Barbara Brylska (ur. 5 czerwca 1941 w Skotnikach) – polska aktorka filmowa. Jedna z najwybitniejszych polskich aktorek powojennych, była też uznawana za najpiękniejszą aktorkę Europy swojego pokolenia. W latach 60. i 70. XX wieku uchodziła za seksbombę polskiego kina.
Życiorys Jako aktorka filmowa zadebiutowała epizodyczną rolą w komedii Antoniego Bohdziewicza Kalosze szczęścia. Jej pierwszym występem odnotowanym w napisach końcowych była rola u boku Zbigniewa Cybulskiego w filmie Aleksandra Ścibora-Rylskiego Ich dzień powszedni (1963). Rozpoznawalność zdobyła dzięki roli fenickiej kapłanki Kamy w Faraonie (1966) Jerzego Kawalerowicza. W 1967 ukończyła studia na Wydziale Aktorskim PWSTiF w Łodzi.
Największą popularność zyskała dzięki roli Krzysi Drohojowskiej w Panu Wołodyjowskim i Przygodach pana Michała (obydwa w 1969). W latach 70. była popularną amantką w filmach radzieckich, bułgarskich, niemieckich i czechosłowackich. Po występie w filmie Eldara Riazanowa Ironia losu (1975), w Polsce rozpowszechnianym pod tytułem Szczęśliwego Nowego Roku, stała się najbardziej znaną polską aktorką w krajach byłego bloku wschodniego. Za udział w tym filmie otrzymała w 1977 Nagrodę Państwową ZSRR.
W 1975 otrzymała Złoty Krzyż Zasługi, a w 1985 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. W 2012 została uhonorowana przez Rosjan „Bałtycką Gwiazdą”, nagrodą przyznawaną za „wybitny wkład w budowaniu więzi kulturowych między narodami basenu Morza Bałtyckiego”.
Życie prywatne Była dwukrotnie zamężna, z informatykiem Janem Borowcem (w latach 1961–1968) i lekarzem Ludwikiem Kosmalem (od 1970). Jej córka, aktorka i modelka Barbara Kosmal (ur. 1973), zginęła tragicznie 15 maja 1993 w wypadku samochodowym w Brzezinach; autem kierował Xawery Żuławski, syn Małgorzaty Braunek i Andrzeja Żuławskiego. Xawery Żuławski zrealizował poświęcony jej film Chaos. Ma również syna Ludwika (ur. 1982).
Filmografia 2009 – Miłość na wybiegu jako Marta 2008 – Niania, odc. 117, jako Agata, była teściowa Maksa 2008 – Admirał jako niania małego Kołczaka 2007 – Szczęśliwego Nowego Roku. Kontynuacja (ros. Ирония судьбы. Продолжение) jako Nadia 2006 – Jasne błękitne okna jako Nina, matka Sygity 2002–2006 – Samo życie jako Celina Żmuda, malarka, matka Barbary Kornackiej (2005-) 2001 – Casus Belli 2001 – Symfonia ciszy (Symphony of Silence) jako Eva 2001 – Down House jako Jepanczyna 2000–2002 – Na dobre i na złe jako Barbara Burska, matka Jakuba 1998 – Ekstradycja 3 jako żona Osowskiego 1996 – Wirus jako dyrektorka domu dziecka 1994 – Polska śmierć jako psychiatra 1994 – Natchnij mnie wiarą jako ona sama (film dokumentalny) 1993–1994 – Bank nie z tej ziemi jako członkini komitetu strajkowego w fabryce w Rylcu 1993 – Basia jako ona sama 1993 – Lepiej być piękną i bogatą jako gospodyni przyjęcia 1993 – Tylko strach jako redaktorka tv 1993 – Wynajmę pokój... jako matka Olka 1991 – Ał, ograblenie pojezda – za wsio nado płatit 1989 – Gdańsk 39 jako Burchardtowa 1988 – Czas połnołunija jako zakonnica 1987 – 07 zgłoś się w odc. 21, jako Zofia Gambetti, wspólniczka Rolsona 1987 – Ballada o Januszku jako nauczycielka matematyki Barbara Jentyszanka 1987 – Między ustami a brzegiem pucharu jako pani Mielżyńska 1987 – Misja specjalna jako aptekarka Grażynka 1987 – Rzeka kłamstwa jako aktorka 1987 – Vera Lenz 1986 – Epizod Berlin-West jako Monika 1986 – Kurs na lewo jako matka Sylwii 1986 – Republika nadziei jako pani Wodniczakowa, matka Edwarda 1985 – Skalpel, proszę! (Skalpel, prosím) jako