– imię męskie wywodzące się od hebrajskiego יַעֲקֹב (Yaʿaqōḇ). Imię to przynależy do grupy imion teoforycznych, które w formie skróconej znaczy: "Niech [Bóg] JHWH strzeże"J. Lemański, Księga Rodzaju. Rozdziały 11,27-36,43. Wstęp. Przekład z oryginały. Komentarz, t. 1/2, Częstochowa 2014 (=Nowy Komentarz Biblijny, red. A. Paciorek i in.)., s. 622.
Imię to było znane w Mezopotamii w brzmieniu Ja-ah-qu-ub-el i w Egipcie Ja’qob-hr. Popularne imię biblijne – nosił je syn Izaaka, a także dwóch Apostołów. W Polsce imię Jakub znane jest od XIII wieku, w formach i ze zdrobnieniami: Jakuś, Jakób, Jakob, Jakow, Jekub, Jokob, Jokub, Jakusz, Jakuszek, Jakubek, Jakubko, Jaksa, Kiba, Kuba, Kusz, Kuszęt, Kubuś.
Dawniej pisano je przez „ó”, ale w 1936 wprowadzono reformę ortograficzną. Zmieniając niektóre zasady, wprowadzono między innymi pisownię tego imienia przez „u” (Jakób → Jakub)Innowacje oraz zmiany ortograficzne i interpunkcyjne. Szkolenie zorganizowane przez Bibliotekę Analiz Sp. z o.o. 23 października 2008 roku..
Od 2000 do 2015 włącznie było najczęściej nadawanym imieniem nowo narodzonym chłopcom w PolsceNajpopularniejsze imiona w 2008 roku.. W 2022 imię Jakub nosiło 416804 obywateli Rzeczypospolitej Polskiej (9. miejsce wśród imion męskich). Dość popularny staje się wariant Kuba, traktowany zazwyczaj jako zdrobnienie, jednakże obecny również jako oficjalne imię - w 2022 nosiło je 15403 obywateli Rzeczypospolitej Polskiej (129. pozycja).
Imieniny Jakub imieniny obchodzi: 28 stycznia, 5 lutego, 7 lutego, 9 lutego, 22 lutego, 3 marca, 14 marca, 3 kwietnia, 17 kwietnia, 27 kwietnia, 29 kwietnia, 30 kwietnia, 1 maja, 6 maja, 11 maja, 5 czerwca, 8 czerwca, 5 lipca, 14 lipca, 25 lipca, 6 sierpnia, 23 sierpnia, 2 września, 9 września, 21 października (wspomnienie bł. Jakuba Strzemienia, dawniej i poza granicami Polski 1 czerwcaFros H., Sowa F., Księga imion i świętych, t. 3, Kraków 1998, ISBN 83-7097-464-3), 1 listopada, 19 listopada, 27 listopada i 28 listopada.
Żeńska forma imienia – Jakubina, a w wersji zapożyczonej z jęz. francuskiego i spolszczonej fonetycznie – Żaklina.
