ZSU-23-4MP Biała – polska modyfikacja radzieckiego samobieżnego zestawu przeciwlotniczego ZSU-23-4 Szyłka. Projekt został opracowany w 2000 roku przez Ośrodek Badawczo Rozwojowy w Tarnowie przy współudziale 4 Okręgowych Warsztatów Technicznych w Żurawicy i z wykorzystaniem systemów i urządzeń innych krajowych przedsiębiorstw przemysłu obronnego. Zatwierdzenie dokumentacji do produkcji seryjnej nastąpiło Orzeczeniem nr 165/TWL/05 z dnia 1 lipca 2005 roku, wprowadzony na wyposażenie Sił Zbrojnych RP rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP w grudniu 2005 roku.

Około 70 sztuk wozów samobieżnej artylerii przeciwlotniczej ZSU-23-4MP Biała miało zostać wyprodukowane na potrzeby Wojska Polskiego, jako tańsza alternatywa dla samobieżnego przeciwlotniczego zestawu artyleryjskiego Loara. Prototyp wszedł do służby w 10 Brygadzie Kawalerii Pancernej, następne dwa pojazdy miały być zmodernizowane w 2006 roku i dalsze 5 do 2008 roku.

Modernizacji poddano 21 egzemplarzy Szyłek (stan w grudniu 2021), które obecnie znajdują się na uzbrojeniu Wojska Polskiego, wraz z siedmioma niezmodernizowanymi wozami tego typu. Służą one w wybranych bateriach dywizjonów przeciwlotniczych brygad pancernych i zmechanizowanych.

Budowa Poza typowymi peryskopami obserwacyjnymi pojazd dysponuje środkami do obserwacji w warunkach nocnych. W przypadku kierowcy stanowi go TWNO-2 o zasięgu 60-100 metrów, natomiast w przypadku dowódcy wozu przyrządem umożliwiającym obserwację w nocy jest noktowizor TKN-1T o zasięgu 200-250 metrów. Aby używać któregoś z tych noktowizorów konieczne jest podświetlanie terenu przez reflektor podczerwieni PG-125. Łączność zewnętrzną zapewnia standardowa w wozach radzieckich radiostacja R-123, za komunikację wewnętrzną odpowiada natomiast telefon R-124. Dodatkowo w skład wyposażenia ZSU-23-4 Biała wchodzi aparatura nawigacyjna typu TNA-2, urządzenie ochrony przed bronią ABC, urządzenie przeciwpożarowe czy układ wentylacji. Biała posiada optoelektroniczny System Kierowania Ogniem (SKO) z układem automatycznego śledzenia celu w dzień i w nocy (działanie SKO jest niewykrywalne dla przeciwnika), dodatkowo dla podwojenia siły ognia wyposażona jest w zestaw rakiet przeciwlotniczych Grom, których skuteczny zasięg wynosi około 5500 metrów.

Kadłub Zespawany z płyt pancernych kadłub podwozia GM-575, (wyprodukowany przez Zakład Budowy Maszyn w Mytiszczi, obecnie CJSC Mietrowagonmasz), został oparty na konstrukcji podwozia zastosowanym w czołgu PT-76. Pojazd podzielony jest na trzy części: przedział kierowania (znajdujący się na przedzie pojazdu), bojowy (środkowa część) oraz silnikowy (znajdujący się w tylnej części wozu). Napęd stanowi sześciocylindrowy, chłodzony cieczą silnik wysokoprężny W6R o mocy 280 KM (206 kW) przy 2000 obr./min. Do przeniesienia napędu służy mechaniczna, trójstopniowa skrzynia biegów z planetarnym mechanizmem skrętu o pięciu przełożeniach przy jeździe do przodu i jednym do tyłu. Podwozie działa stanowi sześć par kół nośnych zawieszonych na wałkach skrętnych z kołami napinającymi z przodu i napędowymi z tyłu wozu.

Do zasilania urządzeń pokładowych służy zespół prądotwórczy PANDA 18 NE o mocy 18,7 kW.

Uzbrojenie Uzbrojenie podstawowe składa się z czterolufowego automatycznego działka przeciwlotniczego AZP-23-4, z lufami chłodzonymi cieczą. Amunicja: zapas 2000 pocisków. Szybkostrzelność teoretyczna wynosi 3400 strzałów na minutę.

Różnice z wersją podstawową Na zlecenie Departamentu Zaopatrywania Sił Zbrojnych MON unowocześnienie powierzono tarnowskiemu Ośrodkowi Badawczo-Rozwojowemu Sprzętu Mechanicznego. Kontrakt przewidywał modernizację trzech Szyłek w 2010 roku, czterech w 2011 roku i dwóch w 2012 roku.