Volejnikova 1985 – W cieniu nienawiści jako nieznajoma 1984 – 1944, odc. Michał 1982 – 3 + Jedna 1982 – Rächer, Retter und Rapiere jako Sybilla 1980 – Młyn Lewina (Levins Muhle) jako Marie (głos) 1980 – Archiv des Todes 1980 – Kariera Nikodema Dyzmy jako Evita 1979 – Do krwi ostatniej (serial) jako Ewa Koszelska, 1979 – Do krwi ostatniej... jako Ewa Koszelska, 1979 – Wściekły jako Golewiczowa 1978 – Romans Teresy Hennert jako Teresa Hennert 1978 – Sto koni do stu brzegów jako Krystyna 1978 – Życie na gorąco jako Marta Feining-Meran 1977 – Tichý American v Praze jako Milena 1977 – Umiraj w krajen słuczaj jako Linda, piosenkarka kabaretowa 1976 – 07 zgłoś się w odc. 4, jako Ewa, była urzędniczka PKO, partnerka Sucheckiego 1976 – Koncert pre pozostalých jako Alicja 1975 – Dyrektorzy jako Elżbieta 1975 – Szczęśliwego Nowego Roku (Ironija sudby, ili S logkim parom!) jako Nadia 1974 – Godzina za godziną jako przyjaciółka Tadeusza 1974 – Visa für Ocantros jako Jagoda 1973 – Miasta i lata (Goroda i gody) jako Marie Urbach 1973 – Rozwód (Scheidungsprozess) jako Hanka 1972 – Anatomia miłości jako Ewa 1971 – Wyzwolenie (Oswobożdienije) jako Helena, odc. 4 1971 – Patrząc pod słońce 1971 – Pygmalion XII (Pigmalion XII) jako Erika Bongert 1971 – Wiktoryna, czyli czy pan pochodzi z Beauvais? jako Wiktoryna 1970 – Album polski jako 2 role: Maria, Anna 1970 – Pogoń za Adamem jako Halina 1969 – Wyzwolenie (Oswobożdienije) jako Helena, odc. 2 1969 – Pan Wołodyjowski jako Krzysia 1969 – Przygody pana Michała jako Krzysia 1969 – Ludzie z piwnicy (etiuda szkolna) 1969 – Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię jako Ewa Salm 1968 – Morderstwo w poniedziałek (Mord am Montag) jako Hanna Stern 1968 – Na tropie Sokoła (Spur des Falken) jako Catherine 1968 – Białe Wilki (Weiße Wölfe) jako Catherine 1967 – Stawka większa niż życie jako Inga w odc. 17 „Spotkanie” 1967 – Etude (etiuda szkolna) 1966 – Bumerang jako Ewa 1966 – Niebo (etiuda szkolna) 1966 – Wygrana, przegrana (etiuda szkolna) 1965 – Faraon jako Kama, kapłanka fenicka 1965 – Potem nastąpi cisza jako Ewa Kraczyńska 1964 – Późne popołudnie jako pływaczka Jeżykówna 1963 – Yokmok jako dziewczyna 1963 – Kraksa jako dziewczyna 1963 – Ich dzień powszedni jako siostra Grażyny 1958 – Kalosze szczęścia epizod
Piosenki w filmach 1972 – Anatomia miłości wykonanie piosenki Jestem cała w twoich rękach 1969 – Pan Wołodyjowski wykonanie utworu muzycznego pod tytułem Ballada śmiertelna
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1985) Złoty Krzyż Zasługi (1975)
Nagrody 1971 – Nagroda (tytuł „Gwiazdy Filmowego Sezonu” na III LLF w Łagowie) 1973 – Nagroda (tytuł „Gwiazdy Filmowego Sezonu” na V LLF w Łagowie) 1977 – Nagroda Państwowa ZSRR (za film Szczęśliwego Nowego Roku) 1977 – Nagroda („Złote Kwiaty” dla najpopularniejszej aktorki krajów socjalistycznych) 1979 – Nagroda (dyplom Ministra Spraw Zagranicznych za zasługi w propagowaniu polskiej kultury za granicą) 2013 – specjalne wyróżnienie Heroiny Polskiego Kina 2013.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Fotoreportaż: Barbara Brylska w Rawie Mazowieckiej w 1976 roku Fotografia archiwalna: Barbara Brylska w scenie tańca w filmie Faraon (1966).
Barbara Brylska w bazie Akademia Polskiego Filmu
Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Aktorki filmowe związane z Łodzią Kategoria:Laureaci Nagrody Państwowej ZSRR Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki telewizyjne Kategoria:Urodzeni w 1941