Jan Sawicki (ur. 16 grudnia 1909 w Bereźnicy Królewskiej, zm. 28 kwietnia 1997Józef Nyka I Jano poszedł w niebieskie hale) – polski taternik, jeden z czołowych polskich wspinaczy dwudziestolecia międzywojennego.
Życiorys W latach 1911–1939 mieszkał w Zakopanem, od 1925 roku uprawiał taternictwo, największe sukcesy odnosił od 1929 roku. Po ukończeniu gimnazjum w Zakopanem studiował historię na Uniwersytecie Jagiellońskim i weterynarię na Uniwersytecie Lwowskim, studiów jednak nie ukończył ze względu na wybuch II wojny światowej.
W początkowym okresie działalności górskiej jego partnerami wspinaczkowymi byli m.in. Tadeusz Brzoza, Stanisław Motyka, Witold Henryk Paryski, Tadeusz Pawłowski i Bronisław Czech. W latach 1930–1932 ze Stanisławem Motyką stworzył zespół, który dokonał wielu istotnych pierwszych wejść. Innymi jego towarzyszami byli wtedy Karol Zając, Zoltán Brüll, István Zamkovszky i Stanisław Krystyn Zaremba. Po 1934 roku oprócz Motyki i Zamkovskiego jego partnerami byli Jan Gnojek czy Jerzy Hajdukiewicz.
Na początku II wojny światowej przez Tatry dostał się na Węgry, a dalej do Francji, gdzie walczył w Wojsku Polskim. Po internowaniu w Szwajcarii przez Francję i Hiszpanię uciekł do Anglii. W latach 1943–1945 jako marynarz we flocie handlowej uczestniczył w konwojach atlantyckich i inwazji na Normandię. Po zakończeniu wojny pozostał w Anglii i pracował jako malarz pokojowy. Wspinał się wtedy w górach Walii (z Zygmuntem Klemensiewiczem i Stanisławem Zarembą). Do Polski przyjeżdżał od 1974 roku, wspinał się wtedy znów w Tatrach.
Jan Sawicki jest autorem licznych opisów dróg taternickich w „Taterniku” oraz kilku artykułów w tym i innych czasopismach.
Został wyróżniony członkostwem honorowym Klubu Wysokogórskiego i Polskiego Związku Alpinizmu.
Jego prochy zostały rozsypane w Tatrach.
Osiągnięcia wspinaczkowe pierwsze wejście Filarem Leporowskiego na Kozi Wierch (1929), pierwsze wejście północnym żlebem na Kozią Przełęcz Wyżnią (1929), nowa droga północno-wschodnią ścianą Żłobistego Szczytu (z Motyką), pierwsze wejście od wschodu na Wyżnią Basztową Przełęcz (z Motyką), pierwsze przejście południowo-zachodniej ściany Ostrego Szczytu (z Motyką), nowa droga południową ścianą Małego Lodowego Szczytu (z Motyką), trawers południowej ściany Zamarłej Turni (z Motyką), pierwsze wejście północną ścianą Zasłonistej Turni, pierwsze wejście południową ścianą Małego Ostrego Szczytu, pierwsze wejście południowo-wschodnią ścianą Staroleśnego Szczytu, pierwsze wejście wschodnim filarem Durnego Szczytu, pierwsze wejście południowym żebrem Ostrego Szczytu, wiele nowych dróg w masywach Kończystej, Gerlachu i Jaworowych Turni, pierwsze wejście zimowe północno-zachodnim żlebem Wielkiej Buczynowej Turni, pierwsze wejście zimowe południową ścianą Zamarłej Turni, pierwsze wejście zimowe na Szczerbę od północy (samotne).
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne „Taternik” 1/1976: Gdzie ten świat minionych lat? Rozmowa z Janem Sawickim (Józef Nyka)
Kategoria:Urodzeni w 1909 Kategoria:Zmarli w 1997 Kategoria:Polscy taternicy