Modernizacja obejmowała: zastosowanie cyfrowego, optoelektronicznego Systemu Kierowania Ogniem z układem automatycznego śledzenia celu w dzień i w nocy, wyposażenie zestawu w rakiety GROM, które podwajają dotychczasowy zasięg zwalczania celów powietrznych, sprzęgnięcie z ZSD Łowcza-3, umożliwienie wykorzystania najnowszych rodzajów podkalibrowej amunicji artyleryjskiej, pozwalającej zwiększyć zasięg zwalczania celów powietrznych oraz naziemnych, eliminację radaru, aktywnych środków obserwacji optycznej dowódcy i kierowcy, istotne ograniczenie emisji promieniowania termicznego, demaskującego zestaw na polu walki, zwiększenie zasięgu obserwacji optycznej w warunkach ograniczonej widzialności dzięki zastosowaniu torów termowizji pasywnej najnowszej generacji w przyrządach dowódcy i kierowcy oraz wbudowanie takiego układu w celowniku optycznym operatora uzbrojenia, zmniejszenie z 4 do 3 osób załogi, poprawienie własności trakcyjnych i zwiększenie zasięgu działania zestawu, ogólne odmłodzenie zespołów zestawu.

Zastosowanie amunicji nowej konstrukcji m.in. podkalibrowej, amunicji odłamkowo-burząco-zapalająco-smugowej, produkcji Mesko, kalibru 23 mm, pozwoliło na zwiększenie skutecznego zasięgu ostrzału do 3000 metrów, czyli o około 500 metrów więcej niż dotychczasowa.

Dane taktyczno-techniczne ZSU 23-4 MP Biała Kaliber23 mmPrędkość początkowa pocisku (BZT, OFZT, APDST, FAPDS-T)930/1220 m/sMaksymalna donośność pionowa1500 (2000) mMaksymalna donośność kątowa2500 (3000) mMaksymalna donośność pozioma2000 (2500) mSzybkostrzelność teoretyczna (z czterech armat)3400 strz./minSzybkostrzelność praktyczna2000 strz./minKąt ostrzału w płaszczyźnie poziomej360°Kąt ostrzału w płaszczyźnie pionowejod -4° do 85°Prowadzenie ognia do celów powietrznych z PPZR GROM: - lecących na kursach spotkaniowych z prędkościądo 400 m/s - lecących na kursach oddalających (w dogon) z prędkościądo 320 m/s - lecących na wysokościachod 10 m do 3500 m - lecących na odległościachdo 5200 mOdległość wykrycia standardowych celów powietrznych15 kmOdległość wykrycia standardowych celów lądowych8 kmOdległość rozpoznania celów powietrznych8 kmOdległość rozpoznania celów lądowych4 kmOdległościornierz (dalmierz) laserowyod 50 do 1200 mMasa zestawu w położeniu bojowym18,9 tPrędkość poruszania się zestawudo 50 km/hCzas przedstawienia z położenia marszowego w bojowe5 minZewnętrzne napięcie zasilania3 x 380 V; 50 HzZespół prądotwórczy PANDA 18 NE18,7 kWZautomatyzowany system dowodzeniaREGAObsługa (załoga)3 Zastosowane w tabeli danych taktyczno-technicznych pojęcia:

BZT - pocisk przeciwpancerno-zapalająco-smugowy; OFZT - pocisk odłamkowo-burząco-zapalająco-smugowy; APDST - pocisk przeciwpancerny podkalibrowy; FAPDS-T - pocisk podkalibrowy z rdzeniem fragmentującym ze smugaczem Rega 2 - zautomatyzowany system dowodzenia obroną przeciwlotniczą. Współpracuje z zautomatyzowanym systemem dowodzenia wyższego szczebla Łowcza-3. Dane w nawiasach dotyczą amunicji produkcji Mesko.

W Siłach Zbrojnych Ukrainy W lecie 2022 pojawiło się zdjęcie przedstawiające zdjęcie zamaskowanego zestawu ZSU-23-4 w polskim malowaniu. Brakuje informacji, czy do Ukrainy pojechały wyłącznie starsze ZSU-23-4 Szyłka, czy może zmodernizowane w Polsce zestawy ZSU-23-4MP Biała.

Przypisy

Linki zewnętrzne strona internetowa Ośrodka Badawczo Rozwojowego w Tarnowie Zdjęcie przeciwlotniczego zestawu rakietowo-artyleryjskiego ZSU-23-4MP ”Biała”. Kielce 2007.

Kategoria:Polskie samobieżne działa przeciwlotnicze Kategoria:Samobieżne artyleryjsko-rakietowe zestawy przeciwlotnicze