Konstanty Andrzej Kulka (ur. 5 marca 1947 w Gdańsku) – polski skrzypek wirtuoz, solista, kameralista, pedagog. Profesor Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie.
Laureat wyróżnienia na Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym im. Niccolò Paganiniego w Genui w 1964. Zdobywca I nagrody na Międzynarodowym Konkursie Radiowym ARD w Monachium w 1966.
Życiorys Urodził się w Gdańsku, a nie w Wolbromiu jak błędnie podają niektóre źródła (aczkolwiek jego rodzina wywodziła się z Wolbromia). Jego ojciec Konstanty Kulka był śpiewakiem - tenorem w chórze Opery Bałtyckiej, a matka pianistką-korepetytorką solistów w tymże teatrze.
Naukę gry na skrzypcach rozpoczął w wieku ośmiu lat u Ludwika Gbiorczyka, będąc uczniem III klasy Szkoły Podstawowej nr 14 w Gdańsku, na Siedlcach. Po raz pierwszy wystąpił publicznie, w wieku 12 lat – 15 listopada 1959 w sali średniej szkoły muzycznej w Gdańsku-Wrzeszczu, z koncertem – recitalem, podczas którego wykonał utwory Mozarta, Młynarskiego, Corellego. Dochód z tego recitalu został przeznaczony na budowę 1000 szkół na tysiąclecie Państwa Polskiego.
Jako uczestnik szkolnych przesłuchań został zauważony przez Tadeusza Wrońskiego, który był pod wrażeniem gry młodego muzyka:
Naukę kontynuował w Państwowym Liceum Muzycznym u jednego z najwybitniejszych polskich pedagogów wiolinistyki Stefana Hermana, a następnie studiował w jego klasie w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Gdańsku. Już jako 17-letni student wystąpił po raz pierwszy z orkiestrą symfoniczną i uzyskał dyplom z wyróżnieniem specjalnym na Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym im. Niccolò Paganiniego w Genui.
Przełomowym momentem jego kariery było zwycięstwo w 1966, w Międzynarodowym Konkursie Radia Niemieckiego ARD w Monachium. Koncertował na obu półkulach (wszystkie kraje Europy, USA, Ameryka Południowa, Japonia, Australia). Od 1968 występował w duecie z Jerzym Marchwińskim oraz uprawiał też kameralistykę wraz ze Stefanem Kamasą, Romanem Jabłońskim i Jerzym Marchwińskim jako członek Kwartetu Polskiego Radia i Telewizji. 26 marca 1971 uzyskał dyplom ukończenia studiów wyższych z wynikiem bardzo dobrym z najwyższym wyróżnieniem. mały|Konstanty Andrzej Kulka (2026) Od 1994 jest profesorem i Kierownikiem Katedry Instrumentów Smyczkowych na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie oraz wykładowcą kursów mistrzowskich. Profesor wizytujący gdańskiej Akademii Muzycznej.
Zasiada w jury w wielu prestiżowych konkursach skrzypcowych m.in. w 2006 w Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym im. Josepha Joachima oraz wielokrotnie jako przewodniczący i członek Międzynarodowego Konkursu Młodych Skrzypków im. Karola Lipińskiego i Henryka Wieniawskiego w Lublinie oraz Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu.
W 2010 ukazała się książka wydana pod patronatem Prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza, z cyklu wywiadów ze znanymi gdańszczanami, Barbary Kanold Spłacam dług. Jest to swoisty zapis rozmowy, jaką publicystka Gazety Wyborczej Trójmiasto przeprowadziła ze światowej sławy skrzypkiem Konstantym Andrzejem Kulką.
Mąż skrzypaczki Julity Czerkies-Kulki. Ojciec dwóch córek: Gabrieli i Anny.
Dorobek Wykonał ponad 2000 recitali i koncertów z towarzyszeniem orkiestry na całym świecie. Grał ze słynnymi orkiestrami, występował na festiwalach w Lucernie, Bordeaux, Berlinie, Brighton, Pradze, Barcelonie i in. Dokonał wielu nagrań płytowych, radiowych i telewizyjnych. Uprawiał również kameralistykę, bierze udział w wykonaniu i nagraniach polskiej muzyki współczesnej. Bierze udział w licznych tournée zagranicznych z polskimi orkiestrami. Jest głównie związany z Filharmonią Narodową. Współpracował m.in. z Berliner Philharmoniker, Chicago Symphony, London Symphony, English Chamber.
W swoim repertuarze ma utwory od epoki baroku po romantyzm od Antonia Vivaldiego po Witolda Lutosławskiego, Krzysztofa Pendereckiego (I Koncert skrzypcowy), Henryka Hubertusa Jabłońskiego.
Wystąpił także gościnnie w albumie Hat, Rabbit swojej córki Gabrieli.
W 2014 obchodził jubileusz 50-lecia pracy twórczej.
