thumb|Z Sylwią Chutnik, Karoliną Jaklewicz i Waldemarem Mazurem (2024) Wioletta Grzegorzewska, ps. „Wioletta Greg” (ur. 9 lutego 1974 w Koziegłowach) – polska pisarka, autorka utworów poetyckich i prozatorskich.
Życiorys Urodziła się w Koziegłowach, dzieciństwo spędziła w Rzeniszowie (województwo śląskie). Kilkanaście lat mieszkała w Częstochowie, gdzie ukończyła filologię polską w Wyższej Szkole Pedagogicznej (obecnie Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie). W roku 2006 wyjechała do Wielkiej Brytanii, mieszkała w Ryde na wyspie Wight, w East Tilbury nad rozlewiskiem Tamizy oraz w Lewes nad rzeką Ouse. W czasie pandemii koronawirusa od stycznia 2021 do listopada 2021 mieszkała z córką w brytyjskim schronisku dla kobiet w Seaford.
Twórczość Krytycy podkreślają w jej twórczości unikalne połączenie mikronarracji z głębokim wyczuciem pamięci i tożsamości, dzięki czemu jej liryczne obrazy oraz narracje prozatorskie konstruują specyficzną estetykę „płynnej tożsamości”Borbála Faragó. „Więcej krawędzi. Mniej słów”. Pamięć i trauma w poezji Wioletty Grzegorzewskiej. „teksty drugie”, 3/2016, s. 142–153. [dostęp 2026-04-23].. W twórczości pamięć i trauma odgrywają centralną rolę, a jej wiersze badają, jak doświadczenia jednostkowe i kulturowe splatają się w procesie tworzenia tożsamości, zwłaszcza w kontekście migracji.
Proza Grzegorzewskiej wpisuje się w nowy nurt współczesnej literatury wiejskiej, w którym opis przestrzeni, pamięć społeczna i lokalna wspólnota stają się kluczowymi kategoriami, a jej teksty odwołują się do tradycji literackiej pisania o wsi, równocześnie redefiniując ją w kontekście pamięci indywidualnej i przestrzennej Adaptację książki Guguły w 2014 wystawiał białostocki Teatr Dramatyczny im. A. Węgierki. Jej wydany w Wielkiej Brytanii zbiór wierszy Finite Formulae & Theories of Chance znalazł się w 2015 w finale do międzynarodowej nagrody w Kanadzie.
Pisarka jest laureatką m.in. Tyskiej Zimy Poetyckiej, Złotej Sowy Polonii w Wiedniu, Nagrody Miasta Częstochowy. Jej książki otrzymały finałowe nominacje m.in. do nagrody im. Jana Michalskiego w Szwajcarii, Nagrody Literackiej „Nike”, Nagrody Literackiej Gdynia, Nagrody Uniwersytetu Warwick dla Książek Kobiet w Tłumaczeniu, Nagrody Amerykańskiego Stowarzyszenia Tłumaczy Literackich. W 2017 jako pierwsza polska pisarka była nominowana do Międzynarodowej Nagrody Bookera, w 2019 przekład jej debiutu Guguły był w finale do nagrody „Prix de la traduction” we Francji.
W 2022 roku jej powieść Wilcza rzeka otrzymała Nagrodę im. Włady Majewskiej, przyznawaną w Londynie przez Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie za najlepszą książkę roku napisaną przez pisarza mieszkającego poza Polską. Nagrodzona książka zamyka na poły autobiograficzną trylogię o Wioli z Hektarów. Członkini Unii Literackiej oraz Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie.
