Dialectique de la dialectique. Message adressé au mouvement surréaliste international (pol. Dialektyka dialektyki. Odezwa do międzynarodowego ruchu surrealistycznego) - manifest artystyczny rumuńskich surrealistów Gherasima Luca i Dolfi Trosta opublikowany po francusku w Bukareszcie w 1945 roku.
Jest jednym z najważniejszych programowych tekstów rumuńskiego surrealizmu (obok Critica mizeriei, pol. Krytyka nędzy, Gellu Nauma, Paula Păuna i Virgila Teodorescu). Sformułowano w nim zarówno nowe propozycje estetyczne, jak i stanowisko w sprawach polityczno-społecznych. Autorzy definiowali "nadrzeczywistość" jako "„pejzaż surrealistyczny, przestrzeń pomiędzy snem, a czwartym wymiarem” i formułowali zadanie "pełnej konfrontacji egzystencji dziennej z nocną poprzez negację ich sztucznego rozdziału", krytycznie oceniając dotychczasowy dorobek rumuńskiej awangardyJakub Kornhauser Druga ojczyzna surrealizmu. Tajemnicze dziedzictwo rumuńskiej awangardy, w Herito, nr 12/2013. Podkreślali, że właściwą postawą surrealizmu jest stan ciągłej "negacji negacji", w którym artysta będzie pozostawał w opozycji do świata i samego siebie, wciąż gotowy na nowe odkrycia i pragnienia, bez popadania w jakiekolwiek zwyczaje i zadowolenieCatherine Hansen Dialectical Despair: Gherasim Luca, Gellu Naum, and the Hazards of a Non-Oedipal Life, Dada/Surrealism, nr 20 (2015), s. 13. Odwołując się do języka psychoanalizy opisywali walkę klasową jako podobną do konfliktu ojciec-synGreg Kerr Exile, Non-Belonging and Statelessness in Grangaud, Jabès, Lubin and Luca. No man's language, wyd. UCL Press, Londyn 2021, s. 106. Głosili przy tym konieczność swoistej "erotycznej rewolucji" proletariatuNicholas Hauck Ghérasim Luca et ses précurseurs avant-gardistes La dialectique de la dialectique (de la dialectique…), uważając specyficznie rozumianą "miłość" za "ogólną rewolucyjną metodę właściwą surrealizmowi"Michalina Kmiecik Kochając obiekty wdzięcznie niejasne. Teoria miłości Gherasima Luki, "Śląskie Studia Polonistyczne", nr 1 (17)/2021, s. 1.
Tekst w języku polskim ukazał się w tomie Głuchy brudnopis. Antologia manifestów awangard Europy Środkowej (red. Jakub Kornhauser, Kinga Siewior), Wyd. UJ, Kraków 2015Głuchy brudnopis na stronie Wydawnictwa UJ.
Przypisy
Linki zewnętrzne Tekst manifestu (w języku francuskim)
Kategoria:Surrealizm