Nagrania Płyty LP 1969 – Bach* / Konstanty Andrzej Kulka – Sonatas For Solo Violin Quartet in A major op. 26 (Kulka Konstanty Andrzej – skrzypce; Kamasa Stefan – altówka ; Jabłoński Roman – wiolonczela ; Marchwiński Jerzy – fortepian), Muza Polskie Nagrania Symphonie espagnole Op. 21. Introduction et rondo capriccioso Op. 28 (Kulka Konstanty Andrzej – skrzypce; Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia pod dyr. Kazimierza Korda), Muza Polskie Nagrania
Płyty CD Bach Koncerty skrzypcowe, BWV, Vivaldi Koncert na dwoje skrzypiec RV 522, CD Accord 1988 – Karłowicz Koncert skrzypcowy A-dur op. 8, Olympia 1989 – Penderecki Koncert skrzypcowy, Polskie Nagrania 1989 – Wieniawski Violin Works, Olympia 1989 – Lutosławski Partita na skrzypce i fortepian, Polskie Nagrania 1990 – Emil Młynarski II Koncert skrzypcowy D-dur op. 16 / Symfonia Polonia, Polskie Nagrania 1996 – Szymanowski Violin Concertos 1&2 – Naxos 1999 – Karłowicz Koncert skrzypcowy A-dur op. 8, Polskie Nagrania 1999 – Antonio Vivaldi: Cztery pory roku (Konstanty Andrzej Kulka, Kwartet Prima Vista, Jurek Dybał, Władysław Kłosiewicz), DUX – platynowa płyta 2001 – Konstanty Andrzej Kulka: Karłowicz-Koncert Skrzypcowy, DUX 2001 – Perkowski II Koncert skrzypcowy, Polskie Radio 2001 – Karłowicz Koncert skrzypcowy A-dur, CD Accord 2001 – Dobrzyński Sekstet, Elsner Septet, Acte Prealable 2002 – Szymanowski Koncert skrzypcowy nr 1 op. 35, Koncert skrzypcowy nr 2 op. 61, EMI Classics 2002 – Konstanty Andrzej Kulka/Waldemar Malicki: Paderewski: Skrzypce/Fortepian, DUX 2003 – Konstanty Andrzej Kulka – Polskie Radio – złota płyta 2005 – Bacewicz Grażyna, Zarębski Juliusz: Piano Quintets, DUX 2006 – Cappella Gedanensis & K.A. Kulka, Classical 2006 – Cztery pory roku (Orkiestra Filharmonii Narodowej, Solista: Kulka Konstanty Andrzej), Warner Music Poland, data nagrania 1970 2006 – Chopin Fryderyk: Muzyka Kameralna (Kulka Konstanty Andrzej, Hirasawa Maki, Wróbel Andrzej), DUX 2006 – Agnieszka Duczmal & Amadeus Chamber Orchestra Vol. 2 – Transman, Meyer, Panufnik, Kilar (Orkiestra Kameralna Polskiego Radia Amadeus, Solista: Karolina Jaroszewska, Bożena Trendewicz, Kulka Konstanty Andrzej), DUX, data nagrania 1976 2007 – Chopin: The Pearls of Polish Music – Masterpieces of Polish Chamber Music (Konstanty Andrzej Kulka, Krzysztof Jabłoński, Tomasz Strahl), Independent Digital 2008 – Apolinary Szeluto, DUX 2011 – Vivaldi – Bach Stile Concerto (Cappella Gedanensis, Kulka Konstanty Andrzej), Soliton 2012 – Brahms Lutosławski (Jabłoński Roman, Kulka Konstanty Andrzej, Szabolcs Esztényi), Warner Music Poland, data nagrania 1976 2012 – Słynne dzieła muzyki klasycznej (Nieman Barbara, Szostek-Radkowa Krystyna, Ochman Wiesław, Mróz Leonard, Solista: Kulka Konstanty Andrzej), Warner Music Poland, data nagrania 1970 2012 – Czajkowski: Violin Concerto in D Major (Orkiestra Filharmonii Śląskiej, Solista: Kulka Konstanty Andrzej), DUX 2013 – Karol Józef Lipiński, DUX 2013 – Krauze: Instrumental Concertos (Krauze Zygmunt, Kulka Konstanty Andrzej, Chojnacka Elżbieta, Music Workshop), DUX 2014 – Chopin: Utwory kameralne (Przemyk-Bryła Agnieszka, Strahl Tomasz, Kulka Konstanty Andrzej), DUX
Muzyka filmowa 1968 – Franciszek Fuchs: Gra Konstanty Kulka, Film dokumentalno-muzyczny, przedstawiający grę na skrzypcach w wykonaniu wybitnego artysty 1975 – Dzieje grzechu, Koncert skrzypcowy e-moll op. 64 (wykonanie muzyki) 1976 – Podejrzany (1), Układy (3), Dom (6) w Znaki szczególne, Cztery pory roku (wykonanie muzyki) 1977 – Martwa Natura, Film dokumentalny (wykonanie muzyki) 1979 – Aleksandra Padlewska: Konstanty Andrzej Kulka, Film dokumentalny 1989 – Sztuka kochania, Cztery pory roku (Zima) (wykonanie muzyki) 1993 – Uprowadzenie Agaty, Cztery pory roku. Wiosna (wykonanie muzyki) 2007 – Katyń, film fabularny (wykonanie muzyki)
