thumb|150px|Kongresmen Ray J. Madden, jeden z członków Komitetu Komitet Medalu Katyńskiego (ang. Katyn Medal Committee) – amerykańska organizacja społeczna utworzona w 1977 roku przez grupę znanych osobistości życia publicznego Stanów Zjednoczonych w celu propagowania wiedzy o sowieckiej odpowiedzialności za zbrodnię katyńską poprzez emisję specjalnego medalu okolicznościowego, tzw. Medalu Katyńskiego (ang. Katyn Medal), zaprojektowanego przez polskiego artystę rzeźbiarza Stanisława Szukalskiego.
Komitet Medalu Katyńskiego powstał z inicjatywy Krzysztofa Munnicha, który ustalił detale medalu z jego autorem, Stanisławem Szukalskim. Następnie zajął się zamówieniem medali w mennicy, ich rozpowszechnieniem i dystrybucją.
Skład i działalność Komitetu Skład W skład Komitetu Medalu Katyńskiego, powołanego w maju 1977 roku, weszły następujące osobyPaweł Hęciak: O prawdę i sprawiedliwość: Pomnik Katyński w Londynie, Gryf Publications, Londyn 1977: Daniel J. Flood – amerykański kongresmen, w latach 1951–1952 członek Specjalnej Komisji Śledczej Kongresu Stanów Zjednoczonych do Zbadania Zbrodni Katyńskiej (tzw. Komisji Maddena) Ray J. Madden – amerykański kongresmen, w latach 1951–1952 przewodniczący Specjalnej Komisji Śledczej Kongresu Stanów Zjednoczonych do Zbadania Zbrodni Katyńskiej Tadeusz Maj – przewodniczący Rady Skrzydeł Stowarzyszenia Lotników Polskich w USA Alojzy Mazewski – prezes Kongresu Polonii Amerykańskiej Krzysztof M. Munnich – architekt i urbanista Franciszek J. Proch – naczelny dyrektor Polish American Immigration and Relief Committee (PAIRC) Roman C. Pucinski – amerykański kongresmen, w latach 1951–1952 główny śledczy Specjalnej Komisji Śledczej Kongresu Stanów Zjednoczonych do Zbadania Zbrodni Katyńskiej Bohdan de Rosset – wiceprezes Polish Assistance Inc. Ryszard Rudnicki – komendant główny Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce
Działalność Siedziba Komitetu Medalu Katyńskiego mieściła się w Springfield w stanie Massachusetts; inicjatywa wzbudziła zainteresowanie w Republice Federalnej NiemiecIn USA werden Katyn-Münzen geprägt, [w:] Das Ostpreussenblatt, 30 lipca 1977, str. 5. Dystrybucja medalu odbywała się drogą sprzedaży wysyłkowej; w Stanach Zjednoczonych medal wybity z brązu kosztował 17,75 USD, a medal wybity ze srebra 49,75 USDGrzegorz Latos: Kto posiada medal pamiątkowy Katynia, [w:] Dziennik Wieczorny (Bydgoszcz), nr 120, 22–24 czerwca 1990, str. 6; w Republice Federalnej Niemiec odpowiednio 32 DEM i 125 DEM. W 1977 roku Komitet kolportował w środowiskach polonijnych ulotkę reklamującą Medal Katyński, która informowała, że cenę medalu obliczono w taki sposób, by pokryć koszty produkcji i wysyłki; ewentualne nadwyżki miały zostać użyte w celu wybicia dodatkowych medali i przekazania ich muzeom i instytucjom, by maksymalnie rozpowszechnić informacje o zbrodni katyńskiej. Medal opatrzono napisami w języku angielskim w celu propagowania wiedzy o zbrodni katyńskiej wśród osób nieznających języka polskiego.
Medal był rozpowszechniany m.in. w Stanach Zjednoczonych, Francji i Niemczech Zachodnich. Działalność Komitetu Medalu Katyńskiego jest odnotowywana przez historyków zajmujących się problematyką zbrodni katyńskiej jako jedna z form upowszechniania wiedzy o zbrodni katyńskiej na forum międzynarodowym.
Medal Katyński wydany przez Komitet Medal Katyński, o średnicy 63 milimetrów, wybijano z brązu i srebra, a na specjalne życzenie również ze złota. Jest on wymieniany w opracowaniach poświęconych twórczości medalierskiej Stanisława SzukalskiegoKrzysztof Filipow: Stanisław Szukalski – zapomniany twórca polskich monet i medali , [w:] Biuletyn Numizmatyczny, 2010, str. 183 i bywa wykorzystywany jako element graficznyKatyn Memorial Wall electronicmuseum.ca [dostęp 2012-03-06].
Awers mały|Awers Medalu Katyńskiego. Na awersie znajduje się postać funkcjonariusza sowieckiego NKWD zabijającego bezbronną polską ofiarę i oplatającego ją mackami. Morderca, o cechach zwierzęcych, trzyma w prawej ręce nagan, a w lewej ręce młot z napisem CCCP. Na związanych rękach ofiary znajduje się swastyka, symbolizująca przymierze sowiecko-niemieckie. W otoku umieszczono napis w języku angielskim: AHUMAN AND HUMAN („Nieludzkie i Ludzkie”), a u dołu napis: REMEMBER KATYN („Pamiętaj Katyń”).
Rewers mały|Rewers Medalu Katyńskiego. W centralnej części rewersu znajduje się data 1977 oraz napis w języku angielskim w 9 wierszach:
IN THE YEAR 1940 SOVIET INVADERS – INTENT ON ENSLAVING THE NATION – MURDERED 14.500 WAR PRISONERS POLAND’S CULTURAL POLITICAL AND MILITARY LEADERS
(W 1940 roku sowieccy najeźdźcy – zamierzając zniewolić naród – zamordowali 14 500 jeńców wojennych, polską elitę kulturalną, polityczną i wojskową)
W otoku rewersu umieszczono nazwy obozów NKWD, gdzie przebywali w niewoli radzieckiej polscy jeńcy wojenni:
STAROBIELSK, KOZIELSK, OSTASZKOW
Rant Na rancie medali wybitych z brązu znajduje się napis: C. MEDALLIC ART. Co. DANBURY. CT. BRONZE, a na medalach wybitych ze srebra napis: C. MEDALLIC ART. Co. DANBURY. 999 FINE SILVER.
Przypisy
Bibliografia M. J. Brzezicki: Medale i odznaki polskie i Polski dotyczące bite poza Polską w latach 1939–1977, Londyn 1979, s. 117, nr 166
Linki zewnętrzne Fotografia awersu Medalu Katyńskiego skarb.khoz.ru [dostęp 2012-03-06]
Kategoria:Organizacje katyńskie Kategoria:Organizacje w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce