Kościół św. Jana Chrzciciela w Jeleniej Górze-Cieplicach – zabytkowy kościół katolicki w dzielnicy Jeleniej Góry, Cieplicach Śląskich-Zdroju.
Historia i wnętrze Kościół wzmiankowany był już w 1318 roku. Przez 400 lat obsługiwany był przez cystersów, sprowadzonych tu z klasztoru w Krzeszowie. Po jego spaleniu w 1711 r. na jego miejscu wzniesiona została z fundacji Schaffgotschów, właścicieli tych terenów, obecna barokowa budowla, ukończona w 1714 roku. Jest to jednonawowa prostokątna budowla nakryta sklepieniem kolebkowym, z bocznymi kaplicami i emporami. Posiada bogate, barokowe wyposażenie wnętrza z lat 1714–1793. Najcenniejszymi zabytkami w kościele są: fundowany przez opata krzeszowskiego Bernarda Rosę obraz przedstawiający Matkę Boską Królową Niebios, pędzla Michaela Willmanna z 1687, zdobiący ołtarz główny, który jest flankowany rzeźbami św. św. Piotra, Jana Chrzciciela, Jana Ewangelisty i Pawła. Znajdują się tam również trzy płótna Johanna Franza Hoffmanna (ucznia Willmanna, jednego z najznamienitszych malarzy barokowych Śląska), zatytułowane Modlitwa w Ogrójcu, Opłakiwanie i Chrystus w Otchłani. Ambona z płaskorzeźbami przedstawiającymi sceny z życia patrona kościoła, ołtarz 14 Orędowników z 1716–1717. Między filarami w emporach 12 obrazów przypisywanych Willmannowi, rokokowy portal zewnętrzny z 1779. Na wschodniej fasadzie nagrobki Plaków W. Mielęckiego z 1829 i T. Rzepeckiego z 1838. We wnękach figury św. Gotarda i św. Placyda. Organy w 1908 r. zostały przebudowane przez firmę Schlag & Söhne. Na początku XXI wieku były remontowane. Po II wojnie światowej opiekę nad kościołem przejęli pijarzy.
Otoczenie Na dziedzińcu przykościelnym wolno stojąca dzwonnica z 1710 roku i barokowa kolumna wotywna ozdobiona rzeźbą św. Floriana z 1713. W wewnętrznej części przykościelnego muru płyty nagrobne rodziny Schaffgotschów z lat 1579-1624 przeniesione w 1849 r. z likwidowanego kościoła w Radomierzu. Między innymi: Wolfa I von Schaffgotscha (1545-1608) z dwoma żonami Anną von Reibnitz i Hedwig von Waldau i 24 herbami, 12 po lewej i 12 po prawej stronieHerby po lewej: 6. . Reibnitz, 7. Seidlitz, 12. Reibnitz; po prawej: 1. Schaffgotsch, 3, Zedlitz, 4. Warnsdorf, 5. Mühlheim, 6. Schönaich, 8. Kitschke (?), 11. Dohna, 12, Promnitz Anny von Reibnitz de domo Falkenberg (1552-1580), żony Wolfa I von Schaffgotscha, z herbami: ojcowskimi von: Reibnitz, Lemberg matczynymi von: Seidlitz, Reibnitz Hedwig von Waldau, żony Wolfa I von Schaffgotscha Hedwig von Schaffgotsch (1579-1579), córki Wolfa I von Schaffgotscha i Anny von Reibnitz, z herbami: ojcowskimi: Schaffgotsch, Busewoy matczynymi: Reibnitz, Seidlitz Ludmilly von Schaffgotsch, (1575-1580) córki Wolfa von Schaffgotsch i Anny von Reibnitz, z herbami: ojcowskimi: Schaffgotsch, Busewoy matczynymi: Reibnitz, Seidlitz Antoniusa von Schaffgotsch (1576-1580) syna Wolfa von Schaffgotsch i Anny von Reibnitz, z herbami: ojcowskimi: Schaffgotsch, Busewoy matczynymi: Reibnitz, Seidlitz Ursuli (zm. 1610) Bernharda III Schaffgotscha (1564-1613), syna Jonasa (zm. 1585) i Katarzyny von Salza z herbami podpisanymi inicjałami: ojcowskimi: B.S.G.G. Schaffgotsch; D.Dominus)V.B. Busevoy; D.V.S. Schönburg; D.V.P. matczynymi: D.V.S. Saltza; D.V.S. Abschatz von Schmellwitz; D.V.P. Promnitz; D.V.D. Evy von Mühlheim (zm. 1623), żony Bernharda III, z herbami: ojcowskimi: Mühlheim, Zeidlitz, Schindel, Spiller matczynymi: KitschkeRocznik podaje: Korkenitz, Gregersdorf, Mesenau, Peterswalde Evy von Schaffgotsch (1597-1620), córki Bernharda III von Schaffgotscha (1564-1613) ⚭ Evy von Mühlheim (+ 1622) z herbami podpisanymi inicjałami: ojcowskimi: Schaffgotsch; D.V.S. Saltza; Abschatz von Schmellwitz (Chmielów), D.V.P. Promnitz; matczynymi: D.V.M. Mühlheim; D.V.K. Kitschke; D.V.G. Gregersdorf; D.V.M. Mesenau Elisabeth von Schaffgotsch (1583-1619), żony Valentina von Redern, z herbami: ojcowskimi: Schaffgotsch; Saltza, Abschatz von Schmellwitz; Promnitz; matczynymi: Mühlheim; Kitschke; Gregersdorf; Mesenau Elisabeth von Redern (zm. 1620), córki Valentina von Redern i Elisabeth Schaffgotsch (zm. 1619) z herbami podpisanymi inicjałami: ojcowskimi: D.V.R. Redern; D.V.R. Rothkirch matczynymi: D.V.S.G. Schaffgotsch; D.V.M. Mühlheim Anny von Schaffgotsch, żony Oswaldta von Tschammera, z herbami podpisanymi inicjałami: ojcowskimi: D.V.G. Schaffgotsch; Saltza, D.V.S. Saltza, D.V.P. Promnitz; matczynymi: D.V.M. Mühlheim; D.V.K. Kitschke; D.V.G. Gregersdorf; D.V.M. Mesenau Oswalda von Tschammera (1599-1624), męża Anny von Schaffgotsch, z herbami podpisanymi inicjałami: ojcowskimi: D.V.T. Tschammer, D.V.R. Rohr, D.V.D. Dohna, D.V.S. Stwolinsky (Stwoliński) matczynymi: D.V.R. Rothkirch, D.V.F. Falkenhayn, D.V.E. Eichholz, D.V.G.F. GeFueg Anny von Mühlheim, żony von Schaffgotscha z ośmioma herbami domów szlacheckich (aus dem Hause) z nazwami miejscowości: ojcowskimi: Mühlheim (z Dumentz); Zedlitz (z Reimbnitz), Schindel (z Lauderbach), Spiller (z Mattzdorf). matczynymi: Kitschke (z Gaumitz)Miejscowość była siedzibą rodziny Kitschke. Ród pochodził z księstwa brzeskiego, Gregersdorf (z Grigersdorf), Mesenau (z Kentichen), Peterswalde (z Ritterswalde); mężczyzny von Schaffgotscha
Portal bramy ogrodowej wieńczy rokokowa rzeźba Adoracji Najświętszego Sakramentu przez św. Bernarda i św. Juliannę z 1781. Na północnym dziedzińcu barokowa figura Trójcy Świętej z 1724 flankowana figurami św. Huberta z 1785 i św. Sebastiana z 1786, została ustawiona w miejscu powalonej w 1697 lipy, pod którą w 1403 dokonano aktu fundacji klasztoruJanusz Czerwiński, Ryszard Chanas: Dolny Śląsk - przewodnik. Warszawa: „Sport i Turystyka”, 1977 s. 221.
Galeria
Przypisy
Bibliografia Jelenia Góra: plan miasta. Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych imienia Eugeniusza Romera, S.A., Warszawa-Wrocław 1999..
Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela Jana Chrzciciela Jana Chrzciciela Kategoria:Kościoły i klasztory pijarów w Polsce Kategoria:Cieplice Śląskie-Zdrój Kategoria:Architektura barokowa w województwie dolnośląskim