Resko (do 1945 r. ) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Resko. Ośrodek usługowy dla rolnictwa, drobny przemysł spożywczy i drzewny.
Według danych z 30 czerwca 2017, miasto miało 4263 mieszkańców.
Położenie mały|lewo|Most nad Regą w Resku przy elektrowni wodnej Resko położone jest w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego w powiecie łobeskim nad Regą. Miasto usytuowane na Równinie Gryfickiej i Wysoczyźnie Łobeskiej. W latach 1818–1945 miasto administracyjnie należało do Powiatu Regenwalde, początkowo z siedzibą w Resku, a od roku 1860 z siedzibą w ŁobzieRegenwalde .. W latach 1946–1998 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego. W latach 1999–2001 należało do powiatu gryfickiego, a od 2002 r. należy do powiatu łobeskiego.
Według danych z 1 stycznia 2009 r. powierzchnia miasta wynosi 4,49 km².
Resko leży przy drodze wojewódzkiej nr 152 (Płoty – Świdwin). Około 10 km od Reska przebiega droga ekspresowa S6 (trasa Szczecin – Gdańsk). W 2013 roku rozebrana została linia kolejowa nr 420 Worowo – Wysoka Kamieńska na odcinku Worowo – Resko Północne wraz z infrastrukturą stacji Resko Północne.
Nazwa miasta Pochodzenie nazwy miasta Reska nie jest do końca znane. Istnieje teza iż pochodzi ono od starosłowiańskiego słowa „reż” oznaczającego żyto. W zapiskach istnieje wzmianka iż w XIV w. miasto nazywało się tak jak przepływająca przez nie rzeka – Rega. W późniejszym okresie powstała niemiecka nazwa, używana do 1945 r., która brzmiała Regenwalde, co w wolnym tłumaczeniu oznacza Deszczowy Las.
Po zakończeniu II wojny światowej miasto przez pewien czas nosiło nazwę ReskogródPierwsza powojenna mapa Polski wydana przez WIG Sztabu Generalnego w roku 1945. oraz Ławiczka.. Nazwę Resko wprowadzono rozporządzeniem ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 rokuRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (, s. 1)..
Historia mały|lewo|upright=0.8|Naczynie z V wieku z Reska, ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie W X-XI w. był to słowiański gród opolny z osadą. Obszar został włączony do państwa polskiego przez Mieszka I ok. 967 roku. Około XII wieku na wzgórzu nad Regą stanął gród książąt pomorskich, a wkrótce potem rozwinęła się wokół niego osada handlowo-rzemieślnicza. Pierwsza nieudana próba nadania praw miejskich dla osady nastąpiła w roku 1255 i z tego roku też pochodzi pierwsza wzmianka o Resku. W tym czasie była ona własnością dwóch rodów: Borków (wywodzących się ze Strzemiela) i Vidantów. Brak zgodności między oboma rodzinami spowodował problemy z nadaniem lokacji. W latach 1260–1270 Jakub Borek, syn kasztelana kołobrzeskiego Borka z Łobza zabudował zamek nad Regą. Borko z Łobza wraz z synami Jakubem, Janem i Mikołajem lokowali Resko w 1280 roku na prawie magdeburskimŁukasz Michalski, Średniowieczne posiadłości Borków w ziemi sławieńskiej i białogardzkiej w kontekście udziału rodu w życiu politycznym, w: Historia i kultura ziemi sławieńskiej t. IV, Sławno 2005, s. 149., jednak wg innych dokumentów źródłowych wynika, że dopiero w 1288 roku Resko otrzymało prawa miejskie, które zostały potwierdzone w 1295 roku. Od 1295 w składzie księstwa wołogoskiego. Około 1400 r. nastąpiła budowa kościoła mariackiego dla mieszkańców miasta, a w następnych latach mury obronne. W 1441 r. książę pomorski Eryk I przekazał resztę miasta rodowi von Borcke. Na długie lata, aż do 1808 r. Resko stało się prywatnym miastem rodziny Borcke. Podstawą rozwoju miasta było rolnictwo i częściowo rzemiosło (kowalstwo, młynarstwo i krawiectwo).
Pożary miasta miały miejsce w 1593, 1659, 1694 i 1716. W 1630 r. wojska cesarskie spaliły i zniszczyły miasto, a od 1648 r. Resko na mocy pokoju westfalskiego przeszło pod władanie Brandenburgii. Największe zniszczenia przyniosły wojska rosyjskie podczas wojny siedmioletniej. Spłonęło wówczas archiwum ratuszowe. W 1834 r. władze miejskie podjęły decyzję o rozbiórce murów obronnych Reska. W 1842 r. Carl Sprengel założył w mieście Akademię Rolniczą i Fabrykę Maszyn Rolniczych; powstał również młyn parowy i gorzelnia. W 1892 r. powstała stacja kolejowa na wąskotorowej linii Wyszogóra – Kołobrzeg. W kolejnych latach Resko uzyskało połączenia kolejowe z kolejnymi miastami: w 1905 r. z Łobzem, a w 1909 r. ze Świdwinem.
mały|Resko w 1918 r. W latach 1939–1945 w mieście działała tajna organizacja Polska Armia Powstania, która stworzyła silny oddział partyzancki i zbierała tajne informacje wojskowe. W czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli w mieście podobóz pracy przymusowej obozu jenieckiego Stalag II D.
W 1945 r. miasto zostało zajęte przez oddziały 3 armii uderzeniowej I Frontu Białoruskiego (ku czci żołnierzy zdobywających Resko po wojnie w Alei Wojska Polskiego postawiono Pomnik Wyzwolenia)Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945", Sport i Turystyka 1988, , str. 709, a następnie przekazane Polsce. Zniszczenia wojenne w centrum miasta sięgały 60%Wirtualny sztetl .. Nastąpiła odbudowa i rozbudowa miasta, powstały nowe budynki użyteczności publicznej.
W 1968 r. z miasta został wydzielony obszar o powierzchni 384 ha z miejscowością PolickoRozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 października 1968 r. ()..
Zabytki mały|upright|Sanktuarium Matki Bożej Niepokalanej w Resku W Resku pomimo znaczących zniszczeń wojennych zachowało się kilka zabytków. Należą do nich: Kościół gotycki pochodzący z XIV-XV w., obecnie Sanktuarium Matki Boskiej Reskiej, Ratusz – pochodzi z 1841 r. wybudowany jest w stylu klasycystycznym, rozbudowany w XX w. Cechuje go skromna sylwetka i niewielka wieżyczka z zegarem i kurantem, Obelisk Carla Sprengla z 1881 r., Zabytkowa elektrownia wodna na rzece Redze, Budynek Sądu Powiatowego pochodzący z 1900 r., mieszczący obecnie pocztę, Gmach szkoły, Pomnik Żołnierzy Polskich, Zabytkowy Park Miejski, pomnikowe dęby, daglezje i lipy, ruiny zamku z (XIV-XV w.) – pierwszy drewniany zamek zbudowano w latach 1260–1270. Pierwsza wzmianka o zamku w dokumencie wydanym z okazji podziału księstwa na dzielnice pojawiała się w 1295 roku. Wiadomo, że zamek był podzielony i jego właścicielami były rody Borków i Vidantów. W 1365 roku Vidanci sprzedali swoją część księciu pomorskiemu Bogusławowi V. Przypuszcza się, że w tym czasie nastąpiła przebudowa zamku na obiekt w pełni murowany. W 1447 roku zamek w całości powrócił do Borków. Największe jednak zniszczenia przyniosła wojna 7-letnia (1756–1763) i przechodzące przez nie wojska rosyjskie. Prawdopodobnie wówczas uległ również zniszczeniu zamek Borków. Na jego miejscu powstał w 1774 roku nowożytny dwór. Około roku 1826, gdy wygasł ród Borków, wzgórze zamkowe i dobra ziemskie przejęła rodzina von Bülow. Zapewne wtedy rozebrano ryglowy dwór Borków, a wzgórze i otaczający go teren zalesiono, tworząc zaczątek parku. Cmentarz żydowski.
Demografia Według danych z 30 czerwca 2007 r., miasto miało 4415 mieszkańców.
Rok Liczba ludności 1815 1190 1850 2400 1880 3200 1900 3400 1925 4020 1939 5014 1960 3415 1983 4137 1995 4749 2000 4585 2005 4410
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców Reska w 2014 roku
Klimat W Resku znajduje się stacja hydrologiczno-meteorologiczna.
+ Średnie wartości temperatur i opadów w Resku Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Czer Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Rocznie Śr. wysoka temperatura [°C] 6 7 14 21 26 29 29 29 25 20 12 9 18 Śr. niska temperatura [°C] -14 -13 -9 -4 0 3 6 5 1 -1 -5 -11 -3 Opady [mm] 47 36 39 42 50 68 89 88 76 64 58 54 711
Administracja thumb|Urząd Gminy i Miasta w Resku Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Reska wybierają do swojej rady miejskiej 8 radnych (8 z 15). Pozostałych 7 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Resko. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest ratusz przy Rynku.
Burmistrzowie Reska: Jan Olszewski (2002–2006) Arkadiusz Czerwiński (od 2006)
Mieszkańcy Reska wybierają parlamentarzystów z okręgów wyborczych z siedzibą komisji w Szczecinie, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.
Wspólnoty wyznaniowe Kościół rzymskokatolicki: parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny Świadkowie Jehowy: zbór Resko (Sala Królestwa ul. Henryka Sucharskiego 35).
Ludzie związani z Reskiem
Przypisy http://wkz.bip.alfatv.pl/pliki/wkz/File/ZWK%202018%20small.pdf
Linki zewnętrzne Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Resku
Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XIII wieku Kategoria:Miasta w województwie zachodniopomorskim