USS Savannah (CL-42) – amerykański krążownik lekki typu Brooklyn. Stępkę pod niego położono 31 maja 1934 roku w stoczni New York Shipbuilding Corporation w Camden w New Jersey, wodowanie nastąpiło 8 maja 1937 roku, a jego matką chrzestną była pani Jayne Maye Bowden, siostrzenica senatora stanu Georgia Richarda B. Russella Jr. Wcielenie do służby odbyło się 10 marca 1938 roku w Philadelphia Naval Shipyard, z komandorem Robertem C. Griffin’em jako dowódcą.
Służba przedwojenna Po rejsie do Kuby i Haiti wiosną USS „Savannah” powrócił do Filadelfii 3 czerwca w celu dokonania modyfikacji zakończonych ostatecznymi testami na wodach niedaleko Rockland w stanie Maine. Krążownik ten przygotowany do bronienia Amerykanów w razie wybuchu wojny w Europie wypłynął z Filadelfii w kierunku Wielkiej Brytanii 26 września i dotarł do Portsmouth 4 października. Jednakże układ monachijski opóźnił wojnę, więc „Savannah” powrócił do Norfolk 18 października. Po zimowych manewrach floty na Morzu Karaibskim „Savannah” odwiedził miasto, od którego wziął swoją nazwę – Savannah w stanie Georgia, w dniach od 12 do 20 kwietnia 1939 roku. Okręt opuścił Norfolk 26 maja, przepłynął przez Kanał Panamski 1 czerwca i dotarł do San Diego 17 czerwca. Jego port macierzysty został wkrótce zmieniony na Long Beach w Kalifornii.
„Savannah” dotarł do Pearl Harbor 21 maja 1940 roku, a następnie przeprowadzał ćwiczenia bojowe i operacje treningowe na wodach hawajskich do 8 listopada. „Savannah” powrócił do Long Beach 14 listopada i wkrótce potem skierował się do Mare Island Naval Shipyard w Zatoce San Francisco. „Savannah” powrócił do Pearl Harbor 27 stycznia 1941 roku i pozostawał tam na hawajskiej granicy morskiej US Navy do 19 maja, biorąc następnie kurs w kierunku Kanału Panamskiego, docierając do Bostonu przez Kubę 17 czerwca.
Neutralny patrol Jako okręt flagowy 8. Dywizjonu Krążowników (ang. Cruiser Division 8) „Savannah” przeprowadzał neutralne patrole na wodach na południu Kuby, a także u wybrzeży Virginia Capes. 25 sierpnia krążownik wypłynął z Norfolk w celu patrolowania południowego Atlantyku aż po wyspy Trindade i Martim Vaz pod osłoną lotniskowca USS „Wasp”. Grupa uderzeniowa popłynęła wtedy na północ z Bermudów do Stacji Morskiej Argentia na Nowej Fundlandii, gdzie „Savannah” dotarł 23 września. Podczas następnych ośmiu tygodni krążownik pomagał chronić brytyjskie statki transportowe i alianckie konwoje do odległości ok. kilkuset mil morskich od Wysp Brytyjskich, uzupełniając paliwo i zaopatrzenie w zatoce Casco w Maine lub w Nowym Jorku.
II wojna światowa Operacje na północnym Atlantyku W momencie japońskiego ataku na Pearl Harbor 7 grudnia 1941 roku „Savannah” znajdował się porcie w Nowym Jorku. Tego samego dnia krążownik wypłynął przez zatokę Casco i stamtąd popłynął przez Bermudy do Brazylii, docierając do Recife 12 stycznia 1942 roku. Okręt dołączył do eskorty lotniskowca USS „Ranger”, patrolującego Ocean Atlantycki na północ od Bermudów. Wyspa ta stała się główną bazą krążownika podczas obserwowania ruchów okrętów Francji Vichy na Martynice i Gwadelupie w Antylach Francuskich. „Savannah” opuścił zatokę Shelly na Bermudach 7 czerwca i wpłynął do dwa dni później w celu przeprowadzenia remontu. Remont został zakończony 15 sierpnia. „Savannah” następnie wypłynął, by przeprowadzić ćwiczenia bojowe w zatoce Chesapeake, które miały przygotować okręt do inwazji w Afryce Północnej.
