Julia Wieleżyńska, także Julia Dicksteinówna, Julia Dickstein-Wieleżyńska (ur. 17 listopada 1881 w Warszawie, zm. 20 września 1943 tamże) – polska filozof, krytyk literacki, pisarka, tłumaczka i poetka.
Życiorys Córka matematyka Samuela Dicksteina i Pauliny z Natansonów, uczennicy Ignacego Paderewskiego. Ukończyła pensję Zuzanny Morawskiej w Warszawie, następnie podjęła studia filozoficzne na uniwersytecie w Berlinie. Doktorat z filozofii uzyskała w Rzymie. mały|left|Julia Wieleżyńska na akademii ku czci Reymonta, 1926 thumb|240px|Grób Julii Wieleżyńskiej na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie
Jej zainteresowania i wiedza obejmowały zarówno literaturę i filozofię, jak i naukę języków obcych. Tłumaczyła literaturę i poezję z dwunastu języków, m.in. włoskiego, angielskiego, niemieckiego, czeskiego, serbołużyckiego i hiszpańskiego. Tłumaczyła również z polskiego, m.in. na prośbę przełożyła na włoski oraz uzupełniła wyjaśnieniami dla włoskiego czytelnika Mitologię słowiańską Aleksandra Brücknera. Była autorką wierszy, licznych artykułów, rozpraw naukowych i studiów dotyczących literaturoznawstwa. Do 1926 podpisywała swoje utwory nazwiskiem „Dicksteinówna”. W latach 1906–1913 uczestniczyła w pracach Towarzystwa Kultury Polskiej. Od 1915 wykładała literaturę polską i włoską na 3-letnich Kursach Pedagogicznych dla Kobiet, później była wykładowcą Wszechnicy Polskiej. W 1927 na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie uzyskała stopień doktora na podstawie rozprawy Konopnicka. Dzieje natchnień i myśli.
Zaangażowanie Julii Wieleżyńskiej w działalność ruchu emancypacyjnego zaowocowało wieloma publikacjami dotyczącymi równouprawnienia kobiet. Jej felietony i artykuły ukazywały się w wielu czasopismach polskich i zagranicznych: „Bluszcz”, „Epoka”, „Nowa Gazeta”, „Przegląd Warszawski”, „Kobieta Współczesna”, „L'Europa Orientale”, „I Nostri Quaderni”.
W 1936 została wiceprezesem działającego przy Uniwersytecie Warszawskim Towarzystwa Przyjaciół Narodu Serbsko-Łużyckiego, którego była współzałożycielką. Uczestniczyła w działalności Polskiego Stowarzyszenia Równouprawnienia Kobiet.
Po wybuchu II wojny światowej aresztowana i uwięziona na Pawiaku, gdzie przebywała ponad rok. Zwolniona w 1942 ze względu na zły stan zdrowia. Zmarła 20 września 1943 w zakładzie opiekuńczym na Solcu pod przybranym nazwiskiem „Julii Mianowskiej”, została pochowana na cmentarzu Bródnowskim (kwatera 28N-V-27).
6 lutego 1926 poślubiła Aleksandra Wieleżyńskiego (1874–1944), pułkownika uzbrojenia inżyniera Wojska Polskiego, działacza niepodległościowego, kawalera Orderu Virtuti Militari.
Odznaczenia Srebrny Wawrzyn Akademicki (5 listopada 1938) „za zasługi dla polskiej sztuki i kultury w ogóle”.
Przypisy
Bibliografia Kleiner J.: Julia Dicksteinówna, „Pamiętnik Literacki” 1946 z. 1–2. Płomieński J.E.: Między warsztatem twórczym a namiętnością czynu społecznego. Julia Dickstein-Wieleżyńska, [w:] Twórcy bez masek. Wspomnienia literackie, Warszawa 1956. Kroszczor H.: Julia Dickstein-Wieleżyńska, w tegoż: Kartki z historii Żydów w Warszawie XIX–XX w., Warszawa 1979. Leszczyński R.: Sylwetki polskich przyjaciół Łużyczan, „Zeszyty Łużyckie” XII 1995.
Słownik współczesnych pisarzy polskich, oprac. zespół pod red. Ewy Korzeniewskiej, PWN, Warszawa 1963, T. 1, s. 419–422. Cmentarz Bródnowski, praca zbiorowa, Urząd Dzielnicy Warszawa-Targówek, Warszawa 2007 s. 151, na książce ; . Tadeusz Władysław Świątek, Rafał Chwiszczuk, „Od Sawy do Kamy, czyli kobiecy ruch społecznikowski”, Wydawca Fundacja Cultus, Warszawa 2011, s. 35
Linki zewnętrzne Publikacje Julii Wieleżyńskiej w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie Towarzystwa Kultury Polskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Pochowani na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie Kategoria:Polscy filozofowie XX wieku Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury czeskiej Kategoria:Polscy tłumacze literatury hiszpańskojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej Kategoria:Polscy sorabiści Kategoria:Polscy tłumacze literatury włoskiej Kategoria:Polskie feministki i feminiści Kategoria:Polskie sufrażystki Kategoria:Więźniowie Pawiaka (okupacja niemiecka) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wolnej Wszechnicy Polskiej Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1943