Stanisław Niewiadomski (ur. 2 października 1928 w miejscowości Male na Wileńszczyźnie, zm. 23 lutego 2008 w Warszawie) – polski architekt, urbanista, doktor inżynier, nauczyciel akademicki, profesor Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, kierownik Pracowni Projektowania Architektonicznego PW (1991–2002), członek Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP), Mazowieckiej Okręgowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej i Towarzystwa Urbanistów Polskich (TUP). thumb|Rysunek Stanisława Niewiadomskiego Syria 1983

Życiorys Dzieciństwo i młodość Urodził się w rodzinie Józefa i Józefy z domu Sawlewicz. Ojciec był kołodziejem, pracował też dla wojska. Dzieciństwo i wczesne lata młodzieńcze zamieszkiwał w Wilnie, gdzie w 1941 r. ukończył szkołę powszechną i rozpoczął naukę w gimnazjum na tajnych kompletach.

Pod koniec II wojny światowej, po zajęciu Wilna przez Rosjan, został aresztowany przez NKWD. W więzieniu spędził dwa miesiące. Na początku 1945 r. wyjechał jednym z pierwszych transportów repatriacyjnych do Białegostoku. Po repatriacji matki i siostry z Wilna do Torunia, przeniósł się do nich, gdzie egzaminem maturalnym ukończył Liceum im. Tadeusza Kościuszki. W 1948 roku rozpoczął studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej (PW). Dyplom inżynierski uzyskał w 1952 roku, a magisterski — w 1954. Projekt dyplomowy (wyróżniony na pokazie prac dyplomowych we Wrocławiu) wykonał pod kierunkiem profesora Bohdana Lacherta. Jeszcze podczas studiów na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej wykonywał prace projektowe w pracowni profesora Bohdana Pniewskiego przy Katedrze Projektowania Gmachów Użyteczności Publicznej Wydziału Architektury PW. Krótko po ukończeniu studiów wraz z Witoldem Benedekiem powołali zespół autorski (początkowo z Władysławem Strumiłłą).

Przebieg pracy zawodowej Od drugiego roku studiów pracował w Pracowni architekta Zasława Malickiego w Zakładach Osiedli Robotniczych (ZOR). Po studiach, w 1954 roku pracował w Biurze Projektów Typowych i Studiów Budownictwa Mieszkaniowego, w latach 1954–1955 w Biurze Miastoprojekt Stolica Południe, w latach 1956–1957 w Ministerstwie Szkolnictwa Wyższego, a następnie do 1983 r. w Biurze Studiów i Projektów Szkół Wyższych i Zakładów Naukowych Ministerstwa Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki BEPRON. W latach 1983–1985 pracował dla General Company for Engineering & Consulting w Syrii jako ekspert i główny projektant uniwersytetu w Homs. W roku 1992 założył wspólnie z Witoldem Benedekiem oraz architektkami Krystyną Szypulską i Bożeną Staniszewską pracownię Architektoniczną BNS w której pracował do 2008 r. W 1982 roku uzyskał stopień doktora (promotor Stanisław Marzyński) na podstawie pracy pt. „Problemy kształtowania szkolnych sal muzycznych na przykładzie Akademii Muzycznej w Warszawie". Od 1954 r. był członkiem Stowarzyszenia Architektów Polskich SARP; w latach 1970–1973 członkiem Prezydium Zarządu Głównego, a następnie członkiem Zarządu Oddziału Warszawskiego, gdzie w latach 1975–1976 był wiceprezesem, a w latach 1976–1983 (w trzech kolejnych kadencjach) prezesem. Status Twórcy otrzymał w 1979 roku. Dwukrotnie był przewodniczącym jury Konfrontacji WarszawskichFragmenty stuletniej historii 1899-1999: ludzie fakty wydarzenia: w stulecie organizacji warszawskich architektów/[komitet red. Tadeusz Barucki et.al.]. Warszawa 2001. . Był też członkiem Komitetu Organizacyjnego XIV Kongresu UIA (Union internationale des Architectes) w Warszawie w 1981 roku. W latach 1988–1991 był przewodniczącym Kolegium Sędziów Konkursowych Oddziału Warszawskiego SARP. thumb|Grób Stanisława Niewiadomskiego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Działalność dydaktyczna Pracę dydaktyczną rozpoczął na Wydziale Inżynierii Lądowej PW. W latach 1954–1976 pracował w Zakładzie Podstaw Architektury, prowadzonym przez S. Marzyńskiego; od 1976 roku na Wydziale Architektury, na stanowisku asystenta, wykładowcy, docenta (od 1990 roku) i profesora nadzwyczajnego (od 1993 roku). Pracownią Projektowania Architektonicznego kierował od 1990 do 2001 roku. Był promotorem ponad 50 dyplomów magisterskich.