Inwazja w Afryce Północnej USS „Savannah” stał się jednostką Zachodniego Zespołu Uderzeniowego pod dowództwem adm. Henry’ego Kenta Hewitta, która miała wysadzić 35 000 żołnierzy i 250 czołgów na trzech różnych przyczółkach na wybrzeżu Maroka Francuskiego. Jako część Północnej Grupy Uderzeniowej, dowodzonej przez kontradm. Monroego Kelly’ego, „Savannah” opuścił Norfolk 24 października, a następnie cztery dni później dołączyć do Zachodniego Zespołu Uderzeniowego ok. 720 km na południowy wschód od Cape Race. Grupa uderzeniowa, razem z daleką eskortą, zajmowała teren wielkości 30-50 km, czyniąc z niej największą flotę wojenną, wysłaną ze Stanów Zjednoczonych w tym czasie. Tuż przed północą z 7 na 8 listopada trzy oddzielne grupy uderzeniowe skierowały się na trzy różne przyczółki na wybrzeżu Maroka, by rozpocząć operację „Torch”.
thumb|300px|USS „Savannah” w Algierze 16 lipca 1943 roku. Na drugim planie widoczne są dwa staki typu Liberty płonące po niemieckim ataku lotniczym Północna Grupa Uderzeniowa USS „Savannah” miała desantować 9099 oficerów i żołnierzy gen. brygady Luciana K. Truscotta, razem z 65 lekkimi czołgami, na pięciu oddzielnych plażach po drugiej stronie miasta Mehedia. Głównymi celami były Port Lyautey i jego lotnisko, Wadi Sebou oraz lotnisko w Salé.
Rankiem 8 listopada „Savannah” rozpoczął ostrzeliwanie dział artyleryjskich Vichy w pobliżu Kasba, które rozpoczęły ostrzeliwanie amerykańskich barek desantowych. Krążownik także tymczasowo uciszył baterię artyleryjską, która otworzyła ogień do USS „Roe”, umożliwiając niszczycielowi uniknięcia katastrofy. Następnego ranka 152 mm działa „Savannah” dokonały precyzyjnego trafienia jednego ze 140 mm dział artyleryjskich w fortecy w Kasba i uciszyły drugie działo.
Tego samego dnia samoloty rozpoznawcze wysłane z „Savannah” rozpoczęły nową fazę działań zbrojnych, skutecznie bombardując kolumny czołgów za pomocą bomb głębinowych, których bezpieczniki zostały nastawione na natychmiastowy wybuch po uderzeniu w cel. Samoloty rozpoznawcze spędzając w powietrzu ok. osiem godzin każdego dnia bombardowały także inne cele na wybrzeżu i przeprowadzały patrole przeciwpodwodne. Samoloty „Savannah” zlokalizowały nieprzyjacielską baterię artyleryjską, która ostrzeliwała niszczyciel USS „Dallas” i zlikwidowały ją za pomocą dwóch bezpośrednich trafień bombami głębinowymi.
Za sukcesywnie desantowanie batalionu US Army w Wadi Sebou, tuż koło lotniska w Port Lyautey, USS „Dallas” został odznaczony Presidential Unit Citation.
Samoloty rozpoznawcze „Savannah” ponownie zbombardowały i ostrzelały nieprzyjacielskie czołgi na drodze Rabat rankiem 10 listopada. Tego samego dnia ostrzał artyleryjski krążownika wspomógł działania wojsk amerykańskich na lądzie. Działania wojenne zakończyły się w dniu zawieszenia broni 11 listopada 1942 roku. Cztery dni później „Savannah” skierował się w kierunku Stanów Zjednoczonych, docierając do Norfolk 30 listopada. Po krótkich naprawach w Nowym Jorku „Savannah” wypłynął 25 grudnia, by dołączyć do patroli US Navy na południowym Atlantyku, docierając do Recife 7 stycznia 1943 roku.
Patrol na południowym Atlantyku Najważniejszym zadaniem „Savannah” u wybrzeży Brazylii było zatapianie niemieckich łamaczy blokady zlokalizowanych na południowym Oceanie Atlantyckim. Razem z nowym lotniskowcem eskortowym US Navy, USS „Santee”, i eskortą niszczycieli, „Savannah” wypłynął w morze 12 stycznia na długi patrol, podczas którego nie nawiązano żadnego kontaktu bojowego z wrogiem. „Savannah” powrócił do portu w Recife 15 lutego, a następnie wypłynął ponownie 21 lutego w celu poszukiwania łamaczy blokady. 11 marca krążownik odłączył się od grupy uderzeniowej razem z USS „Eberle”, by sprawdzić okręt, który został zauważony przez samolot z „Santee”.
„Kota Tjandi”, wcześniejszy holenderski okręt nazywany przez załogę Kriegsmarine „Karin”, został zatrzymany przez ostrzał amerykańskich okrętów wojennych strzelających w pobliżu jego burty. W tym samym czasie, kiedy „Eberle” podpłynął do niemieckiego okrętu, po ucieknięciu łodzi ratunkowych z „Karin”, potężne bomby zegarowe eksplodowały. Jedenastu marynarzy z „Eberle” zostało zabitych, jednak jedna z łodzi „Savannah” uratowała trzech ludzi z wody. „Savannah” wziął także 72 niemieckich marynarzy, których przetrzymywano na niższych pokładach jako jeńców wojennych. „Savannah” powrócił do portu w Nowym Jorku 28 marca, gdzie przygotowano go do kolejnych operacji na Morzu Śródziemnym.
