200px|thumb|Strzelec konny gwardii Kompanie wyborcze – doborowe pododdziały wojska okresu Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego.

Wprowadzone w wojsku polskim na wzór francuskich "kompanii Ellite". Była to pierwsza kompania pierwszego szwadronu pułku jazdy. Pozostałe kompanie w pułkach jazdy nazywano centralnymiZygmunt Gloger Encyklopedia staropolska, reprint Wiedza Powszechna, Warszawa 1985 t.III s.73. W pułkach jazdy ciężkiej (kirasjerów), kompanii wyborczych nie organizowano.

W jednostkach piechoty pododdziałami wyborczymi były kompanie grenadierów, woltyżerów, a w pułkach strzelców pieszych - kompanie karabinierów. Pododdziałami centralnymi były kompanie fizylierskie – strzeleckie.

W Wojsku Polskim Królestwa Kongresowego kompanie wyborcze tworzyły Gwardię.

Żołnierzy do kompanii wyborczej rekrutowano spośród najsprawniejszych i najbardziej doświadczonych żołnierzy oddziału. Otrzymywali oni wyższy od pozostałych żołd.

Podczas parady kompania wyborcza maszerowała na czele pułku, tuż za dowódcą i trębaczami. W czasie szarży walki zajmowała pozycje na skrzydłach atakującego oddziału.Jej zadaniem było oskrzydlenie przeciwnika lub obrona własnych skrzydeł przed podobnym zamiarem nieprzyjaciela. Wykorzystywana była do działań manewrowych.

Kolorem dominującym w ozdobach mundurukity, kordony, epolety był kolor pąsowy, a jako nakrycia głowy używali najczęściej bermycy różnych wzorów. Emblematem grenadierów, a za nimi kompanii wyborczych kawalerii był "gorejący granat", który umieszczano na bermycach, klamrach pasa głównego, pasach do ładownicy i na pokrywie ładownicy.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Armia Księstwa Warszawskiego Kategoria:Kompanie polskie Kategoria:Wojsko Polskie Królestwa Kongresowego