Ulica Żydowska w Poznaniu

mały|240x240px|Ul. Żydowska, widok w kierunku północnym Ulica Żydowska – ulica w Poznaniu na Starym Mieście, na osiedlu samorządowym Stare Miasto biegnąca od Starego Rynku w kierunku północnym do ulicy Małe Garbary. W średniowieczu nosiła nazwę SukienniczaŻydowska, do 1919: Judenstrasse oraz Michael-Hertz-Strasse, 1919-1939: Żydowska, 1939-1945: Fremdengasse, lato – 22 października 1945: ŻukowaAntoni Gąsiorowski, Nazwy poznańskich ulic. Przemiany i trwanie: wieki XIV-XX, w: Kronika Miasta Poznania, nr 3-4/1984, s.47, ISSN 0137-3552, od 22 października 1945: ŻydowskaŻydowska..

Historia W XIII wieku, podczas lokowania miasta żydowskim osadnikom wydzielono parcele wzdłuż właśnie tej ulicy. Na przełomie XV i XVI wieku pod numerem 15/18 wzniesiono Starą Synagogę. Sto lat później do jej północnej ściany dobudowano Nową Synagogę, a w 1735 do jej północno-wschodniego narożnika – Synagogę Nehemiasza. Rozebrano je w 1908, przy okazji budowy Synagogi Wielkiej, a na ich miejscu wybudowano żydowskie Schronisko dla Starców i Zniedołężniałych.

7 września 1639 ulica była główna areną zamieszek antyżydowskich. Tumult powstał pomiędzy czeladzią klasztoru dominikanów pomagającą transportować zepsuty dzwon do Wagi Miejskiej (celem zważenia kruszcu), a Żydami zamieszkującymi trakt. Kilku Żydów odniosło rany, a część szyb w domach została potłuczona. Rozruchy byłyby znaczniejsze, gdyby nie ulewny deszcz, który rozproszył atakujących do domów. Następnego dnia w mieście doszło do kolejnych zamieszek, jednak nie wiadomo, czy miały one charakter antyżydowskiDaina Kolbuszewska, Ważenie dzwonu a... Żydzi, w: IKS Poznański Informator Kulturalny, Sportowy i Turystyczny nr 9(299)/2016, s.46, ISSN 1231-9139.

Ulica została poszerzona podczas odbudowy w 1803 po pożarze tej części miastaPoznaj ulicę Żydowską. Jak na wsi, przynajmniej do południa.

Od 1 maja 2013 ulica Żydowska na odcinku od Starego Rynku do skrzyżowania z ulicą Dominikańską stała się deptakiem. Na pozostałym odcinku część miejsc parkingowych została zamieniona na ogródki kawiarniane, tworząc woonerfŻydowska: mniej dla samochodów, więcej dla pieszych. 12 maja 2013 obchodzono pierwsze święto ulicy ŻydowskiejŚwięto Ulicy Żydowskiej, odbyły się koncerty a na środku wyłączonej z ruchu ulicy postawiono 100 metrowy stół z żydowskimi potrawamiWielkie świętowanie na Żydowskiej. Święto to było elementem uroczystości związanych z 65 rocznicą utworzenia państwa IzraelZabawa i pamięć. W niedzielę deptak obok synagogi, w ramach tych uroczystości na zamku Cesarskim, wręczono medale "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata"Medale za ratowanie Żydów. Tam, gdzie Himmler nawoływał do zagłady

Zabytki Przy ulicy Żydowskiej znajdują się następujące zabytki wpisane do rejestru wojewódzkiego: Kościół Najświętszej Krwi Pana Jezusa, nr 34, róg z ulicą Kramarską, nr rej.: A-154 z 26.02.1931, kamienica, nr 1, XV, XVIII, XIX, nr rej.: A-138 z 11.04.1958, kamienica, nr 2/3, XV, 2 poł. XIX, nr rej.: A-139 z 11.04.1958, kamienica, nr 4, XV, 1959, nr rej.: A-140 z 25.04.1966, kamienica, nr 6, XV, k. XVIII-XIX, nr rej.: A-141 z 11.04.1958, kamienica, nr 7, XV, XVIII, 1948, nr rej.: A-142 z 11.04.1958, kamienica, nr 8, XV, k. XVIII, 1951, nr rej.: A-143 z 25.04.1966, kamienica, nr 10, XV, 1957, nr rej.: A-144 z 25.04.1966, kamienica, nr 12, 3 ćw. XIX, nr rej.: A-408 z 1.03.1993, kamienica, nr 19, XV, 2 poł. XIX, nr rej.: A-145 z 25.04.1966, dom, ul. nr 26, 1 poł. XIX, nr rej.: kl.III-81-205/58 z 11.04.1958, dom, ul. nr 28, pocz. XIX, nr rej.: kl.III-81-205/58 z 11.04.1958, dom, ul. nr 29, 1 poł. XIX, nr rej.: kl.III-81-205/58 z 11.04.1958, kamienica, nr 32, 1803, nr rej.: A-146 z 11.04.1958, kamienica, nr 33, XV, XVI, 1803, nr rej.: A-147 z 11.04.1958.

Budynki pod opieką konserwatora zabytków dom nr 11, 1 poł. XV wieku, pocz. XVI wieku, dom nr 5, 1796, dom nr 9, XV wiek, dom nr 27, 1806, dom nr 30, 1806, dom nr 31, 1904-1906, dom nr 35, XV wiek, Schronisko dla Starców i Zniedołężniałych im. Salomona Beniamina Latza (synagoga) nr 15/18, 1910Żydowska.

Zobacz też Dzielnica żydowska w Poznaniu

Przypisy

Bibliografia Zygmunt Zaleski, Nazwy ulic w Poznaniu, Magistrat Stołeczny Miasta Poznania, 1926 Zbigniew Zakrzewski, Nazwy osobowe i historyczne ulic Poznania, Wydawnictwo Poznańskie, 1971 Poznań plus 4 – plan miasta 1:20.000, wyd. Demart, Warszawa, 2006, .

Linki zewnętrzne LISTA ADRESÓW BAZY SYSTEMU ADRESOWEGO ZGiKM GEOPOZ stan na 12-05-2013

Żydowska Kategoria:Stare Miasto (Poznań)