Inwazja na Sycylię „Savannah” opuścił Norfolk 10 maja w celu ochraniania transportów wojska do Oranu. Okręt dopłynął tam 23 maja i rozpoczął przygotowania do operacji „Husky”, operacji desantowej na południowym wybrzeżu Sycylii w rejonie miasta Gela. Wybrzeże wypełnione było klifami, na których znajdowały się ciężkie działa artylerii nadbrzeżnej i niemożliwe było przeprowadzenie desantu morskiego w tym rejonie, oprócz plaży długości 4600 m położonej ok. 2 km na wschód od delty rzeki Gela. Na płaskowyżu nad plażą znajdowała się 1. Dywizja Pancerno-Spadochronowa „Hermann Göring”, gotowa do kontrataku przeciwko jakiemukolwiek desantowi morskiemu, razem z innymi wojskami niemieckimi i włoskimi.
„Savannah” prowadził ostrzał artyleryjski w celu wsparcia rangersów amerykańskiej 1. Dywizji Piechoty przed świtem 10 lipca. Natychmiast po pojawieniu się pierwszych świateł świtu „Savannah” wysłał dwa samoloty rozpoznawcze. Messerschmitty Bf 109 Luftwaffe przechwyciły je, z katastrofalnymi skutkami dla Amerykanów. Porucznik C. A. Anderson został zabity w locie, chociaż jego radiooperator, Edward J. True, był w stanie wylądować podziurawionym samolotem na morzu. Został on wkrótce podniesiony z morza, krótko po tym jak jego samolot zatonął. Trzy z czterech samolotów rozpoznawczych „Savannah” zostały zestrzelone tego dnia.
Rankiem 11 lipca „Savannah” był pierwszym okrętem wojennym, który odpowiedział na prośbę otrzymania wsparcia artyleryjskiego w dwóch miejscach na drodze prowadzącej do Gela. Krążownik zniszczył wiele czołgów, zanim skierował swój ogień na drogę Butera w celu wsparcia nacierających żołnierzy amerykańskich. Wkrótce pozycje Amerykanów i wroga stały tak blisko siebie, że ogień krążownika nie mógł już dłużej być kontynuowany. „Savannah” zniszczył większą liczbę czołgów późnym popołudniem, a następnie przez resztę dnia pomagał rangersom w odpieraniu ataku włoskiej piechoty.
Następnego ranka „Savannah” wspierał żołnierzy amerykańskich w natarciu na Buterę wystrzeliwując ponad 500 salw ze swoich 152 mm dział. Tego samego dnia zespół sanitarny krążownika zapewnił 41 rannym żołnierzom piechoty opiekę medyczną, podczas gdy sam krążownik ostrzeliwał koncentracje wojsk wroga w głębi lądu, a także ostrzelał wrogie baterie artyleryjskie na wzgórzach. 13 lipca „Savannah” otrzyma jedną prośbę o wsparcie ogniem artyleryjskim. Okręt odpowiedział wieloma salwami na miasto Butera. Zanim 1. Dywizja Piechoty przystąpiła do ataku w głąb miasta podziękowała ona „Savannah” za odparcie trzech ataków piechoty i uciszenie czterech baterii artyleryjskich, a także przyczynienie się do upadku morale włoskich żołnierzy przez jego ostrzał. Następnego dnia „Savannah” popłynął do Algieru.
„Savannah” powrócił na Sycylię 19 lipca, by wesprzeć 7. Armię amerykańską w jej natarciu wzdłuż wschodniego i północnego wybrzeża wyspy. 30 lipca mając na swoim pokładzie proporzec kontradm. Lyala A. Davidsona USS „Savannah” wpłynął do portu w Palermo, by przeprowadzić dzienny ogień wspierający. Jego działa pomagały w odparciu nalotów nieprzyjacielskich samolotów od 1 do 4 sierpnia. 8 sierpnia grupa uderzeniowa krążownika wspomagała lądowanie 30. Pułkowego Zespołu Bojowego, mającego w swoim składzie artylerię i czołgi, na plaży oddalonej 15 km od „Monte Fratello”.
Inwazja na Salerno thumb|300px|left|USS „Savannah” trafiony przez bombę Fritz X podczas desantu pod Salerno, na pierwszym planie widoczny jest kuter torpedowy typu PT. Zdjęcie wykonano 11 września 1943 roku USS „Savannah” powrócił do Algieru ponownie 10 sierpnia w celu eskortowania wojsk amerykańskich, które miały przeprowadzić desanty morskie w Salerno w ramach operacji „Avalanche”. Opuszczając port w Mers el-Kébir 5 września wpłynął on ze swoją Południową Grupą Uderzeniową do zatoki Salerno na kilka godzin przed północą 8 września.