Libijskie Siły Powietrzne

Libijskie Siły Powietrzne – siły zbrojne odpowiedzialne za prowadzenie działań w powietrzu. W wyniku nalotów NATO w 2011 mogły utracić większość ze swojego wyposażenia. mały|Symbol używany w latach 1969-1977 mały|Symbol używany w latach 1977-2011 mały|Libijski MiG-23 trafiony pociskiem AIM-9 Sidewinder w 1989 mały|Libijskie Ił-76, cel ataku w 1986

Historia W 1968 roku przed bezkrwawym zamachem stanu zamówiono 18 sztuk lekkich myśliwców F-5A/B. Finalnie rok później przez pucz kapitana Kaddafiego dostarczono jedynie 8 F-5A i 2 F-5B. Jeden samolot utracony został w trakcie użytkowania podczas nocnego patrolu. Druga maszyna doznała uszkodzeń w wyniku wypadku przy kołowaniu. Amerykańskie embargo na części zamienne utrudnił eksploatację. Przez pewien czas utrzymywano je przy pomocy greckiego personelu. Wycofano je przedwcześnie i 7 z nich trafiło w 1975 roku do TurcjiMichał Gajzler, Northrop F-5 A/B Freedom Fighter Cz. 2, str. 65, Lotnictwo 4 (2016), ISSN 1732-5323.

W związku z utratą możliwości zakupu uzbrojenia w USA i Wielkiej Brytanii z powodów politycznych, Libia zaczęła od początku lat 70. kupować samoloty bojowe we Francji (Mirage 5, Mirage F1) i ZSRR (MiG-21, MiG-23, MiG-25, Su-20, Su-22, Su-24), a samoloty szkolno-bojowe także w Jugosławii (SOKO G-2 Galeb, jako ich największy zagraniczny użytkownik) i Włoszech (SF 260).

Z uwagi na izolację międzynarodową po zakończeniu zimnej wojny, dokładny stan lotnictwa Libii nie był znany, a wiele samolotów było niesprawnych z braku części i dopiero po 2003 roku i zniesieniu sankcji ONZ Libia zaczęła stopniowo otwierać się na świat. W grudniu 2006 roku zorganizowano w Libii pierwszą wystawę lotnictwa wojskowego LAVEX 06.

Podczas wojny domowej w Libii w 2011 roku, zwłaszcza na skutek ogłoszenia strefy zakazu lotów przez Radę Bezpieczeństwa ONZ, zniszczeniu uległo wiele samolotów strony rządowej. Począwszy od marca 2011 roku pozostałe samoloty libijskie były stopniowo zdobywane lub uciekały na stronę nowo utworzonych opozycyjnych Wojsk Lotniczych Wolnej Libii i były używane przeciw siłom rządowym Kaddafiego. W 2014 roku powstał uznany przez społeczność międzynarodową nowy rząd w Tobruku i podporządkowane mu lotnictwo podjęło od maja 2014 roku działania przeciw siłom islamistów, którzy zorganizowali też własne szczątkowe lotnictwo (). Od 2013 roku wsparcia materiałowego nowemu rządowi Libii udzielił Egipt, dostarczając stare myśliwce MiG-21 i śmigłowce Mi-8.

Konflikty Konflikt graniczny między Libią i Egiptem (1977) – Status quo ante bellum, Libia utraciła około 20 Mirage 5 i 1 MiG-23MS. Wojna czadyjsko-libijska (1978–1987) – Czad wspierany przez Francję przejął kontrolę nad strefą Aozou, Libijczycy stracili ponad 20 samolotów, w tym 3 Tu-22B. Starcie nad zatoką Wielka Syrta (1981) – konfrontacja amerykańsko-libijska, w wyniku której dwa F-14A Tomcat z lotniskowca USS Nimitz zestrzeliły dwa libijskie Su-22M. Operacja El Dorado Canyon (1986) – nalot (w odwecie za zamach w Berlinie) amerykańskich F-111F, A-6E, A-7E i F/A-18 w wyniku którego zniszczono kilka libijskich Ił-76, kilkanaście MiG-23 i ponad 20 radarów lub wyrzutni rakiet przeciwlotniczych, Libijczycy zestrzelili jednego F-111. Starcie nad zatoką Wielka Syrta (1989) – konfrontacja amerykańsko-libijska, w wyniku której dwa F-14A Tomcat z lotniskowca USS John F. Kennedy zestrzeliły dwa libijskie MiG-23. Wojna domowa w Libii Operacja Odyssey Dawn/Unified Protector – nieznana liczba maszyn zniszczona na ziemi, eliminacja libijskiej obrony przeciwlotniczej.