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (17 października 2001) „w uznaniu wybitnych zasług dla kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy artystycznej”. Złoty Krzyż Zasługi (1974)Dziennik Polski, rok XXX, nr 175 (9456), s. 2. Order Ecce Homo (2014) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (4 lutego 2010) Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” (1986)Potrzeby i nowe zadania /w/ "Rzeczpospolita", nr 229, 1 października 1986, s. 8. Medal św. Wojciecha (2011) Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1970)
Nagrody i wyróżnienia 1964 – wyróżnienie na Międzynarodowym Konkursie im. Nicolo Paganiniego w Genui 1966 – I nagroda na Międzynarodowym Konkursie Radiowym w Monachium 1969 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki III stopniaDziennik Polski, r. XXV, nr 169 (7905), s. 3. 1973 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia za osiągnięcia wirtuozowskie w grze skrzypcowej 1975 – Nagroda przewodniczącego Komitetu do spraw Radia i Telewizji za twórczość radiową i telewizyjnąWręczenie nagród za twórczość radiową i telewizyjną, "Trybuna Ludu", nr 118, 23 maja 1975, s. 8. 1976 – Nagroda Ministra Spraw Zagranicznych za wybitne zasługi w propagowaniu kultury polskiej za granicą 1981 – „Grand Prix du Disque” - nagroda za nagranie płytowe dwóch koncertów skrzypcowych Karola Szymanowskiego dla Wytwórni EMI 1999 – Nagroda Muzyczna „Fryderyk” w kategorii: Muzyka dawna, za album Antonio Vivaldi – Cztery pory roku (Konstanty Andrzej Kulka – skrzypce, Kwartet Prima Vista, Jerzy Dybał – kontrabas, Władysław Kłosiewicz – klawesyn), DUX 2001 – Nagroda Muzyczna Fryderyk w kategorii: Muzyka orkiestrowa, za płytę Mieczysław Karłowicz – Koncert skrzypcowy, Odwieczne pieśni op. 10, 2002 – Honorowy Obywatel miasta Wolbromia 2002 – Nagroda Muzyczna Fryderyk w kategorii: Muzyka kameralna, za album Ignacy Jan Paderewski – Utwory na skrzypce i fortepian (Konstanty Andrzej Kulka – skrzypce, Waldemar Malicki – fortepian), DUX 2007 – Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury za całokształt pracy artystycznej, za promocję Miasta Gdańska w kraju i za granicą 2011 – Pomorska Nagroda Artystyczna za całokształt twórczości 2012 – Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska „Neptuny” 2012 – „Radiowa Osobowość Roku 2012” Radia Gdańsk 2014 – Złoty Fryderyk – nagroda za całokształt osiągnięć muzycznych i wkład w rozwój polskiej muzyki 2017 – doktor honoris causa Akademii Muzycznej w Gdańsku 2019 – Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury z okazji jubileuszu 60-lecia pierwszego koncertu 2021 – Doroczna Nagroda Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w kategorii: Muzyka 2022 – Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury w rocznicę 75. urodzin
Upamiętnienie 3 grudnia 2022, przy ul. Zakopiańskiej 24 na gdańskich Siedlcach, odsłonięto tablicę pamiątkową na budynku, w którym w latach 1947–1970 mieszkał prof. Konstanty Andrzej Kulka.
Przypisy
Bibliografia Marta Arasimowicz: Mały ilustrowany leksykon, Wydawnictwo naukowe PWN, 1997, s. 638, , 9788301121860. Elżbieta Dziębowska, Zofia Lissa: Encyklopedia muzyczna PWM: część biograficzna, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1997, s. 232, , 9788322401125. Bartłomiej Kaczorowski: Nowa encyklopedia powszechna PWN, Tom 4, Wydawnictwo Nauk. PWN, 2004, s. 715, , 9788301141837. Jan Wojnowski: Wielka encyklopedia PWN, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 576, , 9788301133573. Biogram na stronie Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie. Konstanty Andrzej Kulka POLMIC.
Linki zewnętrzne
Konstanty Andrzej Kulka na filmpolski.pl
Wirtuoz z wiertarką
Konstanty Andrzej Kulka na zdjęciach w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Gdańsku Kategoria:Honorowi obywatele Wolbromia Kategoria:Jurorzy Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego Kategoria:Laureaci Fryderyków