Maria Piwońska (ur. 2 lipca 1908 w Samborze, zm. 14 grudnia 1991 w Opolu) – polska historyczka, nauczycielka, wykładowca akademicki, związana z Wyższą Szkołą Pedagogiczną w Opolu, prekursorka historii regionalnej.
Życiorys Urodziła się w 1908 roku w Samborze, gdzie spędziła dzieciństwo i wczesną młodość. Po ukończeniu szkoły elementarnej podjęła studia historyczne i filozoficzne na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Pracę magisterską napisała pod kierunkiem prof. Stanisława Łempickiego.
Podczas II wojny światowej i okupacji radzieckiej, a później niemieckiej prowadziła tajne komplety, aktywnie działając w podziemiuS. Nicieja, Alma Mater Opoliensis. Ludzie, fakty, wydarzenia, Opole 2004, s. 183..
Po zakończeniu wojny na krótko zamieszkała w Rymanowie, gdzie była dyrektorem miejscowej szkoły. W 1947 roku przeniosła się do Opola, obejmując stanowisko dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego, a następnie została dyrektorem Liceum dla Pracujących. Należała do jednych z pierwszych nauczycielek o specjalizacji historycznej, która zaczęła pracę na opolskiej Wyższej Szkole Pedagogicznej, początkowo na polonistyce. Po utworzeniu na uczelni kierunku historia, powołała do życia zespół metodyków historii, który z czasem został przekształcony w Katedrę Dydaktyki. Była odkrywcą talentu dydaktycznego późniejszego dyrektora Instytutu Historii i prorektora Adama Suchońskiego.
W murach opolskiej WSP wykształciła wiele pokoleń nauczycieli historii. W sferze dydaktyki ciągle eksperymentowała, dając swoim studentom dużą swobodę, w obmyślaniu takich sposobów nauczania historii, aby była ona zawsze dziedziną atrakcyjną, pełną powagi, dramaturgii oraz szkołą mądrości życia. Należała do prekursorów na Śląsku Opolskim wykorzystywania edukacji regionalnej w edukacji, a także uczenia miłości do swojej małej ojczyzny.
Była autorką popularnego skryptu dla studentów pt. Materiały do nauczania metodyki historiiInformacja za Biblioteką Narodową w Warszawie..
Mieszkała przez wiele lat przy ulicy Krakowskiej w Opolu, gdzie zmarła w 1991 roku. Decyzją jej rodziny została pochowana na cmentarzu komunalnym Centralnym w Gliwicach (sektor F5-7-17)Cmentarze komunalne w Gliwicach [dostęp 2026-09-10]..
Odznaczenia
Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 4 marca 1955 r. nr 0/378 - na wniosek Ministra Oświaty. Odznaka Honorowa „Zasłużonemu Opolszczyźnie” (1968)Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu, nr 5, poz. 47, z 7 czerwca 1968, s. 3 [dostęp 2026-09-10].
Upamiętnienie Jej rodzina zdecydowała, że z pozostawionych przez nią oszczędności zostanie ufundowana nagroda dla studentów, którzy napiszą najlepszą pracę magisterską z zakresu dydaktyki historii. Nagroda ta nosiła jej imię i przez wiele lat była wręczana na Uniwersytecie Opolskim do czasu wyczerpania się środkówS. Nicieja, op. cit., s. 184..
Przypisy
Bibliografia S. Nicieja, Alma Mater Opoliensis: ludzie, fakty, wydarzenia, wyd. UO, Opole 2004.
Kategoria:Absolwenci Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Samborze Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Opolskiego Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową „Zasłużonemu Opolszczyźnie” Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Gliwicach Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1991