Artur Józef Andrus (ur. 27 grudnia 1971 w Lesku) – polski dziennikarz, prezenter telewizyjny i radiowy, aktor, pisarz, poeta, autor tekstów piosenek, piosenkarz, artysta kabaretowy i konferansjer.
W latach 1994–2017 dziennikarz Programu Trzeciego Polskiego Radia, od 2018 RMF Classic. W latach 2005–2023 komentator Szkła kontaktowego w TVN24. Mistrz Mowy Polskiej (2010).
Życiorys thumb|Andrus w łódzkiej „Przechowalni” thumb|Andrus na Festiwalu Kabaretu 2007 w Zielonej Górze thumb|Artur Andrus i Maria Czubaszek w Sanoku (2011) Syn Józefa i Stefanii. Wychowywał się w Solinie. Uczęszczał do szkół podstawowych w okolicznym Zabrodziu, Bóbrce, ostatecznie ukończył naukę w Szkole Podstawowej nr 1 w Sanoku (mieszkał na dzielnicy Błonie). Był harcerzem Hufca ZHP w Sanoku, zastępcą redaktora naczelnego pisma „Harcerz Sanocki Mały. Harcerskie Pismo Młodych” i redaktorem naczelnym kwartalnika „Harcerz Sanocki”. Uczęszczał do II Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Sanoku, w którym zdał egzamin dojrzałości w 1990. W okresie nauki licealnej prowadził audycję Kącik wesołej piosenki w szkolnym radiowęźleWywiad Artura Andrusa z Wojciechem Blecharczykiem w: Sanok. Pamiętam. Grzegorz Gajewski. 2013, 29:57 min. i akademie szkolne. Ukończył studia dziennikarstwa na Uniwersytecie Warszawskim [dostęp 2011-01-09]..
Pierwsze kroki w sferze radiowej stawiał w Rozgłośni Harcerskiej. Równolegle prowadził w Radiu Rzeszów audycję kabaretową pt. Pół godzinki przepuklinki, czyli Radiowa Klinika Radości. Następnie przez rok pracował w Programie IV Polskiego Radia, gdzie prowadził audycję Rum tum tum tra la bum, czyli archiwum pieśni bardzo rozrywkowej oraz Ludzie radosnej piosenki. Zajmował się też występami scenicznymi i podczas jednego z festiwali został dostrzeżony przez Andrzeja Zakrzewskiego, szefa Redakcji Rozrywki w Programie Trzecim Polskiego Radia, gdzie został zatrudniony w lipcu 1994. Na antenie Trójki współredagował oraz prowadził programy Powtórka z rozrywki oraz Akademia rozrywki. Gospodarz kabaretowych spotkań w warszawskiej Piwnicy pod Harendą [dostęp 2010-11-13]. i łódzkiej „Przechowalni”, promotor wielu młodych kabaretów i zjawisk okołokabaretowych. Na jego cześć nazwano postać posterunkowego w sztuce Trąbka dla gubernatora kabaretu Potem.
W latach 90. organizował w Sanoku cykliczne występy kabaretowe pod nazwą Goście Artura Andrusa. Został członkiem warszawskiego Koła Towarzystwa Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej.
W 2003 razem z Andrzejem Poniedzielskim pisał dialogi i występował w drugoplanowej roli portiera w odc. 1–11 serialu Sprawa na dziś. W 2005 został komentatorem programu publicystyczno-satyrycznego Szkło kontaktowe na TVN24. W 2007 w TV Puls prowadził teleturniej Tylko ty. Poprowadził i użyczył komentarza w programie dokumentalnym Socjalistyczna Filmoteka Powiatowa, którego tematem były filmy Wytwórni Filmów Oświatowych. To produkcja TVN i WFO dla Discovery Historia z 2008 roku. Wcielał się w postać Dziadka w serialu kabaretowym TVP2 Rodzina Trendych oraz w postać Jonathana Owensa w serialu kabaretowym Spadkobiercy.
Autor książki-zbioru piosenek i wierszy pt. Popisuchy, wydanej przez łódzkie wydawnictwo Piątek Trzynastego w grudniu 2004. Natomiast w 2008 tygodnik Polityka wydał Kolekcję polskich kabaretów złożoną z 15 płyt DVD z nagraniami polskich kabaretów wybranych i opatrzonych komentarzem Artura Andrusa. W 2013 podczas 50. Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu poprowadził wraz z Katarzyną Kwiatkowską koncert Super Premiery. W 2015 został prezenterem cyklu Z Andrusem po Galicji, emitowanego w TVP Rozrywka, TVP Historia, TVP Polonia oraz TVP3.
W październiku 2017 nie otrzymał zgody zarządu Polskiego Radia na współpracę ze Szkłem kontaktowym TVN24Andrus bez zgody zarządu Polskiego Radia na współpracę z TVN 24., 19.10.2017, press.pl. i zrezygnował z pracy w radiowej TrójceArtur Andrus odchodzi z „Trójki”. Wybiera „Szkło”., 02.11.2017, rp.pl.. 1 lipca 2018 rozpoczął współpracę z RMF Classic, debiutując w audycji Wakacje z AndrusemArtur Andrus poprowadzi audycję w letniej ramówce RMF Classic., 26.06.2018, press.pl., a następnie został gospodarzem programu NieDoMówienia, czyli rozmowy niezobowiązujące Artura AndrusaNieDoMówienia, czyli rozmowy niezobowiązujące Artura Andrusa, rmfclassic.pl.. W 2021 na antenie Radia Nowy Świat pojawiło się 10 odcinków powieści A koń w galopie nie śpiewa autorstwa Andrusa i Wojciecha Zimińskiego. 18 czerwca 2023 zrezygnował z bycia komentatorem programu publicystyczno-satyrycznego Szkło kontaktowe na TVN24. W czerwcu tego samego roku został jednym ze współprowadzących wakacyjnej audycji satyryczno-rozrywkowej Dom Wypoczynkowy Czarna Helena, nadawanej na antenie internetowego Radia 357.