Imię Jakub w innych językach thumb|Obraz Govaerta Flincka Izaak i Jakub angielski: Jacob, James, Jay, Jake, Jim(my) (zdrobniale) arabski: يعقوب (Yaʿqūb) baskijski: Jakes białoruski: Якуб (Jakub), Якаў (Jakau) bretoński: Jagu chiński: Yǎ gè bù (雅各布) chorwacki: Jakov czeski: Jakub, Kuba, Kubik (zdrobniale) esperanto: Jakobo estoński: Jaak farerski: Jákup fiński: Jaakko francuski: Jacques, Jame, Gemmes (Normandia), Gemme (Normandia), Jacomo, Jacob galicyjski: Xaime grecki: Ιάκωβος (Jákowos) gruziński: იაკობ (Iakob) hawajski: Kimo hebrajski: Ja’akov (יעקב) hiszpański: Jacobo, Jaime, Diego, Iago, Santiago, Tiago irlandzki: Séamas, Seamus (zangielszczone), Shamus (zangielszczone), Séimí (zdrobniale) japoński: Jakubbu jidysz: Jankew, Jankl, Jankel, Jankele kataloński: Jaume, Xaume kornijski: Jago, Jammes, Jamma litewski: Jokūbas łacina: Iacobus, Iacomus łotewski: Jēkab manx: Jayms malajalam: Chacko, Jakob niderlandzki: Jaap, Jacob, Jakob, Koos, Sjaak niemiecki: Jakob ormiański: Հակոբ (Hakob) oksytański: Jammes, James portugalski: Jacó, Jaime, Iago, Tiago, Diogo prowansalski: Jacme rosyjski: Я́куб (Jakub), Я́ков (Jakow), Я́ша (Jasza) (zdrobniale) rumuński: Iacov, Iacob, Iame samoański: Iakopo (eh-yuk-oh-po) słowacki: Jakub, zdrobniale: Kubo, Kubko, Jakubko, Kubík, Jakubík szkocki: Seumas, Sheumais, Jamsey, Hamish (zangielszczone) turecki: Yakup ukraiński: Яків (Jakiw, odmiana: Jakowa, Jakowowi) walijski: Siam, Iago węgierski: Jakab wietnamski: Giacôbê włoski: Giacobbe, Giacomo, Jacopo
Znane osoby noszące imię Jakub mały|Św. Jakub Starszy
Postacie biblijne patriarcha Jakub – syn Izaaka św. Jakub Większy Apostoł – syn Zebedeusza (wspomnienie 25 lipca) św. Jakub Mniejszy Apostoł – syn Alfeusza (wspomnienie 3 maja, w Polsce 6 maja, dawniej 1 maja) Jakub Sprawiedliwy – przyrodni brat Chrystusa
Święci i błogosławieni Kościoła katolickiego św. Jakub z Numidii – męczennik św. Jakub Chastan – francuski ksiądz, misjonarz, męczennik św. Jakub Đỗ Mai Năm – wietnamski ksiądz, męczennik św. Jakub Kisai – męczennik japoński św. Jakub Kyusei Gorōbyōe Tomonaga – japoński ksiądz, męczennik św. Jakub Yan Guodong – męczennik chiński św. Jakub Zhao Quanxin – męczennik chiński św. Jakub z Marchii – włoski misjonarz św. Jakub z Nisibis – biskup Nisibis, odkrywca Arki Noego bł. Jakub Alberione – włoski ksiądz bł. Jakub Carvalho – męczennik japoński bł. Jakub Hayashida – męczennik japoński bł. Jakub Strzemię – arcybiskup halicki (wspomnienie 21 października, dawniej 1 czerwca) bł. Jakub Zhou Wenmo – męczennik chiński bł. Jakub z Bitetto – chorwacki franciszkanin mały|Jakub I Stuart - król Anglii i Szkocji
Królowie Szkocji lub Anglii Jakub I Jakub II Jakub III Jakub IV Jakub V Jakub I Stuart Jakub II Stuart
Królowie Aragonii Jakub I Zdobywca Jakub II Sprawiedliwy
Prezydenci Stanów Zjednoczonych James Madison (1751–1836) – 4. prezydent Stanów Zjednoczonych James Monroe (1758–1831) – 5. prezydent Stanów Zjednoczonych James Buchanan (1791–1868) – 15. prezydent Stanów Zjednoczonych James Knox Polk (1795–1849) – 11. prezydent Stanów Zjednoczonych James Garfield (1831–1881) – 20. prezydent Stanów Zjednoczonych Jimmy Carter (1924–2024) – 39. prezydent Stanów Zjednoczonych