Życie prywatne W 1951 roku ożenił się z Katarzyną Kowal (ur. 1929). Katarzyna Niewiadomska, również pochodząca z Wilna, ukończyła zoologię na Uniwersytecie Warszawskim. W następnych latach specjalizowała się w dziedzinie parazytologii, uzyskując tytuł naukowy profesora. Byli zgodnym małżeństwem przez 56 lat. Razem z żoną dużo podróżował po Europie i po świecie. Napotykane podczas licznych podróży ciekawe miejsca, budynki, wnętrza kościołów, ulice i zaułki były dla niego inspiracją do tworzenia rysunków. Mieli dwie córki. Starsza, Magdalena (ur. 1953), została profesorem statystyki Western Michigan University (Stany Zjednoczone). Młodsza, Anna Dorota (ur. 1957), mieszka we Francji; jest romanistką, członkiem dyrekcji liceum w Hawrze.Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 27-2-26).

Odznaczenia, realizacje, nagrody, wyróżnienia, rysunki Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi – za działalność dydaktyczną (1975) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Komisji Edukacji Narodowej Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1980) Srebrna i Złota Odznaka honorowa SARP za działalność w Stowarzyszeniu (1978) Honorowa Nagroda SARP za całokształt działalności zawodowej, razem z Witoldem Benedekiem (2006)

Projekty zrealizowane (we współautorstwie) 1954–1962 – Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna w Warszawie – I nagroda w konkursie SARP oraz Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych 1961–1964 – Trasa mostowa i most Łazienkowski – I nagroda w konkursie SARP; Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, 1966–1975 – Uniwersytet Gdański (d. Wyższa Szkoła Pedagogiczna) w Gdańsku-Oliwie - I nagroda w konkursie SARP; Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, 1966-1968 – Uniwersytet Gdański Wydział Humanistyczny — zrealizowany 1970 1968–1971 – Uniwersytet Gdański Wydział Matematyczno-Fizyczny — zrealizowany 1973 1983–1986 – Uniwersytet w Homs, Syria 1989–1992 – Zespół domów studenckich na Jelonkach w Warszawie — zrealizowany 1995–1998 1993–1996 – Uniwersytet im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego (d. Akademia Teologii Katolickiej) na Bielanach w Warszawie — zrealizowany 1977–2004 1994–1998 – Zespół domów akademickich Collegium Polonicum Uniwersytetu Europejskiego w Słubicach — zrealizowany 1995–2005 – I nagroda w konkursie 1998–2000 – Uniwersytet w Białymstoku – Biblioteka Główna i aula Uniwersytetu — biblioteka zrealizowana 2000–2005 – I nagroda w konkursie SARP 2000–2003 – Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu – Zespół Budynków Wydziału Biologii 2002–2008 – Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny (d. Akademia Podlaska) w Siedlcach – Wydział Humanistyczny – I nagroda w konkursie

Inne projekty we współautorstwie, nagrody i wyróżnienia 1955 – Ambasada Polski w Pekinie – wyróżnienie w konkursie SARP 1956 – Plac Wiosny Ludów w Poznaniu – wyróżnienie w konkursie SARP 1958 – Katolicki Uniwersytet Lubelski – rozbudowa - I nagroda w konkursie SARP 1961–1964 – Trasa mostowa Świętokrzyska – I nagroda w konkursie SARP 1962 – Biblioteka Narodowa w Warszawie – IV nagroda w konkursie SARP 1962–1964 – Plan ogólny Raciborza 1964 – Ambasada Polski w Brasilii – wyróżnienie w konkursie SARP 1964 – Plac Zwycięstwa i wschodni rejon Osi Saskiej w Warszawie - wyróżnienie w konkursie SARP 1965 – Otoczenie Dworca Zachodniego w Warszawie – wyróżnienie I stopnia 1966 – Wschodni rejon centrum Krakowa - wyróżnienie w konkursie SARP 1967 – Ośrodek rekreacyjny na Cyplu Czerniakowskim w Warszawie – wyróżnienie w konkursie SARP 1969 – Zagospodarowanie przestrzenne centrum Warszawy – wyróżnienie III stopnia w konkursie SARP 1971 – Akademia Rolnicza w Lublinie – wyróżnienie w konkursie SARP 1972 – Plac Zwycięstwa w Warszawie – wyróżnienie w konkursie SARP 1972–1975 – Plac Politechniki w Warszawie 1972–1975 – Politechnika Warszawska, Wydział Technologii Elektronowej 1973 – Ambasada Polski w New Dehli 1973–1977 – Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego w Gdańsku-Oliwie 1974 – Warszawskie Zgrupowanie Naukowe na Siekierkach – I nagroda 1977 – Akademia Rolnicza i Akademia Medyczna w Szczecinie-Osowie 1980 – Uniwersytet Warszawski na Powiślu 1981 – Rozbudowa Akademii Muzycznej w Warszawie 1982 – Studium lokalizacji Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego – PI. Zwycięstwa, Powiśle, PI. Trzech Krzyży 1985–1988 – Dom studencki uczelni artystycznych w Warszawie przy ul. Dobrej 1987 – Zespół mieszkaniowo-usługowy Uniwersytetu Gdańskiego w Gdańsku-Oliwie 1988 – Politechnika Wrocławska, Biblioteka i Centrum Informacji – I nagroda w konkursie SARP 1989 – Hotel „Pullman” przy Placu Trzech Krzyży w Warszawie – wyróżnienie I stopnia 1991 – Sąd Najwyższy na Placu Krasińskich w Warszawie – wyróżnienie w konkursie SARP 1993 – Uniwersytet Warszawski, Biblioteka Uniwersytecka na Powiślu – II nagroda w konkursie SARP 1993 – Uniwersytet w Gdańsku-Oliwie – wyróżnienie w konkursie SARP 1998 – Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Kompleks budynków Nauk Biologicznych – wyróżnienie w konkursie 2003 – Uniwersytet w Białymstoku – Wydział Matematyki i Fizyki – I nagroda w konkursie 2004 – Kampus Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego na Młocinach w Warszawie – wyróżnienie w konkursie 2004 – Uniwersytet A. Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych – I nagroda w konkursie 2005 – Uniwersytet A. Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Chemii – wyróżnienie w konkursie 2005 – Centrum Chopinowskie w Warszawie przy ul. Tamka 2005 – Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie-Pychowicach 2006 – Wydział Filologii i Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego przy ul. Lipowej

Rysunki Pozostawił po sobie prawie 500 rysunków wykonanych, w latach 1983–2005, w większości flamastrem, ale również cienkopisem, piórem i ołówkiem. Zbiór prac powstawał podczas podróży po wielu krajach europejskich i bliskiego wschodu. Rysunkowa pasja S. Niewiadomskiego stanowi ważną część całej jego twórczości. W salach SARP zorganizowane zostały dwie wystawy: „Wilno, rysunki 1985–1987” (razem z rysunkami Konrada Kucza-Kuczyńskiego) w 1987 r. oraz „Rysunki z podróży” w 2008 r. Niewielka ich część została pokazana w publikacji pt. Architektura w szkicach ... (2013).

Uwagi

Przypisy ; (zob. agro.icm.edu.pl)

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej Kategoria:Architekci związani z Warszawą Kategoria:Laureaci Honorowej Nagrody SARP Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Polscy urbaniści Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Zmarli w 2008