thumb|Rodzina Landsbergów przed willa przy ulicy Gustownej w Tomaszowie Mazowieckim (obecnie ul. Konstytucji 3 maja) thumb|Willa Landsberga. ul. Konstytucji 3 Maja 36, Tomaszów Mazowiecki (obecnie przedszkole) Aleksander Landsberg (właśc. Abram Lejb, ur. 15 stycznia 1859 w Warszawie, zm. 1 maja 1928 w Tomaszowie Mazowieckim) – przemysłowiec, działacz społeczny.
Rodzina Był synem Mendla Landsberga, kupca warszawskiego, i Łaji z domu Lejbke (Lewek). Miał co najmniej dwóch braci, którzy stali się fabrykantami w Tomaszowie Mazowieckim i w Łodzi: Hilarego (Hilela, 1843–1898) i Leopolda (Libera, 1861–1935). Poślubił bratanicę Eleonorę [Leę, Łaję] Landsberg (1862–1942), córkę brata Hilarego. Miał z nią siedmioro dzieci: Helenę Merzową (1884-1968), żonę (od r. 1906) Alfreda Merza; Julię Tofflerową (ur. 1887); Władysława (1888–1941), prawnika, przemysłowca; Marcelego (1890–1951), lekarza, specjalistę w zakresie chorób zakaźnych i chorób wewnętrznych, profesora Akademii Medycznej w Łodzi; Wandę Cichocką (1894–1978, matkę Joanny Kulmowej), Janinę Hirszbergową (ur. 1895) i Henrykę Stefańską (1900–1990), żonę tomaszowianina Henryka Steinmana-Kamińskiego (1900–1924).
Edukacja Jako chłopiec odbył dwuletnią praktykę w Tomaszowie Rawskim w fabryce sukna starszego brata Hilarego (Hilela). Brak bliższych wiadomości o dalszej edukacji Aleksandra Landsberga. Wiadomo jedynie, że dwukrotnie wyjeżdżał do Anglii „na studia fachowe i ogólne”. Wracając na stałe do kraju, sprowadził do Tomaszowa krosna mechaniczne.
Działalność Po śmierci brata Hilarego i przekształceniu firmy w towarzystwo akcyjne, Aleksander Landsberg został dyrektorem zarządzającym oraz wiceprezesem, później prezesem zarządu Spółki Akcyjnej Fabryk Sukna „H. Landsberg”. W 1910 był współzałożycielem Towarzystwa Akcyjnego Tomaszowskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu.
Funkcje społeczne Pełnił funkcję prezesa zarządu Zgromadzenia Kupców miasta Tomaszowa oraz prezesa Gminy Żydowskiej. W 1903 wydatnie przyczynił się do założenia w mieście Siedmioklasowej Szkoły Handlowej (obecnie I LO w Tomaszowie Mazowieckim) i był członkiem jej Rady Opiekuńczej. W domu Aleksandra Landsberga przy ul. Gustownej (obecnie ul. Konstytucji 3 Maja 46) przed I wojną światową koncertował Artur Rubinstein. W czasie I wojny światowej pełnił w magistracie obowiązki ławnika, zajmując się szpitalami, a później prowiantownią. Był członkiem honorowym Tomaszowskiej Ochotniczej Straży Ogniowej.
Pochówek Zmarł w Tomaszowie Mazowieckim i został pochowany z honorami na miejscowym cmentarzu żydowskim.
Przypisy
Bibliografia Tadeusz Kawka, Szkoła, która przeszła do historii. Encyklopedyczny słownik znanych absolwentów, nauczycieli i rodziców uczniów I Liceum Ogólnokształcącego w Tomaszowie Mazowieckim 1901–2001, Tomaszów Mazowiecki 2001, s. 305 (fot.). Jan Pampuch, Fortepian Rubinsteina, „TIT” 2002 nr 42 s. 6. Jerzy Wojniłowicz, Landsberg Aleksander (Abram Lejb), TSB V, Tomaszów Mazowiecki 2003, s. 22–23 (biogram). Jerzy Wojniłowicz, Landsberg Aleksander (Abram Lejb), [w:] Krzysztof Tomasz Witczak, Słownik biograficzny Żydów tomaszowskich, Łódź–Tomaszów Mazowiecki 2010: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 143–144 (fot., biogram).
Kategoria:Polscy przedsiębiorcy (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Działacze społeczni Kategoria:Ludzie związani z Tomaszowem Mazowieckim Kategoria:Ludzie związani z I LO im. J. Dąbrowskiego w Tomaszowie Mazowieckim Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Urodzeni w 1859 Kategoria:Zmarli w 1928 Kategoria:Pochowani w Tomaszowie Mazowieckim