Wiceprezydenci Stanów Zjednoczonych James Schoolcraft Sherman (1855–1912) – 27. wiceprezydent za kadencji Williama Tafta James Danforth „Dan” Quayle III (1947– ) – 44. wiceprezydent za kadencji George’a H.W. Busha
Premierzy Wielkiej Brytanii James Callaghan (1912–2005)
Muzycy James Arthur – brytyjski piosenkarz Jakub Birecki – polski raper Jacques Brel – belgijski bard, kompozytor, piosenkarz i aktor James Brown – amerykański piosenkarz, kompozytor, instrumentalista James Blunt – brytyjski piosenkarz Diego Boneta – meksykański piosenkarz Jacob Druckman – amerykański kompozytor Jakob Dylan – amerykański piosenkarz Jakub Grabowski – polski raper James Hetfield – muzyk w zespole Metallica James Horner – twórca muzyki filmowej Maynard James Keenan, właściwie James Herbert Keenan – wokalista zespołu Tool James LaBrie – muzyk Dream Theater Jim Corr – klawiszowiec i gitarzysta z zespołu The Corrs James Marshall Hendrix – amerykański gitarzysta, wokalista, kompozytor rockowy Jim Morrison – muzyk The Doors James Patrick Page – muzyk Led Zeppelin Jakub Molęda – wokalista Jakub Sienkiewicz – muzyk Elektryczne Gitary James Owen Sullivan – muzyk, perkusista Avenged Sevenfold Jakub Kawalec – muzyk, wokalista Happysad James Root – gitarzysta w grupie Slipknot Jakub Urbańczyk – polski tubista
Aktorzy i reżyserzy Jakub Bohosiewicz – polski aktor filmowy i teatralny James Caan – amerykański aktor filmowy, telewizyjny i teatralny James Cagney – amerykański aktor James Cameron – kanadyjski reżyser filmowy kina akcji Jim Carrey – amerykański aktor filmowy i komik James Caviezel – amerykański aktor Jakub Chasz-Grodner – polski aktor James Coburn – amerykański aktor James Dean – amerykański aktor filmowy i teatralny Jakub Dmochowski – polski aktor James Fox – angielski aktor James Gandolfini – amerykański aktor Jakub Goldberg – polski aktor, reżyser i scenarzysta Jakub Gierszał – polski aktor Jake Gyllenhaal – amerykański aktor filmowy i teatralny Jakub Handelblit – polski aktor James Ivory – amerykański reżyser i scenarzysta Jakub Jankiewicz – polski aktor Jim Jarmusch – amerykański reżyser i scenarzysta Jan Jakub Kolski – polski reżyser, scenarzysta, operator, producent Jakub Kornacki – polski aktor i reżyser Jakub Kotyński – polski aktor filmowy i teatralny Jakub Kucner – polski aktor Jakub Libert – polski aktor James Marsters – amerykański aktor filmowy James McAvoy – brytyjski aktor filmowy Jakub Palacz – polski aktor filmowy i teatralny Jakub Przebindowski – polski aktor James Purefoy – angielski aktor Jakub Rajnglas – polski aktor filmowy i teatralny Jacques Rivette – francuski reżyser i scenarzysta James Spader – amerykański aktor James Stewart – amerykański aktor filmowy i teatralny Jakub Szydłowski – polski aktor Jacques Tati – francuski aktor, reżyser i scenarzysta Jakub Tolak – polski aktor Jakub Truszczyński – polski aktor dubbingowy Jakub Wesołowski – polski aktor Jakub Wieczorek – polski aktor filmowy i teatralny Jakub Wocial – polski aktor Jakub Wons – polski aktor James Woods – amerykański aktor, scenarzysta i reżyser filmowy i telewizyjny Jacques Villeret – francuski aktor Jacob Young – amerykański aktor Jakub Zając – polski aktor Jakub Zdrójkowski – polski aktor
