Władysław Olewiński (ros. Владислав Иванович Олевинский, ur. w Żytomierzu, zm. 9 stycznia 1862 w Heidelbergu) – polski lekarz, chemik, przyjaciel Dmitrija Mendelejewa.
Życiorys Syn lekarza Jana Olewińskiego i Józefy z Burakińskich. Po ukończeniu w 1850 roku, ze złotym medalem, gimnazjum w Żytomierzu, podjął studia medyczne na Uniwersytecie św. Włodzimierza w Kijowie. 31 stycznia 1854 roku uzyskał cum eximia laude stopień lekarza. Mimo dobrych wyników w nauce, jako Polak nie otrzymał propozycji pozostania na uczelni – został natomiast skierowany do pracy w rosyjskiej flocie morskiej. Był w tym czasie ordynatorem Nikołajewskiego Szpitala Morskiego; za zasługi poczynione podczas wojny krymskiej odznaczono go brązowym medalem na „andriejewskiej" wstędze i nagrodzono roczną pensją. W kwietniu 1859 roku został delegowany na dwuletnią podróż naukową za granicę, później wydłużoną o kolejny rok. Olewiński zdecydował się uzupełniać studia w zakresie chemii na Uniwersytecie w Heidelbergu. Tam zaprzyjaźnił się z Mendelejewem, Aleksandrem Borodinem, Aleksandrem Butlerowem i innymi młodymi rosyjskimi uczonymi; polscy studenci uznali, że stroni od nich, i bojkotowali go.
Olewiński popełnił samobójstwo przez otrucie cyjankiem potasu. Pozostawił jedynie wiadomość, że przyczyną samobójstwa był strach przed władzą; przed śmiercią spalił swój dziennik laboratoryjny, pamiętnik i korespondencję. Sugerowano również, że przyczyną mogła być nieszczęśliwa miłość do ukraińskiej pisarki Marko Wowczok, konflikt z Mendelejewem i, przede wszystkim, ostracyzm ze strony Polaków. Został pochowany na katolickim cmentarzu w Heidelbergu 11 stycznia.
W Heidelbergu pracował w laboratorium Emila Erlenmeyera i Roberta Bunsena. W Paryżu kontynuował prace w Wyższej Szkole Medycznej pod kierunkiem Charlesa Adolphe′a Wurtza. W Paryżu wydał rozprawę, w której przedstawił teorię „atomowości” lub „atomiczności” pierwiastków. Na podstawie badań doświadczalnych, głównie reakcji dehydratacji i dehydrogenacji, próbował określić „granice związków organicznych”. Z korespondencji Mendelejewa i Olewińskiego wiadomo, że ten pierwszy miał pretensje o pierwszeństwo pojęcia teorii granic.
Przypisy
Prace Ueber das chemische Verhalten der Metall-Aldehydate. Zeitschrift für Chemie und Pharmacie 4, s. 360–362, 1861 Ueber die Wirkung des Benzoylchlorürs auf Natriumbenzylaldehydat. Zeitschrift für Chemie und Pharmacie 4, s. 625–626, 1861 (Referat) Ueber die Einwirkung von Zn (Cn H2n+1)2 auf Cn H2n-1 Br. Zeitschrift für Chemie und Pharmacie 4, s. 673–674, 1861 Sur l'atomicité des éléments et sur les limites des combinaisons chimiques. Paris: Impr. de Mallet-Bachelier, 1861
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Kijowskiego Świętego Włodzimierza kategoria:Polscy chemicy kategoria:Polscy samobójcy Kategoria:Ludzie urodzeni w Żytomierzu kategoria:Urodzeni w 1832 kategoria:Zmarli w 1862