Jan Chylewski

Jan Władysław Chylewski (ur. 27 czerwca 1891 w Łękach Wielkich, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Adama i Antoniny z Chylewskich, urodzony 27 czerwca 1891 w Łękach Wielkich, w powiecie kościańskim. W Ostrowie Wielkopolskim uczęszczał do gimnazjum humanistycznego, gdzie zdał egzamin dojrzałości. Od 1912 do 1913 był studentem prawa na Uniwersytecie w Berlinie, gdzie ukończył dwa semestry. Następnie, po zaliczeniu półrocznej praktyki kupieckiej, zdobył uprawnienia kupca zbożowego.

W czasie I wojny światowej, w latach 1914–1918 służył w armii niemieckiej, gdzie przydzielono go do 12 pułku artylerii polowej. W 1917 otrzymał nominację na podporucznika. Do maja 1918 walczył na froncie rosyjskim, a 31 grudniu 1918 został zdemobilizowany.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w styczniu 1919 ochotniczo wstąpił do Wojska Polskiego. Jako dowódca 1 baterii 1 dywizjonu artylerii ciężkiej wielkopolskiej wziął udział w powstaniu wielkopolskim, gdzie walczył m.in. pod miejscowością Dębogóra z niemieckim pociągiem pancernym. W 1919 został zweryfikowany do stopnia kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i przydzielony do 17 pułku artylerii ciężkiej, wraz z którym uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W jednostce tej służył do 1921, kiedy to został przydzielony do 7 pułku artylerii ciężkiej. Za postawę wykazaną w czasie walki, w 1922 odznaczono go orderem „Virtuti Militari” V klasy, a w uzasadnieniu jego nadania, czytamy m.in.:

14 lutego 1922 przeniesiono go do rezerwy. Od 10 stycznia 1923 ponownie wrócił do służby. W 1928 został mianowany majorem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i służył w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii. Od 1930 służył w 8 pułku artylerii ciężkiej jako dowódca dyonu. 28 czerwca 1933 został przesunięty na stanowisko kwatermistrza pułku. 24 stycznia 1934 został awansowany na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1934 i 13. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W czerwcu 1934 został przeniesiony do 2 pułku artylerii ciężkiej w Chełmie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. 2 sierpnia 1937 objął obowiązki komendanta Mazowieckiej Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii nr 2 w Zambrowie.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 był komendantem SPRArt. Kadra Mazowieckiej Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii wraz z kadrą Wołyńskiej Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii została skierowana do Włodzimierza Wołyńskiego. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939, kilkunastu oficerów dostało się do niewoli sowieckiej, wśród nich Jan Chylewski. Następnie osadzono go w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień pułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Był kawalerem.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4725 – 1922 Krzyż Niepodległości – 20 lipca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych dwukrotnie (po raz pierwszy w 1921Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 57)) Złoty Krzyż Zasługi po raz pierwszy – 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”. Złoty Krzyż Zasługi po raz drugi – 18 lutego 1939 „za zasługi na polu pracy społecznej”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Upamiętnienie W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, pułkownik Jan Chylewski został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci, przy Klasztorze Franciszkanów, Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej Opiekunki Rodzin w Pilicy.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie 2 Pułku Artylerii Ciężkiej (II RP) Kategoria:Oficerowie 8 Pułku Artylerii Ciężkiej (II RP) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Podpułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – oficerowie Armii Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1918–1919) Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Zmarli w 1940