thumb|240px|Skansen-średniowieczna zabudowa Trzcinica – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Jasło. Ma status sołectwa.

W roku 2021 w Trzcinicy mieszkało 2255 mieszkańców, z czego 50,1% stanowiły kobiety, a 49,9% mężczyźni.

Miejscowość leży nad rzeką Ropą w pobliżu drogi krajowej 28 i linii kolejowej nr 108 z najbliższą stacją w Przysiekach.

Trzcinica nazywana jest „Troją Północy” z racji wykopalisk archeologicznych. Znajduje się tu skansen archeologiczny Karpacka Troja.

W Trzcinicy znajduje się zabytkowy kościół św. Doroty włączony do szlaku architektury drewnianej województwa podkarpackiego.

Części wsi + Integralne części wsi Trzcinica SIMC Nazwa Rodzaj 0353129 Barzykówka część wsi 0353135 Dąbrowy część wsi 0353141 Granice część wsi 0353158 Przerwa część wsi 0353164 Topoliny część wsi

Środowisko Położenie geograficzne Trzcinica leży w Obniżeniu Gorlickim na Pogórzu Karpackim w południowo-wschodniej Polsce. Południową i wschodnią część miejscowości stanowi rozległa równina zamknięta rzeką Ropą, która stanowi tu granicę wsi. Przez wieś od strony Opacia płynie potok Młynówka i w Trzcinicy uchodzi do Ropy. Trzcinica jest najdalej wysuniętą na zachód miejscowością gminy Jasło. Wieś graniczy od strony zachodniej z Przysiekami, od południa z Osobnicą i Brzyściem, od strony wschodniej z miastem Jasłem (z osiedlami: Wądoły, Gądki i Gamrat) i od północy z Jareniówką, Opaciem i Bączalem Dolnym. Najbliższymi miastami są: Jasło, z którym wieś graniczy bezpośrednio, Krosno odległe o 32 km oraz Biecz (województwo małopolskie) odległy o 15 km na zachód. Powierzchnia wsi wynosi 1087 ha, co stanowi 11,7% obszaru gminy. W przysiółku Topoliny znajduje się punkt pomiaru stanu wody na rzece Ropa najbliższy ujścia do Wisłoki.

Ochrona środowiska W Trzcinicy znajduje się fragment specjalnego obszaru ochrony siedlisk w ramach sieci Natura 2000 o nazwie „Wisłoka z dopływami”. Obejmuje obszar koryta rzeki Ropy wraz z wiklinami nadrzecznymi na odcinku granicy z Brzyściem i z miastem Jasłem. W Ropie występuje 21 gatunków ryb z dominacją klenia, a znacznym udziałem brzany i lipienia.

Środowisko – galeria

Dzieje Pochodzenie nazwy Nazwa wsi jest nazwą topograficzną i wywodzi się od trzcinyHenryk Rutkowski, Atlas Historyczny Polski. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku, cz.2, Instytut Historii PAN Warszawa 2008, s. 116.. W początkach osadnictwa na tym terenie rozległą równinę nad rzeką Ropą stanowiły tereny podmokłe porośnięte sitowiem i trzciną. Pierwszy znany zapis nazwy wsi Tsczenecz pochodzi z roku 1376. Późniejsze to:Tczenicze z 1395, Trzciennica – 1396, Tsczenicza – 1398 i Trczenycza – 1497 (dwie ostatnie nazwy w księdze grodzkiej bieckiej), Trzenicza (u Jana Długosza), Trzcienica – XVI wiekJózef Garbacik – redakcja, Studia z dziejów Jasła i powiatu jasielskiego, PWN Kraków 1964 s. 343, 588., Trzcienica – 1629.

Wieś podzielona jest na rejony o nazwach: Barzykówka, Dąbrowy, Granice, Przerwa, Topoliny oraz Góry, Łąki, Wieś, Wygon, Zagrody, ZajączkowiceMałgorzata Madej, Trzcinica-historia wsi, parafii i szkoły w zarysie, Tuchów 2006 s. 12–18, 26-66..

Historia Obszar dzisiejszej Trzcinicy i okolic był zamieszkiwany od bardzo dawna. Świadczą o tym wyniki badań archeologicznych przeprowadzonych na położonym we wschodniej części wsi grodzisku. Na ich podstawie udało się ustalić, że w Trzcinicy w przeszłości istniały: osada obronna powstała we wczesnej epoce brązu w latach 2100–1650 p.n.e. założona przez plemiona grupy pleszowskiej kultury mierzanowickiej. Miała obszar około 0,6 ha. Mieszkańcy osady zajmowali się hodowlą zwierząt i uprawą pszenicy płaskurki i samopszy. Około 1650 zaczęły na nią silnie oddziaływać ludy zakarpackie kultury Otomani-Füzesabony. Nowi przybysze umocnili i rozbudowali ją, bo zajmowała powierzchnię 2 ha. Około 1350 p.n.e. osada opustoszała z nieznanych powodówJan Gancarski, Skansen Archeologiczny Karpacka Troja w Trzcinicy, Krosno 2012, s. 28–41.. grodzisko warowne powstałe w latach 770–780Jan Gancarski, Trzcinica-Karpacka Troja, Krosno 2011, s. 8. na miejscu poprzedniej osady obronnej założone przez Słowian. Ufortyfikowany gród miał powierzchnię 3 ha i był otoczony kilkoma osadami otwartymi gdzie uprawiano jęczmień, pszenicę, proso, orkisz, groch, bób i samopaszę oraz hodowano bydło, świnie i owce. Około 1031 lub w latach 1034–1039 gród został spalony. Pozostałości obwarowań grodu nazywane są Wałami Królewskimi.

Trzcinica jako osada ukształtowała się w XII w., gdy rody rycerskie zakładają na tym terenie wsie. Po roku 1340 król Kazimierz Wielki rozpoczyna powtórną akcję kolonizacyjną tych terenów poprzez ich rewindykację z rąk prywatnych i kościelnych. W tym to okresie, w drugiej połowie XIV w. (zapewne w 1365Sylwester Polakowski, Pozostałości założeń dworskich województwa podkarpackiego, Krosno 2012, s. 149–151.) Trzcinica została lokowana na prawie niemieckim i należała do kasztelani bieckiej. Królewszczyzną pozostawała aż do roku 1772. Przez ten czas dość często zmieniali się jej tenutariusze (dzierżawcy): 1376 wieś Trzcinica po raz pierwszy wzmiankowana w dokumencie historycznym w „Kodeksie mogilskim” i trzyma ją Borko de Tsczenecz do 1396Stanisław Tomkiewicz, Inwentarz zabytków powiatu jasielskiego, Muzeum Narodowe w Krakowie, 2001, s. 91. lata 1396–1547 wieś w rękach rodu Gamratów herbu Sulima: Stanisława, później jego synów i dalszych spadkobierców, a kończąc na Janie Gamracie (od 1531) i wdowie po Stanisławie Gamracie Zofii z Marszowic(od 1544)Piotr Łopatkiewicz, Drewniany kościół Św. Doroty w Trzcinicy, Trzcinica 2013, s. 16–17. lata 1547–1634 wieś trzyma ród Ocieskich herbu Jastrzębiec: Jana i Zofii z Marszowic następnie ich syna JoachimaHenryk Rutkowski, Atlas Historyczny Polski. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku, cz. 2, Instytut Historii PAN Warszawa 2008, s. 77, 97.Kazimierz Przyboś, Lubomirscy herbu Drużyna, Almanach Muszyny str. 89.. W tym czasie Trzcinica wchodzi w skład klucza dóbr królewskich, czyli starostwa niegrodowego z siedzibą w Trzcinicy, do którego należą jeszcze Siedliska Sławęcińskie, Przysieki, Pusta Wola i JareniówkaWładysław Sarna, Opis powiatu jasielskiego, 1908 reprint JDK Jasło 1995, s. 166, 167.. 1629 – podatek z wsi płaci Wieruski od 4 2/12 łanówStefan Inglot – redakcja, Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629, Wrocław 1956. Zakład Ossolińskich str. 264. 1680 – podatek z wsi płaci także Wieruski od 4 1/12 łanówStefan Inglot – redakcja, Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1680 wraz z aneksem miast według rejestru z roku 1655, Wrocław 1959. Wrocławskie Towarzystwo Naukowe, Tom II, s. 295. 1772 – starostwo trzcinickie dzierżawią Wilhelm i Petronela (z Reklewskich) Siemieńscy Po I rozbiorze Polski władze austriackie przystąpiły do zbywania królewszczyzn. W 1772 r. Trzcinicę nabyli Wilhelm i Petronela (z Reklewskich) Siemieńscy. Starostwo trzcinickie w 1777 zostało sprzedane, a nabył je Stanisław Jabłonowski, zięć Siemieńskich. Ewaryst Andrzej Kuropatnicki w wydanym po raz pierwszy w 1786 r. dziełku pt. „Geografia (...) Galicyi i Lodomeryi” tak pisał o Trzcinicy: Trzcilnica [Sic!]. Wieś z pałacem ozdobnym i ogrodem mieszkalna JO. xięcia Imci Stanisława Jabłonowskiego, starosty wiszniowieckiego; na wsi tu piękny domek Annopol od imienia xiężny Jejmci. Stanisław Jabłonowski był założycielem fundacji kulturalno-oświatowej „Jablonovianum”, a jej działalność miała służyć patriotycznym celom. Stanisław (zm. 1806) i jego żona Anna (zm. 1836) są pochowani w krypcie ołtarza bocznego kościoła w Trzcinicy.

W następnych latach kolejnymi już właścicielami wsi byli:

lata 1828–1855 – Stadniccy: Antoni z żoną Anną z Jabłonowskich i ich synowie Aleksander, Kazimierz, Zygmunt i Władysław (od 1847 roku) lata 1856–1872 – Żyd z Jasła Józef Bärenreither i jego żona Józefa Bärenreither lata 1872–1906 – Włodkowie: hr. Szczęsny Włodek, potem jego żona Jadwiga z Podoskich Włodkowa z dziećmi, a od około 1900 syn hr. Samuel Onufry Włodek i część wsi także drugi syn Stanisław WłodekPiotr Libicki, Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu, Poznań 2012, s. 468–469.. lata 1906–1945 – rodzina Wojtynkiewiczów: hr. Wincenty Wojtynkiewicz, dyrektor Banku Zaliczkowego, następnie od 1909 jego syn Stanisław, a później córka Stanisława Barbara Kierpiec

W 1845 Czech Jan Klominek zakupił od Stadnickich 100 ha gruntów położonych w Trzcinicy i Przysiekach i założył największy w regionie browar parowy. Browar, produkujący znane w całej Polsce piwo, funkcjonował do 1936.

W 1884 wybudowano biegnącą wzdłuż rzeki Ropy linię kolejową Stróże – Jasło (fragment Galicyjskiej Kolei Transwersalnej)ze stacją w Trzcinicy (od 1952 stacja nazywa się Przysieki).

W 1945 cały majątek dworski ówczesnej właścicielki Barbary Kierpiec o powierzchni 100,61 ha zostaje znacjonalizowany. Z tego na cele reformy rolnej dla służby folwarcznej i chłopów rozdysponowano 70,07 ha, a resztę, to jest obszar 30,54 ha z siedmioma budynkami i parkiem o powierzchni 3,50 ha, przeznaczono dla organizowanej szkoły rolniczejPraca zbiorowa, Na śladach dworów i dworków Jasielszczyzny, Jasło 2005, s. 290–292, 301..

W 1995 Trzcinica obchodziła jubileusz 600-lecia swego istnienia. Na początku XXI w. linia kolejowa Przysieki-Gamrat przebiegająca przez Trzcinicę została zlikwidowana. Na nasypie utworzono drogę.

W dniu 25 października 2014 dla upamiętnienia 25 lat wolności w Polsce odpowiadając na akcję prezydenta Bronisława Komorowskiego i Lasów Państwowych posadzono w Trzcinicy dąb wolności przy udziale miejscowej OSP.

Przynależność państwowa i administracyjna Historycznie wieś należała do: 1569–1772 – powiat biecki, województwo krakowskie, Korona Królestwa Polskiego; w czasie zaborów w Monarchii Habsburgów w Królestwie Galicji i Lodomerii: 1774–1782 – cyrkuł Pilzno, 1782–1789 – cyrkuł Dukla, 1790–1866 – cyrkuł Jasło, 1867–1918 – powiat Jasło, województwo krakowskie, Austro-Węgry 1918–1938 – powiat Jasło, od 1934 r. gmina Jasło, województwo krakowskie, Rzeczpospolita Polska, 26.10.1939–18.01.1945 – starostwo Jasło, dystrykt krakowski, Generalne Gubernatorstwo, Rzesza Wielkoniemiecka, 1945–1954 – gmina Jasło, powiat jasielski, województwo rzeszowskie, Rzeczpospolita Polska, 1954–31.05.1975 – do 31.12 1961 gromada Trzcinica, od 01.01.1962 gromada Niegłowice, 1973–1975 gmina Jasło, powiat jasielski, województwo rzeszowskie, Polska Rzeczpospolita Ludowa, 01.06.1975–31.12.1998 – gmina Jasło, województwo krośnieńskie, Polska Rzeczpospolita Ludowa, od 1989 r. Rzeczpospolita Polska, 01.01.1999–nadal – gmina Jasło, powiat jasielski, województwo podkarpackie, Rzeczpospolita Polska

Czasy współczesne Demografia Według danych na koniec 2011 na ogólną liczbę 2360 mieszkańców było 1133 mężczyzn i 1227 kobiet. Na 100 mężczyzn przypadało 108 kobiet.

wykształceniedane z Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 brak podstawowe zawodowe średnie wyższeosób 79 680 572 503 91kobiet 57 393 199 296 58mężczyzn 22 287 373 207 33

Ludność w wieku 13 lat i więcej według płci i poziomu wykształcenia w 2002:

Oświata i kultura W dziedzinie szkolnictwa w miejscowości znajdują się: