Jan Kukulski (ur. 22 grudnia 1896 w Brzyściu, zm. 8–9 maja 1940 w Kalininie) – sierżant rezerwy Wojska Polskiego, starszy posterunkowy Policji Państwowej, działacz niepodległościowy i społeczny, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Wojciecha i Franciszki z Krępów, urodzony 22 grudnia 1896 w Brzyściu, w ówczesnym powiecie mieleckim Królestwa Galicji i Lodomerii. Ukończył cztery klasy szkoły powszechnej. Do 1914 „pozostawał przy rodzicach”.

W czasie I wojny światowej, 1 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich, gdzie służył w 2 pułku piechoty, a następnie w 2 oddziale karabinów maszynowych 6 pułku piechoty, w stopniu sekcyjnego. Członek Polskiej Organizacji Wojskowej. W latach 1918–1921 w Wojsku Polskim, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, sierżant w 18 pułku piechoty. Za postawę wykazaną podczas walk, 13 kwietnia 1921 otrzymał krzyż „Virtuti Militari” V klasy, a w uzasadnieniu jego nadania, czytamy m.in.:

21 kwietnia 1921 został zdemobilizowany. Od 1922 pełnił służbę w Policji Państwowej m.in. w Warszawie i w województwie nowogródzkim. W 1926 ukończył Szkołę Przodowników PP w Sosnowcu z wynikiem bardzo dobrym. W 1933, w stopniu starszego posterunkowego, pełnił służbę na posterunku kolejowym PP w Zdołbunowie. W lutym 1939 przeszedł na emeryturę i zamieszkał w Horodzieju.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego udzielał się społecznie w Związku Legionistów oraz POW.

We wrześniu 1939 roku, po agresji ZSRR na Polskę, został aresztowany przez władze radzieckie w Horodzieju i osadzony w obozie specjalnym NKWD w Ostaszkowie. 7 maja 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Kalinińskiego – lista wywózkowa nr 054/2 z 5 maja 1940, poz. 44. Między 8 a 9 maja 1940 został zamordowany w Kalininie (obecnie Twer). Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Miednoje, gdzie od 2 września 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Miednoje.

Postanowieniem nr 112-52-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie na stopień aspiranta Policji Państwowej. Awans został ogłoszony 10 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Był żonaty, miał dwóch synów: Stefana (ur. 1924) i Józefa (ur. 1926). W 1940 starszy z braci został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD, a młodszy w kwietniu tego roku deportowany do obwodu północnokazachstańskiego.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2443 – 13 kwietnia 1921 Krzyż Niepodległości – 17 marca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych dwukrotnie (po raz pierwszy „za udział w b. Legionach Polskich”) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka za Rany i Kontuzje z czterema gwiazdkami Krzyż Legionowy Krzyż Pamiątkowy 6 pułku piechoty Legionów Polskich Brązowy Medal Waleczności

Upamiętnienie 13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęcony wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Kalininie

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Funkcjonariusze Policji Państwowej zamordowani w Kalininie Kategoria:Ludzie związani ze Zdołbunowem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Legionowym Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym 6 pułku piechoty Legionów Polskich Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Podoficerowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Posterunkowi Policji Państwowej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze 18 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze 6 Pułku Piechoty Legionów Polskich (1915–1917)