Publikacje 2004: Popisuchy; Wydawnictwo: Piątek Trzynastego, . 2011: Każdy szczyt ma swój Czubaszek; Wydawnictwo: Prószyński i S-ka, (wraz z Marią Czubaszek) 2012: Blog osławiony między niewiastami; Wydawnictwo: Prószyński i S-ka, . 2012: Bzdurki, czyli Bajki dla dzieci i innych; Wydawnictwo ZIELONA SOWA, . 2013: Boks na ptaku, czyli każdy szczyt ma swój Czubaszek i Karolak; Wydawnictwo: Prószyński i S-ka, (wraz z Marią Czubaszek i Wojciechem Karolakiem) 2014: Vietato fumare, czyli reszta z bloga i coś jeszcze; Wydawnictwo: Prószyński i S-ka, . 2017: Czytanie jest super (autor polskiego tekstu); Wydawnictwo ESTERI, . 2018: Bzdurki, czyli bajki dla dzieci (i) innych; Wydawnictwo Nasza Księgarnia, . 2021: Antylopa z Podbeskidzia; Wydawnictwo Nasza Księgarnia, . 2022: A koń w galopie nie śpiewa; Prószyński i S-ka, (wraz z Wojciechem Zimińskim).
Dyskografia Albumy studyjne Rok Tytuł Pozycja na liście Certyfikat ZPAV POL2005 Łódzka Data: 2 grudnia 2005 Wydawca: Wyższa Szkoła Promocji/EMI –2012 Myśliwiecka Data: 5 marca 2012 Wydawca: Mystic Production 1 POL: 2× platynowa płyta2015 Cyniczne córy Zurychu Data: 18 marca 2015 Wydawca: Mystic Production 2 POL: platynowa płyta2018 Sokratesa 18 Data: 20 kwietnia 2018 Wydawca: Mystic Production 7 POL: złota płyta „–” pozycja nie była notowana.
Albumy koncertowe Rok Tytuł Pozycja na liście POL2013 Piłem w Spale... I co dalej? Data: 15 kwietnia 2013 Wydawca: Mystic Production 5
Notowane utwory Rok Tytuł Pozycja na liście Album LP32009Cieszyńska 3Świat według Nohavicy2010Ballada o Baronie, Niedźwiedziu i Czarnej Helenie 1Myśliwiecka 2011Wróci wiosna, baronowo 22Czarna Helena po roku 7 Myśliwiecka 2012Piłem w Spale, spałem w Pile 1Glanki i pacyfki 1Królowa nadbałtyckich raf 42014Cyniczne córy Zurychu2 Cyniczne córy Zurychu 2015Baba na psy2Nazywali go marynarz – szanta narciarska3 2018Od Jokohamy do Fujisawy1 Sokratesa 18Ciocia w gablocie4Stargard in the Night6
Nagrody i wyróżnienia Rok Kategoria Tytułem Nagroda Nota Źródło2008Album roku piosenka poetyckaPrzechowalnia 3Fryderyki 2008Nominacja2010Tytuł Mistrza Mowy PolskiejArtur AndrusMistrz Mowy PolskiejLaur2011AkumulatorArtur Andrus Akademia rozrywkiMediaToryNominacja2012Kultura i sztukaTwórczość artystyczna w zakresie muzykiNagroda Miasta SanokaLaur 2013Artysta rokuArtur AndrusFryderyki 2013 NominacjaSuperalbumMyśliwiecka Superjedynki SuperArtystaArtur Andrus2015Muzyka polskaCyniczne córy ZurychuBestsellery Empiku2016Teledysk rokuNazywali go marynarz – szanta narciarskaFryderyki 2016
Filmografiana podstawie filmpolski.pl [dostęp 2010-11-13]. 1999: Dr Jekyll i Mr Hyde według Wytwórni A’Yoy – konferansjer w kabarecie Biedronka 2003: Sprawa na dziś – portier Artur (odc. 1–11) 2007: Zamknięci w celuloidzie – wystąpił w roli samego siebie 2008: Niania – policjant (odc. 112 Ślub) 2008–2016: Spadkobiercy – Jonathan Owens
Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (2011, za zasługi dla Polskiego Radia)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 września 2011 r. o nadaniu orderów i odznaczeń () – pkt 21. Srebrny Krzyż Zasługi (2005, za zasługi dla Polskiego Radia)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 września 2005 r. o nadaniu orderów i odznaczeń () – pkt 51. Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2015) Złota Odznaka „Zasłużony dla Hufca ZHP Ziemi Sanockiej” (2016, za wspieranie pracy harcerskiej)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Profil w serwisie Polskiego Radia
Kategoria:Absolwenci II Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Sanoku Kategoria:Absolwenci Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Dziennikarze związani z Łodzią Kategoria:Harcerze związani z Sanokiem Kategoria:Mistrzowie Mowy Polskiej Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Sanoka Kategoria:Ludzie kultury związani z Sanokiem Kategoria:Ludzie urodzeni w Lesku Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z TVN Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z TVP Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z TV Puls Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy dziennikarze telewizyjni Kategoria:Polscy artyści kabaretowi Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Polscy wykonawcy poezji śpiewanej i piosenki literackiej Kategoria:Redaktorzy PR3 Kategoria:Redaktorzy Radia Nowy Świat Kategoria:Redaktorzy Radia 357 Kategoria:Urodzeni w 1971 Kategoria:Polscy zdobywcy złotych płyt Kategoria:Polscy zdobywcy platynowych płyt