thumb|Eucallipterus tiliae 1 Zdobniczka lipowa (Eucallipterus tiliae) – powszechnie i licznie występująca mszyca, zasiedlająca liście lip Tilia spp. Jedyny przedstawiciel rodzaju Eucallipterus w Europie. Gatunek został też zawleczony do Ameryki Płn. Charakteryzuje się żółtozieloną barwą oraz czarną smugą biegnącą przez przednie skrzydło i tułów.
Morfologia Długość ciała zdobniczki lipowej wynosi od 2,8 do 3,0 mmMÜLLER F. P., 1976. Mszyce szkodniki rolin. PWN, Warszawa. s. 119 .. Dorosła samica tego gatunku ma ciało w kolorze jaskrawożółtym, żółtozielonym lub żółtopomarańczowym. Jej ubarwienie może przybierać rozmaite odcienie, zależnie od środowiska i rodzaju spożywanego pokarmu. Larwa zazwyczaj jest barwy zielonkawożółtej lub pomarańczowo-brunatnej z dobrze widocznymi rzędami czarnych plamek. Obrzeża głowy postaci larwalnej oraz tułowia są koloru brunatnoczarnego. Odwłok od boku zaopatrzony jest w ciemny, punktowy rzucik. Liczba punkcików może być różnaBlackman R.L.,Eastop V.F., 2000. Aphids on the world's crops:an identification and information guide. Wiley, 2000 - 466.. Warto zwrócić uwagę, że wszystkie morfy zdobniczki lipowej, z wyjątkiem samic amfigonicznych (rozmniażających się płciowo) posiadają skrzydła z ciemnym żyłkowaniemWęgierek P., Wojciechowski W. 2004: Mszyce (Aphidinea = Aphidoidea), Filoksery(Phylloxeroidea). [W:] Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I., Skibińska E. (red.): Fauna Polski. Charakterystyka i wykaz gatunków. Tom I. Muzeum i Instytut Zoologii PAN, Warszawa: 236-239, 254-266..
Biologia Cykl życiowy zdobniczki lipowej cechuje charakterystyczna dla wszystkich mszyc heterocykliczność, czyli przemiana pokoleń. Rozwój poszczególnych stadiów tej mszycy zamyka się w przeciągu jednego roku. Ze stadium zimującego jakim są zapłodnione jaja składane na jesieni w zagłębieniach kory lub na łuskach pąków śpiących, wylęgają się wiosną młode osobniki, tzw. założycielki rodu (fundatrix). Proces wylęgania rozpoczyna się wraz z pękaniem pąków liściowychKidd N. A. C.,1976. Aggregation in the Lime Aphid (Eucallipterus tiliae L.) 1. Leaf Vein Selection and Its Effect on Distribution on the Leaf.Oecologia Vol. 22, No. 3, pp. 299-304. Samice kilku następnych pokoleń rodzą bezskrzydłe samice poprzez proces partenogenezy. Zdobniczka lipowa żeruje od maja do I połowy września, tworząc liczne kolonie. Wydziela przy tym obficie spadź stanowiącą ważny pokarm rozmaitych owadów, w tym wielu pazrazytoidów, ale też pożywkę dla rozwijających się na liściach pokrytych spadzią sadzaków. Obficie wydzielana spadź jest dużym problemem w aglomeracjach miejskich, ponieważ ta lepka substancja pokrywa karoserie samochodów, oraz ławki usytuowane pod drzewami lip. Spadź jest substancją trudną do zmycia lub sprania.
Rośliny żywicielskie Zdobniczka lipowa jest monofagiem ograniczonym do roślin z jednego rodzaju (Tilia). Jak inne gatunki z rodziny zdobniczkowatych jest mszycą jednodomną (anholocykliczną) zasiedlającą spodnie strony liści lip. U mszyc jednodomnych cały cykl życiowy przebiega na jednym typie roślin żywicielskich, wewnątrz którego odbywają się migracje (tu: między lipami, bez migracji na rośliny z odległych systematycznie grup).
Przypisy
Kategoria:Mszyce Kategoria:Pluskwiaki Ameryki Północnej Kategoria:Pluskwiaki Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza