mały|351x351px|Bankiet z okazji podpisania Paktu Konfederacji Kaukaskiej. Paryż, lipiec 1934 r. Pakt Konfederacji Kaukaskiej (ros. Пакт Конфедерации Кавказа) – umowa zawarta w poł. lat 30. XX w. pomiędzy przedstawicielami emigrantów Kaukazu Południowego i Kaukazu Północnego.
Prace nad zawarciem Konfederacji Kaukaskiej rozpoczęły się już w poł. lat 20. Strona gruzińska przedstawiła projekt, który zamierzano podpisać we wrześniu 1927 Nie doszło jednak do tego przede wszystkim z powodu niezgody Ormian, a także ciągłych konfliktów pomiędzy przedstawicielami różnych narodów kaukaskich. Dopiero w 1933 powrócono do tematu. Spowodowane to było dojściem nazistów do władzy w Niemczech i zbliżeniem francusko-sowieckim w odpowiedzi na ten fakt. Zintensyfikowały się wtedy działania przygotowawcze do utworzenia Rady Konfederacji Kaukaskich i podpisania tzw. Paktu Konfederacji Kaukaskiej. W maju tego roku projekt paktu został przedstawiony przez Komitet Niezawisłości Kaukazu. 14 lipca 1934 w Brukseli emigracyjne środowiska Azerów, Gruzinów i Górali kaukaskich zawarły umowę o konfederacji kaukaskiej, nazwaną "paktem brukselskim". Ormianie odmówili podpisania go, gdyż opowiadali się za powołaniem własnego państwa narodowego, które obejmowałoby też terytoria sporne z Turkami i Azerami. Poszczególne punkty paktu były następujące: Konfederacja Kaukaska działa jako pełnomocny organ wszystkich jej sygnatariuszy, gwarantując prawa do narodowego i niezawisłego charakteru wchodzących w jej skład republik, polityka wewnętrzna Konfederacji Kaukaskiej będzie prowadzona w interesie wszystkich uczestników, dysponujących takimi samymi pełnomocnictwami, ochrona granic Konfederacji Kaukaskiej jest zadaniem jej sił zbrojnych, złożonych z armii narodowych pod wspólnym dowództwem, podporządkowanym organom Konfederacji, poważniejsze spory między sygnatariuszami są rozstrzygane na zasadzie arbitrażu przez Radę Najwyższą Konfederacji Kaukaskiej, której decyzje są obowiązkowe, komitet ekspertów, utworzony przez sygnatariuszy paktu, przygotuje projekt konstytucji Konfederacji Kaukaskiej, który zostanie przedstawiony do zaopiniowania podczas jej zjazdu.
Pakt został podpisany przez: Mehmeta Amina Rasulzade i Alimardana-beka Topczibaszewa jako przedstawicieli Azerbejdżanu, Noe Żordanii i Akakija Czchenkeli jako przedstawicieli Gruzji oraz Ibrahima Czulikowa, Tausułtana Szakmanowa i Mamed Girej Sunszi jako przedstawicieli Północnego Kaukazu. Wystosowali oni apel do emigrantów kaukaskich wzywający do walki z okupacją sowiecką Kaukazu Północnego.
Linki zewnętrzne Historia emigracji północnokaukaskiej (jęz. rosyjski)
Bibliografia Русское зарубежье. Золотая книга эмиграции: первая треть ХХ века. Энциклопедический биографический словарь, 1997
Kategoria:Emigracja północnokaukaska Kategoria:Ruch prometejski