Nagrody i nominacje 2007 – laureatka Konkursu Literackiego „Na końcu Świata Napisane” Polish Books w Londynie (nagroda za zbiór wierszy) 2008 – laureatka VIII Ogólnopolskiego Konkursu na Tomik Wierszy „Tyska Zima Poetycka” na tom wierszy dla autorów po debiucie książkowym 2015 – Nagroda Złota Sowa Polonii w Wiedniu za działalność literacką 2015 – finał międzynarodowej nagrody poetyckiej w Kanadzie 2015 – finał Nagrody Literackiej „Nike” (za Guguły) 2015 – finał Nagrody Literackiej Gdynia (za Guguły) 2017 – nominacja do Międzynarodowej Nagrody Bookera (za Swallowing Mercury, czyli Guguły w tłumaczeniu Elizy Marciniak) 2017 – finał nagrody literackiej im. Jana Michalskiego w Szwajcarii 2017 – finał nagrody Warwick Prize for Women in Translation 2018 – finał amerykańskiej Nagrody Stowarzyszenia Tłumaczy dla książki Swallowing Mercury w przekładzie Elizy Marciniak 2017 – Nagroda Miasta Częstochowy w dziedzinie kultury 2019 – nominacja do nagrody „Prix Pierre-François Caillé de la traduction” we Francji 2021 – finał nagrody polskiej sekcji IBBY w kategorii „Książka Roku 2021”, Międzynarodowa Izba ds. Książek dla Młodych (za książkę dla dzieci Lola i ptaki) 2022 – Nagroda im. Włady Majewskiej przyznana przez Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie (za Wilcza rzeka W.A.B)
Publikacje książkowe Tomy poetyckie Wyobraźnia kontrolowana, Wydawnictwo WSP, Częstochowa, 1997 . Parantele, Wydawnictwo Bulion, Częstochowa 2003, . Orinoko, Biblioteka Tyskiej Zimy Poetyckiej, Tychy 2008, . Inne obroty, Polski Fundusz Wydawniczy w Kanadzie, Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne „Fraza”, Toronto-Rzeszów 2010, . Ruchy Browna, Towarzystwo Literackie „Li-TWA”, Częstochowa 2011 . Pamięć Smieny/ Smena’s Memory, OFF Press, Londyn, 2011, . Wioletta Greg, Finite Formulae & Theories of Chance, wiersze przełożył Marek Kazmierski, Arc Publications, Todmorden 2014, . Czasy zespolone. Wybór wierszy, Kraków, Wydawnictwo Eperons-Ostrogi, .
Proza literacka Guguły, Wołowiec, Wydawnictwo Czarne 2014, . Stancje, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B. 2017, . Dodatkowa dusza, Wydawnictwo Literackie 2020, . Wilcza rzeka, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B. 2021, . Lola i ptaki, HarperCollins 2022, . Tajni dyrygenci chmur, Wydawnictwo W.A.B 2024, .
Antologie Daj słowo, Amnesty International, Zespół AI do spraw Dzieci, Poznań 2007 Na końcu świata napisane. Autoportret współczesnej polskiej emigracji, Chorzów 2008, s. 304–305 Solistki: Antologia poezji kobiet (1989–2009), red. Maria Cyranowicz, Joanna Mueller, Justyna Radczyńska, Staromiejski Dom Kultury, Warszawa 2009 Free Over Blood. New Polish Poets Series, OFF Press, Londyn 2011 Warkoczami. Antologia nowej poezji, red. Joanna Mueller, Sylwia Głuszak, Beata Gula, Staromiejski Dom Kultury, Warszawa 2016 O psach, Wydawnictwo Czarne 2018 111. Antologia Babińca Literackiego 2016–2019, Fundacja Duży Format, Warszawa 2020
Prace krytyczne Polish Literature and Transformation, red. Ursula Phillips oraz Knut Andreas Grimstad i Krisem Van Heuckelom, LIT Verlag, Berlin 2013
Przekłady Xu Lizhi, Nekrolog orzeszka ziemnego, przeł. Wioletta Grzegorzewska, Kraków 2017, Wydawnictwo Eperons-Ostrogi,
Przypisy
Bibliografia Solistki. Antologia poezji kobiet (1989–2009), red. Maria Cyranowicz, Joanna Mueller, Justyna Radczyńska, Staromiejski Dom Kultury, Warszawa 2009, s. 196. Tekstylia bis. Słownik młodej polskiej kultury, Ha!art, Kraków 2006. Stanisław Burkot, Literatura polska w latach 1986–1999, Warszawa 2002, s. 323. Arkadiusz Frania, Strażnicy i najeźdźcy. Zjawiska we współczesnej poezji regionu częstochowskiego, wyd. „e media”, Częstochowa 2005, s. 66–77. Pisma kulturalne w Polsce po 1989 roku, Wydawnictwo Naukowe Śląsk, 2010. Jerzy Jarniewicz, Przekład a doświadczenie emigracji, „Tekstualia” 1 (36), 2014, s. 115–126.
Linki zewnętrzne Strona autorska Wiersze poetki w serwisie ZeszytyPoetyckie.pl Tom Orinoko w bibliotece Wolne Lektury
Kategoria:Absolwenci Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie Kategoria:Członkowie Unii Literackiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Koziegłowach (województwo śląskie) Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Pisarze związani z Częstochową Kategoria:Polonia w Wielkiej Brytanii Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy poeci XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1974