thumb|Grób Heleny Kozłowskiej na cmentarzu Wojskowym na Powązkach Helena Kozłowska (właśc. Bela Frisz), po mężu Schöncherz, ps. „Ola“ (ur. 24 września 1906 w Oświęcimiu, zm. 23 listopada 1967 w Warszawie) – działaczka KPP, członkini Zarządu Głównego ZWM od 1943, KC PPR i Centralnej Trójki PPR od 1944, KC PZPR w latach 1948–1959, 1945–1947 zastępczyni kierownika i kierowniczka Wydziału Propagandy KC PPR, od 1954 zastępczyni kierownika Wydziału Organizacyjnego KC PZPR, członkini Komisji Rewizyjnej KC PZPR, członkini Rady Naczelnej ZBoWiD.
Życiorys Urodziła się 24 września 1906 w Oświęcimiu, w rodzinie Żydów galicyjskich Szymona i Felicji. Po ukończeniu gimnazjum została księgową w Krakowie. Na początku 1929 wstąpiła do KPP. W drugiej połowie 1930 więziona za działalność komunistyczną w więzieniu św. Michała, następnie wydalona z Krakowa, przeniosła się do Warszawy, gdzie we wrześniu 1931 została ponownie aresztowana i skazana na 4 lata więzienia. Wyrok odbywała m.in. na oddziale kobiecym Pawiaka, „Serbii”, gdzie była członkinią zarządu komuny więźniów politycznych i starościną komuny. Po zwolnieniu w lutym 1935 działała w MOPR, m.in. jako sekretarz okręgowa na Płock i Warszawę Podmiejską. Od sierpnia 1936 do stycznia 1939 ponownie więziona. We wrześniu 1939 przeniosła się do Białegostoku, gdzie pracowała w dzienniku „Wolna Praca” oraz jako instruktorka obwodowego komitetu MOPR. Po ataku Niemiec na ZSRR przybyła do Generalnego Gubernatorstwa, a w maju 1942 wróciła do Warszawy i wstąpiła do PPR. Współpracowała z „Trybuną Wolności” i „Głosem Ludu”, pracowała w redakcji „Głosu Warszawy” i „Przeglądu Tygodnia”. Od lipca 1943 w ZWM, członkini Zarządu Głównego, współautorka deklaracji ideowej ZWM. Zastępczyni dowódcy batalionu „Czwartaków” ds. polityczno-wychowawczych. W lipcu 1944 została włączona do tymczasowej Centralnej Trójki PPR. Podczas powstania warszawskiego formowała oddziały AL, organizowała dowództwo i kierowała propagandą. Po upadku powstania działała w Okręgu Warszawa-Lewa Podmiejska, była dwukrotnie ranna. Po styczniu 1945 organizowała Radę Miejską Żyrardowa, następnie pracowała w aparacie partyjnym. Od 3 maja 1945 była posłanką do Krajowej Rady Narodowej, reprezentując Polską Partię Robotniczą.
Autorka biogramów w Polskim Słowniku Biograficznym i Słowniku biograficznym działaczy polskiego ruchu robotniczego.
Jej mąż Henryk Schöncherz, działacz KPP, został zamordowany przez Niemców w lipcu 1941.
Zmarła w Warszawie, pochowana z honorami 25 listopada 1967 w Alei Zasłużonych na Powązkach Wojskowych (kwatera A27-tuje-19). W pogrzebie uczestniczyli przedstawiciele kierownictwa PZPR m. in. członkowie Biura Politycznego KC PZPR Ryszard Strzelecki i Stefan Jędrychowski. W imieniu KC PZPR przemówienie wygłosił kierownik Biura Spraw Kadrowych Stefan MisiaszekPogrzeb Heleny Kozłowskiej, "Trybuna Ludu", nr 328, 26 listopada 1967, s. 2..
Ordery i odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy (dwukrotnie) Krzyż Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Partyzancki Medal za Warszawę 1939–1945 Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955). Odznaka Grunwaldzka Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1967)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 13, 15 sierpnia 1967, s. 1-2. Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Gdańska” (1960)Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku, nr 1, 10 lutego 1961, s. 5
Upamiętnienie Od 30 maja 1986 do 9 listopada 2017 r. była patronką ulicy w Warszawie na terenie dzielnicy MokotówUchwała nr 96 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 30 maja 1986 r. w sprawie nadania nazw ulicom, „Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy”, Warszawa, dnia 9 lipca 1986 r., nr 17, poz. 207; Zarządzenie Zastępcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 listopada 2017 r. w sprawie nadania nazwy ulicy, „Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego”, Warszawa, dnia 10 listopada 2017 r., poz. 10117..
Przypisy
Bibliografia Celina Budzyńska, Kozłowska Helena, [w:] Polski Słownik Biograficzny, Warszawa 1968–1969. Aleksandra Domańska, Ulica Cioci Oli, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2013. Profil na stronie Biblioteki Sejmowej.
Kategoria:Autorzy biogramów w Słowniku biograficznym działaczy polskiego ruchu robotniczego Kategoria:Członkowie Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Kobiety – powstańcy warszawscy Kategoria:Ludzie urodzeni w Oświęcimiu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Orderem Odrodzenia Polski Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Więźniarki Serbii (II Rzeczpospolita) Kategoria:Więźniowie polityczni w II Rzeczypospolitej Kategoria:Współpracownicy Polskiego Słownika Biograficznego Kategoria:Zmarli w 1967