Henryk Kreiss (ur. 16 czerwca 1890 we Lwowie, zm. w latach 80. XX w.) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Henryk Kreiss był oficerem zawodowym c. i k. armii. W latach 1912–1913 wziął udział w mobilizacji sił zbrojnych Monarchii Austro-Węgierskiej, wprowadzonej w związku z wojną na Bałkanach. Następnie walczył na frontach I wojny światowej. W latach 1911–1916 jego oddziałem macierzystym był pułk armat polowych nr 32 we Lwowie, w 1917 roku pułk haubic polowych nr 30, a następnie pułk artylerii polowej nr 130. W czasie służby w c. i k. armii awansował na kolejne stopnie w korpusie oficerów artylerii polowej i górskiej: podporucznika (1 listopada 1911), porucznika (1 sierpnia 1914) i kapitana (1 listopada 1917).
W Wojsku Polskim służył od 27 listopada 1918. Uczestniczył w obronie Lwowa oraz wojnie polsko-bolszewickiej, podczas której był dowódcą II dywizjonu w 5 pułku artylerii polowej. 15 lipca 1920 został zatwierdzony w stopniu majora z dniem 1 kwietnia 1920, w artylerii, w „grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej”.
3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 59. lokatą w korpusie oficerów artylerii. 1 listopada 1922 roku został przeniesiony z 22 pułku artylerii polowej w Rzeszowie do 2 pułku artylerii górskiej w Przemyślu na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. W lutym 1924 roku został przeniesiony do 10 dywizjonu artylerii konnej w Jarosławiu na stanowisko dowódcy dywizjonu. 1 grudnia 1924 awansował na stopień pułkownika ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 10. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W kwietniu 1925 roku powrócił do 22 pułku artylerii polowej na stanowisko dowódcy pułku. 17 lutego 1927 został komendantem Oficerskiej Szkoły Artylerii w Toruniu, a od 9 sierpnia 1928 do 10 października 1930 komendantem Szkoły Podchorążych Artylerii w Toruniu. W okresie od 10 października 1930 do sierpnia 1939 dowodził 2 Grupą Artylerii w Lublinie. W międzyczasie, od 10 listopada 1931 do 15 lipca 1932, był słuchaczem VI Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie.
W wojnie obronnej 1939 był dowódcą artylerii w Grupie Operacyjnej „Piotrków”. Utracił łączność z dowództwem grupy 6 września 1939, a 18 września przekroczył granicę węgierską. Służył w Polskich Siłach Zbrojnych, a po wojnie został na emigracji. Zmarł w Londynie w latach 80.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5738 (10 sierpnia 1922) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1936) „za zasługi w służbie wojskowej”. Krzyż Walecznych (dwukrotnie, po raz pierwszy w 1921Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 64)) Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż Zasługi Wojskowej 3 klasy z dekoracją wojenną i mieczami (Austro-Węgry) Srebrny Medal Zasługi Wojskowej z Mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry) Brązowy Medal Zasługi Wojskowej z Mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry) Krzyż Wojskowy Karola (Austro-Węgry) Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913 (Austro-Węgry)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Dowódcy 10 Dywizjonu Artylerii Konnej Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 2 Pułku Artylerii Górskiej (II RP) Kategoria:Oficerowie 22 Pułku Artylerii Lekkiej (II RP) Kategoria:Oficerowie Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym Mobilizacji 1912–1913 Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym Karola Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojskowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis Kategoria:Pułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zmarli w XX wieku Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej