thumb|Kapliczka na Białobrzeżkach Gniewczyna Tryniecka – wieś sołecka w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie przeworskim, w gminie Tryńcza, nad Wisłokiem przy ujściu Mleczki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Części wsi + Integralne części wsi Gniewczyna Tryniecka SIMC Nazwa Rodzaj0611962 Białobrzeżki-Gajówka część wsi0611979 Zawisłocze osada

Historia W 1762 roku według wzmianki w aktach właściciela Klucza Trynieckiego Pawła Benoe mieszkańcami gromady Gniewczyna byli: Józef Bebło, Jan Bugiel, Kazimierz Chmura, Jędrzej Ficek, Wojtek Ficek, Bartek Gałusza, Franek Gałusza, Bartek Genroz, Kazimierz Glibryk, Tomek Glibryk, Jędrzej Głowacki, Kazimierz Gurak, Tomek Jagiełła, Stach Jędras, Kazimierz Kądziora, Jakub Kiełbasa, Matusz Kiełbasa, Antek Kowal, Antek Kozak, Józef Kozak, Tomek Kozak, Szymek Kurek, Krzysztof Maturek, Opiatka Wdowa, Michał Pałka, Błazej Partas, Stach Pieczonka, Michałowa Pieczonkowa, Kazimierz Piróg, Maciek Piróg, Wojtech Prasek, Błazek Sowa, Sowina Wdowa, Wojtek Skitał, Jan Strach, Jan Strach drugi, Wojtek Świerk, Antek Telega, Walek Tkacz, Kazimierz Tytuła, Wawrzek Tworak, Michał Worgala, Jakub Wrubel, Jan Ziomek, Kazimierz Ziomek, Wojtek ZiomekZakład Narodowy im. Ossolińskich Pretensje od gromad Klucza Trynieckiego spisane 1762 (s. 43–48) [dostęp 2023-02-01]..

Wieś Gniewczyna od początku istnienia aż do końca XIX wieku stanowiła jedną całość; w XIX wieku właścicielami Gniewczyny byli: Alfred Potocki i Roman Potocki. W 1890 roku była już w użyciu nazwa Gniewczyna Łańcucka od siedziby Potockich – Łańcuta; następnie wydzielono część wsi od strony Tryńczy i nazwano: „Gniewczyna Tryniecka”, a właścicielem został Konwent PP Franciszkanek we Lwowie (Klasztor SS Franciszkanek Adoracji Najświętszej Maryi Panny we Lwowie), który był też właścicielem Jagiełły i części Gorzyc„Skorowidz Dóbr Tabularnych w Galicji z Wielkim Ks. Krakowskim. 1890.. Po ok. 1905 roku nowym właścicielem Gniewczyny Trynieckiej, Jagiełły i części Gorzyc stała się Irena Lityńska„Skorowidz Dóbr Tabularnych w Galicji z W. Ks. Krakowskim. 1905..

Zbrodnia w domu Trynczerów W 1942 roku, prawdopodobnie w listopadzie, Polacy – szef i członkowie ochotniczej straży pożarnej – oddziału podporządkowanego niemieckiej policji porządkowej, sołtysi (będący funkcjonariuszami okupacyjnej administracji hitlerowskiej)Należy pamiętać, że na mocy zarządzeń okupanta w Generalnym Gubernatorstwie, od 1940 r. sołtysi stali się funkcjonariuszami okupacyjnej administracji, która posługiwała się strukturami samorządu terytorialnego jako jedynie swoimi organami wykonawczym. Nie można ich porównywać z sołtysami z okresu sprzed okupacji i po niej. Por. Kozyra Waldemar, Okupacyjna administracja niemiecka na ziemiach Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1939–1945 The German Occupation Administration on the Territory of the Republic of Poland in 1939–1945, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio G. Ius, 2013, vol. 60, nr 1, s. 35–51, http://dx.doi.org/10.17951/g.2013.60.1.35. Należy rozpatrywać standardową działalność sołtysów okresu 1943–1944, w tym między innymi organizację wart chłopskich i straży, donoszenie do niemieckich formacji okupacyjnych jako element hitlerowskiej polityki terroru, w tym wobec Żydów. i ich pomocnicy, z obu części wsi: Łańcuckiej i Trynieckiej oraz bezideowe skrzydło ruchu oporu urządzili obławę na miejscowe rodziny żydowskie. 11 osób (dwie kobiety, dwóch mężczyzn, resztę stanowiły dzieci – najmłodsze miało 9 miesięcy) wsadzono na wozy i przewieziono do domu Lejby i Szangli Trynczerów, mieszczącego się przy drodze, w centrum wsi. Tam, trzy dni i trzy noce, przetrzymywali Żydów, torturowali, by zdradzili, gdzie ukryli dobytek, kobiety prawdopodobnie gwałcili, po czym wezwali niemieckich żandarmów, którzy rozstrzelali uwięzionych. O zbrodni opowiedział, 13-letni wówczas, Tadeusz MarkielTadeusz Markiel, Alina Skibińska: „Jakie to ma znaczenie, czy zrobili to z chciwości?” Zagłada domu Trynczerów, Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, Warszawa 2011, ..

