von Sachsen-Hildburghausen (1792–1854). Z okazji ich wesela odbył się pierwszy Oktoberfest (festiwal piwa).

Ludwik nie przyjął do wiadomości przymierza zawartego między jego ojcem a cesarzem Napoleonem I, ale mimo swojej niechęci do Francuzów, musiał poprowadzić bawarskie oddziały, które dołączyły do Napoleona. W 1817 Ludwik wziął udział w obaleniu premiera, hrabiego Maxa Josefa von Montgelas.

Panowanie Ludwik I wstąpił na bawarski tron po śmierci swego ojca w 1825, i już od pierwszych dni swego panowania dał się poznać jako wielki patron sztuk (mówił o sobie: Sztuka monachijska to ja!). Monachium zostało stolicą nowo utworzonego w 1806 Królestwa Bawarii. Z inicjatywy Ludwika I, pod kierunkiem Leo von Klenzego, dokonano przebudowy Monachium, nadając mu klasycystyczne oblicze. W 1826 Ludwik przeniósł do tego miasta z Landshut Uniwersytet Ludwika i Maksymiliana. Król był miłośnikiem kultury antycznej i włoskiego renesansu – sprowadził architektów, rzeźbiarzy i malarzy. Zlecił budowę nowej siedziby dla Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana, Starej Pinakoteki, Gliptoteki, monumentalnej bramy-pomnika Propylejów, Dzielnicy Muzeów (Kunstareal), Portyku Marszałków (Feldherrnhalle), łuku triumfalnego Brama Zwycięstwa (Siegestor), placu Königsplatz, Ludwigstraße (reprezentacyjnej ulicy)Zielony Przewodnik Michelin Monachium i Bawaria – Udane Wakacje, wyd. 2015, s. 42, 44, 61, 70., Ruhmeshalle z gigantycznym posągiem BavariiZielony Przewodnik Michelin Monachium i Bawaria – Udane Wakacje, wyd. 2015, s. 85..

W czasie swojego panowania również rozkazał wybudować Walhallę pod Ratyzboną. Jednocześnie król mocno wspierał uprzemysłowienie Bawarii. Zainicjował budowę Kanału Ludwika między Dunajem a Menem, a w 1835 zbudował pierwszą w całych Niemczech linię kolejową (Ludwigseisenbahn), która w Bawarii połączyła miasta Fürth i Norymbergę.

Ludwik był również wielkim entuzjastą wszystkiego, co było związane ze średniowieczem w Niemczech. Kazał otworzyć kilka zamkniętych klasztorów. Zreorganizował administracyjny podział Bawarii na regiony – w 1837 wprowadził ich stare nazwy: Górna Bawaria, Dolna Bawaria, Frankonia, Szwabia, Górny Palatynat i Palatynat. Zmienił swój tytuł królewski na Ludwik I, król Bawarii, książę Frankonii, książę Szwabii i hrabia Palatynatu Reńskiego. Jego potomkowie zostawili te tytuły.

Ludwik wspierał grecką walkę o uzyskanie niepodległości; w 1832 jego syn, Otto, został wybrany na króla Grecji. Po rewolucji lipcowej we Francji (1830) polityka Ludwika, kiedyś liberalna, stała się bardziej i bardziej represyjna. W 1832 na Hambacher Fest poddani Ludwika pokazali po raz pierwszy swoje rosnące niezadowolenie z powodu wysokich podatków i cenzury. Ludwik z dnia na dzień stawał się coraz bardziej niepopularny. W związku z Wiosną Ludów (1848) oraz fatalnymi nastrojami społecznymi Ludwik I abdykował 20 marca 1848 na rzecz swojego syna, Maksymiliana II.

Nastroje społeczne związane były również z prywatnym życiem króla, który wciąż otwarcie romansował z kolejnymi kobietami różnej narodowości. Jego ostatnim skandalizującym romansem był związek z tancerką Lolą Montez. Zmarł we Francji.

Odznaczenia Bawarskie Wielki Mistrz Orderu Świętego Huberta Wielki Mistrz Orderu Świętego Jerzego Wielki Mistrz Orderu Maksymiliana Józefa Wielki Mistrz Orderu Zasługi Korony Bawarskiej Wielki Mistrz Orderu Zasługi Świętego Michała (odnowienie w 1837)Maximilian Gritzner: Handbuch der Ritter- und Verdienstorden aller Kulturstaaten der Welt. Lipsk, 1893, s. 24 Wielki Mistrz Orderu Królewskiego Ludwika (fundator w 1827)Georg Schreiber: Die Bayerischen Orden und Ehrenzeichen. Monako: Prestel-Verlag, 1964 Zagraniczne Order Legii Honorowej (1805, Francja) Order Słonia (1825, Dania)Johann Heinrich Friedrich Berlien: Der Elephanten-Orden und seine Ritter. Kopenhaga: Berlingschen Officin, 1846, s. 159-160 Order Zbawiciela (1833, Grecja), presidency.gr Order Serafinów (1844, Szwecja)Per Nordenvall: Kungliga Serafimerorden 1748-1998. Sztokholm: Kungl. Maj:ts orden, 1998 Order Złotego Runa (Austro-Węgry) Order Świętego Stefana (Austro-Węgry) Order Korony (Wirtembergia) Order Orła Czarnego (Prusy) Order Korony Rucianej (Saksonia) Order Ernestyński (Saksonia) Order Wierności (Badenia)

Potomstwo Maksymilian II (1811–1864) – król Bawarii w latach 1848–1864 Matylda (1813–1862) – żona landgrafa Hesji-Darmstadt Ludwika III Otto (1815–1867) – król Grecji w latach 1832–1862 Theodelinde (1816–1817) Luitpold (1821–1912) – książę regent Bawarii w latach 1886–1912 Adelgunde (1823–1914) – żona księcia Modeny Franciszka V Hildegarda (1825–1864) – żona księcia Cieszyńskiego Albrechta Adalbert (1828–1875) – ożenił się z infantką Amalią

Genealogia PrapradziadkowieChristian II Wittelsbach(1637–1717) ∞1667 Katarzyna Agata Rappoltstein(1648–1683)Ludwik Nassau-Saarbrücken(1663–1713) ∞1699 Filipina Hohenlohe-Langenburg(1679–1751)Teodor Wittelsbach(1659–1732) ∞1692 Maria Hessen-Rotenburg-Rheinfels(1675–1720)książę-elektorKarol III Filip Wittelsbach(1661–1742) ∞1688 Ludwika Karolina Radziwiłłówna(1667–1695)landgraf Hesji-DarmstadtErnest Ludwik(1667–1739) ∞1687 Dorota Charlotta Hohenzollern(1661–1705)Jan Reinhard III. Hanau(1665–1736) ∞1699 Dorota Fryderyka Hohenzollern(1676–1731)Jan Karol Leiningen-Dagsburg(1662–1698) ∞1685 Joanna Magdalena Hanau-Lichtenberg(1660–1715)Ludwik Solms-Rödelheim ∞ Charlotta Sibylla AhlefeldPradziadkowieChristian III Wittelsbach(1674–1735) ∞1719 Karolina Nassau-Saarbrücken(1704–1774)Józef Karol Wittelsbach(1694–1729) ∞1717 Elżbieta Augusta Wittelsbach(1693–1728)landgraf Hesji-DarmstadtLudwik VIII(1691–1768) ∞1717 Charlotta Hanau-Lichtenberg(1700–1726)Christian Leiningen-Dagsburg(1695–1766) ∞1726 Katarzyna Polyxena Solms-Rödelheim(1702–1765)DziadkowieFryderyk Michał Wittelsbach(1724–1767) ∞1746 Maria Franciszka Wittelsbach(1724–1794)Jerzy Wilhelm Hessen-Darmstadt(1722–1782) ∞1748 Maria Leiningen-Dagsburg-Falkenburg(1729–1818)Rodzicekról BawariiMaksymilian I Józef Wittelsbach(1756–1825) ∞1785 Augusta Wilhelmina Hessen-Darmstadt(1765–1796)Ludwik I Wittelsbach (1786–1868), król Bawarii

Przypisy

Bibliografia Volker Schmidtchen: „Król i kurtyzana” [w:] Hekate: Zdrajcy Skandale Procesy. Historie niezwykłych ludzi, pod red. Hansa-Christiana Hufa, Videograf II, Katowice 1999. (wyd. I), s. 10–55 Barbara Ciciora: Nauczyciele Matejki, Grottgera, Gierymskich. Monachijskie malarstwo historyczne XIX wieku. Wystawa w Muzeum Narodowym w Krakowie marzec–czerwiec 2007, Kraków 2007.

Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Rucianej Kategoria:Odznaczeni Orderem Królewskim Serafinów Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Czarnego Kategoria:Odznaczeni Orderem Słonia Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Huberta Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stefana Kategoria:Odznaczeni Orderem Wierności (Badenia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zbawiciela Kategoria:Odznaczeni Orderem Złotego Runa Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Meksykańskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Wirtemberskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Wojskowym Maksymiliana Józefa Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Świętego Michała (Bawaria) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Korony Bawarskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Ludwika (Bawaria) Kategoria:Odznaczeni Orderem Domowym i Zasługi Księcia Piotra Fryderyka Ludwika Kategoria:Wittelsbachowie Kategoria:Władcy Bawarii Kategoria:Władcy, którzy abdykowali Kategoria:Ludzie urodzeni w Strasburgu Kategoria:Pochówki w Monachium Kategoria:Urodzeni w 1786 Kategoria:Zmarli w 1868