Działania zbrojne z niewielkim zaangażowaniem: Wojna sześciodniowa (1967) Wojna Jom Kipur (1973) Wojna ugandyjsko-tanzańska (1978-1979)

Wyposażenie SamolotTypWersjaDost.RokW służbie globalaviationaerospace.com, 2014-12-11.Uwagi Samoloty myśliwskie MiG-21 myśliwiecmyśliwiectreningowymyśliwiec 21PF21bis21UM21MF 5094258+ 197519802013 7 W 2011 rozbił się MiG-21UM. Dwie sztuki utracono w 2014 roku. Co najmniej 8 MiG-21MF otrzymano od 2013 z Egiptu 150px MiG-23 myśliwsko-bombowytreningowymyśliwiectreningowy 23BN23UB23MS/ML23UM 245} 140 19751976 2 Od 1979 dostarczono drugą partie 100 maszyn, nadal w służbie, co najmniej jeden zestrzelono w 2011. Około 12–18 sztuk MiG-23BN przekazano Sudanowi w 1988. Jeden zestrzelony w 2011Tajemniczy samolot zestrzelony nad Libią., kolejny MiG-23ML w 2016 roku. Jeden MiG-23UM rozbił się w 2016Katastrofa libijskiego MiG-23UB. 150px Dassault Mirage F1 szturmowywielozadaniowytreningowy F1ADF1EDF1BD 16166 197819791978 3 8 sztuk we Francji, dwa F1ED #502 i #508, które uciekły na Maltę wróciły do kraju. #402 przywrócony do służby. 150px Su-22 samolot szturmowy 22M/M322UM3K } 90 1980 2 W 2011 sześć zniszczonych przez NATO lub dezerterów. Samoloty transportowe An-26 taktyczny transportowiec 12 1983 2 Nadal w użyciuAntonov An-26 – Libya – Air Force. An-72 taktyczny transportowiec 2 ? 1Antonov An-72 – Libya – Air Force 150px Lockheed C-130 Hercules średni transportowiec 130H 4 1970 2 Cztery kolejne opłacone samoloty wyprodukowano i nigdy nie dostarczono. Nadal w służbieLockheed C-130H Hercules (L-382) – Libya – Air Force, #5A-DOM utracono 29 kwietnia 2018ASN Aircraft accident Lockheed C-130H-30 Hercules registration unknown Sharara Airstrip. Samoloty szkolno-treningowe 150px Aero L-39 Albatros samolot wsparcia/szkolenie zaawansowane 39ZO 181 1978 1 Wersja uzbrojona, 10 sztuk przekazano Egiptowi. Śmigłowce AgustaWestland AW139 śmigłowiec 2 2010 1 Do 2010 do policji dostarczono dwa z pięciu sztuk. Jeden uszkodzony na lotnisku w Trypolisie. 150px Elicotteri CH-47 Chinook ciężki śmigłowiec transportowy CH-47C 20 19761980 3 Dwie partie dostaw, 12 sprzedano ZEA. Mi-2 użytkowy 20 1979 4 Mi-8 transportowy Mi-8T 50 1976 8 150px Mi-14 śmigłowiec ZOP Mi-14PL 12 1982 4 Także gaśnicze Mi-14PZh. 150px Mi-24 śmigłowiec szturmowy Mi-25Mi-35 4012 19791980 3 Co najmniej dwa Mi-35 zniszczone w 2011 przez NATO.

W przeszłości Wycofane z uzbrojeniaSamolotTypWersjaDost.RokUwagi Samoloty myśliwskie Northrop F-5 Freedom Fighter myśliwsko-bombowytreningowy F-5AF-5B 82 1968 Sprzedane Turcji w 1975. Kolejnych osiem F-5A objętych embargiem, w 1972 dostarczone do lotnictwa Wietnamu. Dassault Mirage 5 szturmowymyśliwsko-bombowyrozpoznawczytreningowy 5D5DE5DR5DD 53321015 1971197319711971 Sprzedane Pakistanowi na części. 150px MiG-25 myśliwiec przechwytującytreningowyrozpoznawczy 25P25PU25RB } 6015 19791978 Wycofane. W 2015 jeden rozbił się w czasie lotu testowegoIncident MiG-25 124, 06 May 2015. Samoloty szturmowe/bombowe 150px Tu-22 samolot bombowytreningowy Tu-22BTu-22U } 24 1976 Wycofane Su-24 samolot szturmowy Su-24MK 6 1989 Wycofane, prawdopodobnie wszystkie zniszczone w 2011, w różnych okolicznościach. Samoloty transportowe/powietrzne tankowce 150px Ił-76 ciężki transportowiecpowietrzny tankowiec Ił-76Ił-76TDIł-78 4?? 1979?? W użyciu w lotnictwie cywilnym. Aeritalia G.222 lekki transportowiec G.222T 20 1981 Wycofane, znane też jako G.222L. 150px Let L-410 Turbolet lekki transportowiec L-410TL-410UVP 96 19841986 Los nieznany. Samoloty szkolno-treningowe Lockheed T-33 Shooting Star treningowe T-33A 5 1963 Wycofane, ex-USA, dostarczono 2 w 1963 i 3 w 1966 do szkolenia pilotów F-5. SOKO G-2 Galeb samolot wsparcia/szkolenie podstawowe G-2A-E 116 19761983 Zakupiono też jednomiejscową wersje J-21 Jastreb. Co najmniej sześć zniszczonych w 2011 przez NATO, w tym jeden tuż po wylądowaniuLibyan plane shot down by French jet.. 150px Aermacchi SF 260 samolot wsparcia/szkolenie podstawowe 260W260ML 110130 19781982 Uzbrojone, używane w czasie wojny w Czadzie, część zmontowano w Libii, Alenia Aermacchi wyremontowała 12 sztuk, jeden SF 260ML zniszczono w 2011. Śmigłowce Bell 206 użytkowy AB206A 5 1974 Bell 212 śmigłowiec VIP AB212 2 19741980

Przypisy

Kategoria:Siły powietrzne Kategoria:Libia