Z wyjątkiem liczby ofiar, wydarzenia te niewiele różnią się od tych, które miały miejsce w JedwabnemCezary Łazarewicz, Wanda Lacampe [wsp.], Letnisko w domu śmierci, Polityka, 2010-12-04, nr 49 (2785) s. 32–35.Jagor, W Gniewczynie 68 lat temu Polacy torturowali, gwałcili, a w końcu wydali Żydów Niemcom, Gazeta Wyborcza, 01.12.2010.. W miejscowości dochodziło ponadto do pojedynczych mordów na ukrywających się Żydach. Razem z zabitymi w domu Trynczerów, liczba ofiar sięga 30 osób.

Sport i rekreacja W Gniewczynie Trynieckiej działa klub sportowy LKS „Huragan” Gniewczyna, założony w 1947 roku. Od 2023 roku gra w Klasie A grupy przeworskiej.

Tabela rozgrywek ligowych: „Huragan Gniewczyna” (1992–2026)  SezonPozycjaLigaPktMeczeBramkiAwanseSpadkizwy.rem.por.zdob.stra.1991/1992 6 Klasa Okręgowa (W) 31 1992/1993 10 Klasa Wojewódzka 28 1993/1994 4 Klasa Wojewódzka 37 1994/1995 9 Klasa Wojewódzka 31 1995/1996 Klasa O - grupa jarosławska 1996/1997 11 Klasa O - grupa jarosławska 37 9 10 11 42 44 1997/1998 8 Klasa O - grupa jarosławska 43 13 7 10 49 34 1998/1999 6 Klasa O - grupa jarosławska 82 1999/2000 11 Klasa O - grupa jarosławska 25 6 7 13 37 46 2000/2001 2 Klasa O - grupa jarosławska 64 20 4 6 81 35 2001/2002 10 Klasa O - grupa jarosławska 38 10 8 12 39 42 2002/2003 10 Klasa O - grupa jarosławska 38 12 2 16 42 49 2003/2004 16 Klasa O - grupa jarosławska 3 1 0 29 12 144 ↓ spadek do Kl. A2004/2005 13 Klasa A - grupa przeworska 22 6 4 16 27 57 2005/2006 12 Klasa A - grupa przeworska 31 10 1 15 49 53 ↓ spadek do Kl. B2006/2007 1 Klasa B - grupa przeworska 55 18 1 1 71 15 ↑ awans do Kl. A2007/2008 2 Klasa A - grupa przeworska 54 16 6 4 76 36 2008/2009 4 Klasa A - grupa przeworska 45 14 3 9 52 37 2009/2010 1 Klasa A - grupa przeworska 64 20 4 2 74 20 ↑ awans do Kl. O2010/2011 8 Klasa O - grupa jarosławska 47 13 8 9 53 43 2011/2012 3 Klasa O - grupa jarosławska 51 15 6 9 55 45 2012/2013 9 Klasa O - grupa jarosławska 43 11 10 9 72 63 2013/2014 7 Klasa O - grupa jarosławska 45 13 6 11 75 62 2014/2015 11 Klasa O - grupa jarosławska 32 9 5 16 60 79 2015/2016 4 Klasa O - grupa jarosławska 58 17 7 6 75 39 2016/2017 2 Klasa O - grupa jarosławska 61 18 7 5 66 27 2017/2018 6 Klasa O - grupa jarosławska 44 13 5 12 49 55 2018/2019 13 Klasa O - grupa jarosławska 34 10 4 16 46 53 ↓ spadek do Kl. A2019/2020 2 Klasa A - grupa przeworska 30 10 0 3 48 18 ↑ awans do Kl. O2020/2021 7 Klasa O - grupa jarosławska 66 20 6 12 82 69 2021/2022 9 Klasa O - grupa jarosławska 49 16 1 17 66 73 2022/2023 16 Klasa O - grupa jarosławska 21 5 6 19 33 91 ↓ spadek do Kl. A2023/2024 3 Klasa A - grupa przeworska 56 18 2 6 91 45 2024/2025 5 Klasa A - grupa przeworska 46 13 7 8 89 56 2025/2026 8 Klasa A - grupa przeworska 33 10 3 13 48 53 Źródło: Życie Przemyskie (1992-2002), 90minut.pl (2002–2026)

Zobacz też Gniewczyna Łańcucka gromada Gniewczyna Łańcucka

Przypisy Strona gminy, sołectwa GUS. Rejestr TERYT. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().

Linki zewnętrzne

Mapa katastralna wsi Gniewczyna z 1849 roku

Kategoria:Wsie w powiecie przeworskim Kategoria:Gniewczyna Tryniecka