Zygmunt Hajkowski (ur. 25 kwietnia 1889 w Szczercowie w powiecie łaskim w guberni piotrkowskiej, zm. 21 marca 1942 w Auschwitz-Birkenau) – nauczyciel, polonista i literat, badacz historii literatury polskiej i bibliofil; działacz kulturalny, polityczny i społeczny, ofiara reżimu nazistowskiego.
Życiorys Pochodził z rodziny robotniczej, był synem Michała i Jadwigi z Jureckich. Do szkoły podstawowej i do gimnazjum uczęszczał w Łodzi; w 1906 roku brał udział w strajku szkolnym, zaś od 1909 należał do Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie”. Wstąpił na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie (z przerwami spowodowanymi ciężką sytuacją materialną) studiował historię i polonistykę, uzyskując absolutorium, po czym złożył egzamin nauczycielski. Od 1916 pracował w Gimnazjum im. Stanisława Staszica w Zgierzu, gdzie nauczał języka polskiego i literatury polskiej oraz łaciny, a od 1919 te same przedmioty wykładał w III Państwowym Męskim Gimnazjum im. J. Piłsudskiego w Łodzi (dziś III LO im. T. Kościuszki).
Poza pracą zawodową był znanym w Łodzi działaczem kulturalnym i społecznym. Bibliofil – był członkiem założycielem (w kwietniu 1927) Towarzystwa Bibliofilów Łódzkich i jego prezesem w latach 1935–1939.
W 1940 został wysiedlony z Łodzi przez Niemców; przebywał m.in. w Warszawie; tam został aresztowany przez Gestapo i wywieziony do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, gdzie zmarłWanda Lorentzowa, Barbara Hajkowska, Zygmunt Hajkowski [wspomnienie pośmiertne]; [w:] „Prace Polonistyczne”, Tom 4, 1940/1946, s. 211–213..
Odznaczenia Medal Niepodległości (7 lipca 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Srebrny Wawrzyn Akademicki (4 listopada 1937) „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”.
Publikacje Losy księgozbioru Feliksa Wężyka. Nakładem Towarzystwa Bibliofilów Łódzkich, Łódź 1928. Boruta w literaturze pięknej. Prace Polonistyczne 1937, s. 53–84. Bibliografia historii jednostek terytorialnych województwa łódzkiego. Część 3, Łódź(?) 1939.
Przypisy
Bibliografia
Wanda Lorentzowa, Barbara Hajkowska, Zygmunt Hajkowski [wspomnienie pośmiertne]; [w:] „Prace Polonistyczne”, Tom 4, 1940/1946, s. 211–213.
Linki zewnętrzne
Publikacje Zygmunta Hajkowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Łodzi Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie” Kategoria:Ludzie urodzeni w Szczercowie Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Ofiary wysiedleń dokonanych przez Niemcy nazistowskie w Polsce 1939–1945 Kategoria:Polacy – ofiary KL Auschwitz Kategoria:Polscy bibliofile Kategoria:Polscy nauczyciele języka łacińskiego Kategoria:Polscy nauczyciele języka polskiego Kategoria:Uczestnicy strajków szkolnych w Królestwie Kongresowym (1905–1908) Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Zmarli w 1942 Kategoria:Działacze społeczni i kulturalni związani z Łodzią