Ludwik Jurkiewicz (ur. 31 lipca 1887 w Kowlu, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – pułkownik uzbrojenia Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syna Feliksa i Stefanii z Miaskowskich herbu Bończa, urodzony 31 lipca 1887 w Kowlu, ówczesnym mieście powiatowym guberni wołyńskiej. W 1897 rozpoczął naukę w Gimnazjum Rządowym w Łucku. W 1900 „rodzice oddali go” do Korpusu Kadetów w Połocku. 1 września 1904 został przyjęty do Konstantynowskiej Szkoły Artylerii w Petersburgu. 14 czerwca 1907, po ukończeniu szkoły, został mianowany podporucznikiem i wcielony do 3 wschodniosyberyjskiego dywizjonu moździerzy w Niżnieudinsku, który wchodził w skład 3 Syberyjskiego Korpusu Armijnego. W dywizjonie powierzono mu obowiązki instruktora szkoły podoficerskiej. 1 października 1909 został przeniesiony do 7 Wschodniosyberyjskiej Brygady Artylerii Strzelców, w której także objął funkcję instruktora szkoły podoficerskiej. 18 lipca 1914 został wyznaczony na stanowisko starszego oficera 3. baterii 12 Wschodniosyberyjskiej Brygady Artylerii Strzelców. W latach 1914–1917, w szeregach armii rosyjskiej, walczył na frontach I wojny światowej, awansując na kolejne stopnie: porucznika (30 września 1910), sztabskapitana (14 października 1914) i kapitana (5 października 1916).
W latach 1917–1920 walczył w I Korpusie Polskim w Rosji, a następnie w Wojsku Polskim na Syberii. Od sierpnia 1918, w powołanym wówczas Dowództwie Wojsk Polskich we Wschodniej Rosji i Syberii, kierował Wydziałem V Artylerii. Od grudnia 1918 do stycznia 1920 dowodził I dywizjonem 5 pułku artylerii polowej. W 1919 otrzymał awans na stopień majora. Równocześnie, od 24 grudnia 1919, był komendantem pociągu pancernego „Poznań II”, który został zdobyty w walce ze zbuntowanymi oddziałami admirała Kołczaka na stacji kolejowej Tajga. 10 stycznia 1920, po kapitulacji Wojsk Polskich, uniknął bolszewickiej niewoli i podjął próbę dotarcia z Klukwiennej do Mandżurii. 4 marca 1920 przybył do Harbinu. 15 kwietnia wypłynął z portu Dairen na pokładzie parowca „Jarosław”. 1 sierpnia 1920 przypłynął do Gdańska.
12 lipca 1920, w Grudziądzu, objął dowództwo dyonu syberyjskiego artylerii w składzie Brygady Syberyjskiej, a 13 sierpnia tego roku wyruszył na front. 23 października 1920 został zatwierdzony w stopniu podpułkownika z dniem 1 kwietnia 1920 „w kawalerii, w grupie byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej”. Od 1 stycznia do 1 marca 1921 był słuchaczem kursu dowódców dywizjonów w Toruniu. 25 czerwca 1921 został wyznaczony na stanowisko dowódcy 30 pułku artylerii polowej we Włodawie, a we wrześniu tego roku zatwierdzony na tym stanowisku.
W 1921 odznaczono go krzyżem „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku, który dotyczył odznaczenia VM IV klasy, czytamy m.in.:3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 18. lokatą w korpusie oficerów artylerii. 31 marca 1924 prezydent RP nadał mu stopień pułkownika ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1923 i 5. lokatą w korpusie oficerów artylerii. Od 27 września do 27 listopada 1924 był słuchaczem II kursu unitarnego dla dowódców pułków w Doświadczalnym Centrum Wyszkolenia w Rembertowie. W marcu 1929 został wyznaczony na stanowisko szefa 2 Okręgowego Szefostwa Uzbrojenia w Lublinie. W styczniu 1931 został przeniesiony z korpusu oficerów artylerii do korpusu oficerów uzbrojenia, z pozostawieniem na zajmowanym stanowisku oraz starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 1,1 lokatą. W sierpniu 1931 został zwolniony z zajmowanego stanowiska i pozostawiony bez przynależności służbowej z równoczesnym oddaniem do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr II. Z dniem 30 listopada 1931 został przeniesiony w stan spoczynku. W 1934 jako oficer stanu spoczynku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Biała Podlaska. Posiadał przydział mobilizacyjny do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr IX i był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”.
W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie, na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod poz. 3891.
26 stycznia 1929 we Włodawie ożenił się z Józefą Amelią z Kubickich. Małżeństwo nie miało własnych dzieci, ale wychowywało dwójkę dzieci brata Józefy, który poległ w czasie I wojny światowej: Barbarę (ur. ok. 1913) i Antoniego (ur. ok. 1914).
Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie na stopień generała brygady.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Upamiętnienie 13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęcony wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 3781 – 1921 Krzyż Niepodległości – 2 sierpnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych po raz pierwszy, drugi, trzeci i czwarty Krzyż Walecznych po raz drugi, trzeci i czwarty „za czyny orężne w bojach b. 5-ej Dywizji Wojsk Polskich na Syberii” Amarantowa wstążka Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 – 10 listopada 1928 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości – 20 listopada 1928 Medal Zwycięstwa („Médaille Interalliée”) – 4 czerwca 1925 Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny – 1931 Order Świętego Włodzimierza 4 stopnia z mieczami Order Świętej Anny 2 stopnia z mieczami i kokardą Order Świętego Stanisława 2 stopnia z mieczami i kokardą Order Świętej Anny 3 stopnia z mieczami i kokardą Order Świętego Stanisława 3 stopnia z mieczami i kokardą Order Świętej Anny 4 stopnia Oręż Świętego Jerzego
Zobacz też awanse generalskie oficerów II Rzeczypospolitej Polskiej z 2007 jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Konstantynowskiej Szkoły Artylerii Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (kampania wrześniowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Kowlu Kategoria:Odznaczeni Amarantową Wstążką Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Oficerowie Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Oficerowie I Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Oficerowie 30 Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Oficerowie – ofiary zbrodni katyńskiej – mianowani generałami Wojska Polskiego III Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Pamiątkowym Wielkiej Wojny Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Polacy odznaczeni Bronią Złotą Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Pułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Pułkownicy uzbrojenia II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze 5. Dywizji Strzelców Polskich na Syberii