Waniliowe (Vanilloideae) – podrodzina w obrębie storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niej 245 gatunków skupionych w 14 rodzajach, występujących na wszystkich kontynentach w strefie tropikalnej oraz w strefie umiarkowanej we wschodniej części Ameryki Północnej oraz Azji. Przez długi czas pozycja i ranga systematyczna tej grupy roślin budziła wśród systematyków długie spory, czego przyczyną jest szereg cech plezjomorficznych u jej przedstawicieli. Po raz pierwszy diagnozę naukową tego taksonu podał polski botanik – Dariusz Szlachetko w 1995. Później została ona potwierdzona w szeregu publikacjach prezentujących wyniki analiz molekularnych i morfologicznych.
Należące tu rośliny cechują się wzrostem sympodialnym lub monopodialnym, wielu przedstawicieli to myko-heterotrofy i pnącza. Do cech charakterystycznych należą miękkie pyłkowiny, w których pyłek skupiony jest w tetrady, brak tarczek (viscidium). Pręcik pojedynczy, wygięty do przodu, pochodzący z zewnętrznego okółka pręcikowia, oraz dwa prątniczki stanowiące pozostałość okółka wewnętrznego.
Systematyka Pozycja systematyczna podrodziny według Angiosperm Phylogeny Website
Podział systematyczny Plemię Pogonieae Cleistes Rich. ex Lindl. Cleistesiopsis Pansarin & F.Barros Duckeella Porto & Brade Isotria Raf. Pogonia Juss.
Plemię Vanilleae Clematepistephium N. Hallé Cyrtosia Blume Epistephium Kunth Eriaxis Rchb. f. Erythrorchis Blume Galeola Lour. Lecanorchis Blume Pseudovanilla Garay Vanilla Mill. – wanilia
Przypisy