Sportowcy Jaime Alguersuari – hiszpański kierowca wyścigowy Jacob Barsøe – duński wioślarz Jacob van den Berg – holenderski żeglarz Santiago Bernabéu – hiszpański piłkarz i działacz piłkarski Jakub Biedrzycki – polski judoka Jakub Biskup – polski piłkarz Jacob Blyth – angielski piłkarz Jakub Błaszczykowski – polski piłkarz Jacob Butterfield – angielski piłkarz Santiago Cañizares – hiszpański piłkarz Diego Capel – hiszpański piłkarz Jacob Clear – australijski kajakarz Jimmy Connors – amerykański tenisista Jacob Curby – amerykański zapaśnik Jakub Dziółka – polski piłkarz Jakov Fak – chorwacki biatlonista Jacques Freitag – południowoafrykański lekkoatleta Diego Forlán – urugwajski piłkarz Jakob Fuglsang – duński kolarz szosowy Jakub Giermaziak – kierowca wyścigowy Diego Godín – urugwajski piłkarz Jakub Grzegorzewski – polski piłkarz Jacob Gundersen – norweski zapaśnik Jacob Herrmann – niemiecki rugbysta Jakob Ingebrigtsen – norweski lekkoatleta Jakub Janda – czeski skoczek narciarski Jacob Jordaens – flamandzki malarz Jacob Josefson – szwedzki hokeista Jacob Kean – angielski piłkarz Jakub Kindl – czeski hokeista Jakub Kipa – polski speedcuber Jakub Klepiš – czeski hokeista Jakub Kot – polski skoczek narciarski Jakub Kovář – czeski hokeista Jakub Kowalewski – polski saneczkarz Jakub Krzewina – polski lekkoatleta Jakub Książek – polski pływak Jacob Larsen – duński wioślarz Jacob Lekgetho – południowoafrykański piłkarz Diego Lugano – urugwajski piłkarz Diego Maradona – argentyński piłkarz Jacob Markström – szwedzki hokeista Jacob Micflikier – kanadyjski hokeista Jacob Mulenga – zambijski piłkarz Jakub Nakládal – czeski hokeista Jacques Noël – francuski szermierz Jakub Ostrowski – polski piłkarz Jakub Petružálek – czeski hokeista Jakub Przygoński – polski motocyklista rajdowy Jacques Rogge – belgijski sportowiec Diego Ruiz Asín – hiszpański biegacz narciarski Jakub Rzeźniczak – polski piłkarz Diego Schwartzman – argentyński tenisista Jakub Sedláček – czeski hokeista Jakub Štěpánek – czeski hokeista Jakub Szałankiewicz – polski siatkarz plażowy James Tavernier – angielski piłkarz Jacob Trouba – amerykański hokeista Jacob Tullin Thams – norweski skoczek narciarski i żeglarz Jakub Wawrzyniak – polski piłkarz Jimmy White – snookerzysta angielski Jakub Wierzchowski – polski piłkarz Jakub Wolny – polski skoczek narciarski Jacob Wukie – amerykański łucznik Jacques Villeneuve – kanadyjski kierowca wyścigowy, mistrz świata Formuły 1 Jacobo Ynclán – hiszpański piłkarz Jakub Zięć – polski judoka mały|James Cook - żeglarz, odkrywca
Inni Jaksa z Kopanicy – słowiański książę połabskich Stodoran Jakub z Marchii – święty katolicki Jakub z Paradyża – cysters, teolog i filozof Jakub z Sienna – prymas Polski Jacob Aagaard – duński szachista Jacob Aall – norweski pisarz, polityk Jakub Adamczewski – polski dramatopisarz, redaktor i tłumacz melodramatów oraz włoskich i francuskich librett operowych Jacobo Arbenz Guzmán – prezydent Gwatemali James Baldwin – pisarz amerykański Jakub Berman – polski działacz komunistyczny Jakob Bernoulli – szwajcarski matematyk i fizyk Jakub Bojko – polski publicysta i pisarz ludowy Jakob Böhme – niemiecki mistyk i filozof religii