Roy Jacobsen (ur. 26 grudnia 1954 w Oslo, zm. 18 października 2025) – norweski prozaik.
Życiorys Dorastał w Grorud, wówczas przedmieściu Oslo. W latach 1979–1986 mieszkał w Sollfjellsjøen (rodzinnej miejscowości swojej matki) w regionie Nordland. Obydwa te miejsca często pojawiały się w jego twórczości. Debiutował w 1982 r. zbiorem opowiadań Fangeliv (Więzienne życie), za który otrzymał nagrodę im. Tarjei Vesaasa.
W 1991 r. opublikował powieść Seierherrene (Zdobywcy) nominowaną do Nagrody literackiej Rady Nordyckiej. Na przykładzie dwóch pokoleń norweskiej rodziny Jacobsen pokazuje całkowitą zmianę warunków i stylu życia w swoim kraju. W ciągu kilku dziesięcioleci XX wieku tradycyjne norweskie społeczeństwo złożone z rolników, robotników i nielicznej klasy średniej przekształciło się w nowoczesne, postindustrialne społeczeństwo dobrobytu. Do tych pokoleniowych doświadczeń Jacobsen powraca m.in. w powieści Vidundenbarn (wyd. pol. Cudowne dzieci, 2012). Większość jej akcji toczy się we wczesnych latach 60. XX w. Wówczas to w życie Finna, ucznia szkoły podstawowej i jego rozwiedzionej matki (mieszkańców blokowiska w Oslo), wkracza siedmioletnia przyrodnia siostra chłopca. Ich losy to opowiedziana z perspektywy wielu lat historia dorastania, w której tęsknota za minionym czasem przeplata się z ironią, a wspomnienia chwil beztroskich z doświadczeniem brutalności świata.
W Polsce opublikowano również thriller Det nye vannet Nowa woda (wyd. pol. 1998), powieść psychologiczno-sensacyjną Izmael (wyd. pol. 1998) oraz teksty Jacobsena w: Norwegia: Przewodnik nieturystyczny (Warszawa 2011) i Antologii współczesnej prozy norweskiej (Izabelin 1996).
Był także autorem biografii Trygve Bratteliego, w latach 70 XX w. dwukrotnego premiera Norwegii.
Twórczość Fangeliv – opowiadania (1982) Hjertetrøbel – powieść (1984) Tommy – powieść (1985) Det nye vannet – powieść (1987), wyd. pol. Nowa woda, przeł. I. Zimnicka, Izabelin 1998 Virgo – powieść (1987) Det kan komme noen – opowiadania (1989) Ursula – książka dla dzieci (1990) Seierherrene – powieść (1991) Fata morgana – powieść (1992) Den høyre armen – opowiadania (1994) Trygve Bratteli: En fortellig – biografia (1995) Ismael – powieść (1998), wyd. pol. Izmael, przeł. I. Zimnicka, Izabelin 1998 Grenser – powieść (1999) Fugler og soldater – opowiadania (2001) Det nye vannet – opowiadania (2003) Frost – powieść (2005) Hoggerne – powieść (2005) Marions slør – powieść (2007) Vidunderbarn – powieść (2009), wyd. pol. Cudowne dzieci, przeł. A. Topaczewska, Kraków 2012 Anger – powieść (2011) Niewidzialni – powieść, pol. przekład Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2018 Białe morze – powieść, pol. przekład Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2019 Oczy z Rigela – powieść, pol. przekład Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2020 Tylko matka – powieść, pol. przekład Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2021 Niegodni – powieść, pol. przekład Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2024
Inne (wydane w Polsce) Antologia współczesnej prozy norweskiej, Marciniakówna A. (red.), Izabelin 1996 Lód, w: Norwegia: Przewodnik nieturystyczny, pr. zbiorowa, Warszawa 2012
Odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Sokoła Islandzkiego (Islandia, 2017)
Przypisy
Linki zewnętrzne Biografia i twórczość autora na stronie wydawcy Wywiad z pisarzem
Kategoria:Laureaci Nagrody Doblouga Kategoria:Laureaci Nagrody Norweskich Księgarzy Kategoria:Laureaci norweskiej Nagrody Krytyków Kategoria:Norwescy pisarze Kategoria:Odznaczeni Orderem Sokoła Islandzkiego Kategoria:Pisarze związani z Oslo Kategoria:Urodzeni w 1954 Kategoria:Zmarli w 2025