mały|Okręgi konsularne na Ukrainie (kolor czerwony – Wydział Konsularny Ambasady w Kijowie) thumb|ul. Hruszewskiego 20/Szowkowyczna 1. Budynek Konsulatu Generalnego RP w Kijowie (1923–1939) Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej na Ukrainie z siedzibą w Kijowie (również Ambasada RP w Kijowie, ) – polska placówka dyplomatyczna w stolicy Ukrainy, Kijowie.
Podział organizacyjny Wydział Polityczny Biuro Attaché Obrony Wydział Ekonomiczny Wydział Administracji i Finansów Wydział Konsularny Okręg konsularny obejmuje Kijów oraz obwody: kijowski, kirowohradzki, czerkaski i czernihowski.
Historia przedstawicielstwa i siedziby
1918–1921 Pierwsze przedstawicielstwo dyplomatyczne w Kijowie powołały władze Rzeczypospolitej Polskiej po traktacie brzeskim w okresie Państwa Ukraińskiego, zwanego też Hetmanatem (1918–1919). Początkowo było określane jako Królewsko-Polskie Przedstawicielstwo na Ukrainie, następnie Poselstwo Polskie na Ukrainie. Po uznaniu przez niepodległe państwo polskie Ukraińskiej Republiki Ludowej (1920) Polska utrzymywała posła przy rządzie URL, do wycofania jego uznania po traktacie ryskim z Rosją Sowiecką i marionetkową Ukrainą Sowiecką (USRR).
1921–1939 Stosunki dyplomatyczne pomiędzy Polską a USRR utrzymywano w latach 1921–1923, poselstwo RP pełniło misję w ówczesnej (do 1934) stolicy Ukraińskiej SRR – Charkowie. W Kijowie utrzymywano placówkę konsularną (konsulat 1919, konsulat 1926–1934, konsulat generalny 1934–1939). W 1921 konsulat mieścił się przy ul. Żytomierskiej, w latach 1930–1939 przy ówczesnej ul. Karola Liebknechta 1 (dziś ul. Szowkowyczna). Wobec powstania ZSRR Ukraińska SRR utraciła w 1923 prawo do samodzielnej reprezentacji dyplomatycznej i przyjmowania dyplomatów zagranicznych. Po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 ostatni konsul generalny RP w Kijowie Jerzy Matusiński został 30 września 1939 z pogwałceniem immunitetu dyplomatycznego aresztowany przez NKWD i zamordowany w do dziś nie wyjaśnionych okolicznościach.
1945–1991 Po II wojnie światowej PRL otworzyła konsulat w Kijowie w 1948. Mieścił się przy ul. Liebknechta 28. W latach 1950–1957 był to konsulat, następnie konsulat generalny.
po 1992 Współcześnie stosunki dyplomatyczne Polska i Ukraina nawiązały 4 stycznia 1992 po rozpadzie ZSRR i uzyskaniu niepodległości przez Ukrainę. Oba państwa utworzyły własne przedstawicielstwa dyplomatyczne i konsularne.
Do 2014 funkcjonował w Sewastopolu Konsulat Generalny RP, ewakuowany 8 marca po rosyjskiej okupacji półwyspuKrym: Ewakuacja polskiego konsulatu w Sewastopolu.. W 2012 został otwarty Konsulat Generalny RP w Doniecku, który został następnie zawieszony w 2014, a ostatecznie zamknięty w 2015 w konsekwencji wojny w Donbasie.
W lutym 2022 ambasador Bartosz Cichocki obok nuncjusza apostolskiego był jedynym ambasadorem, który nie wyjechał z Kijowa podczas jego oblężenia.
W 2023 placówkę odznaczono niepaństwową ukraińską odznaką honorową, Krzyżem „Za Naszą i Waszą Wolność”.
Posłowie/Ambasadorowie RP na Ukrainie 1918 – Stanisław Wańkowicz, poseł RP w Kijowie, przy rządzie HetmanatuStanisław Wańkowicz – epitafium na Rossie. 1919–1921 – Bohdan Kutyłowski, poseł RP przy rządzie Ukraińskiej Republiki Ludowej 1921 – Franciszek Jan Pułaski, chargé d’affaires przy rządzie Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w Charkowie 1921–1923 – Franciszek Charwat, chargé d’affaires j.w. 1923–1924 – Marceli Szarota, chargé d’affaires j.w.
Wobec powstania ZSRR Ukraińska SRR utraciła prawo do samodzielnej reprezentacji dyplomatycznej i przyjmowania dyplomatów zagranicznych. Funkcje komisariatu ludowego spraw zagranicznych USRR przejął komisariat ludowy spraw zagranicznych ZSRR, a następnie MSZ ZSRR. Stosunki dyplomatyczne Polski z Ukrainą zostały wznowione po deklaracji niepodległości Ukrainy i uznaniu niepodległości państwa ukraińskiego przez Polskę w grudniu 1991.
Po 1991:
Kierownicy konsulatu w Kijowie 1921–1923 – Adam RoszkowskiPrezes Polskiej Komisji Repatriacyjnej w Kijowie według Teofil Skalski: Terror i cierpienie: Kościół katolicki na Ukrainie 1900-1932, „Norbertinum” Lublin 1995, s. 220, 226, 252, ISSN 1426-5354., konsul 1926–1930 – Mieczysław Babiński, konsul 1930–1933 – Henryk Jankowski 1933–1934 – Stanisław Sośnicki, konsul 1935–1937 – Jan Karszo-Siedlewski, radca ambasady, kier. KG 1937–1939 – Jerzy Matusiński, radca ambasady, kier. KG
1947–1948 – Aleksander Chłond, kier. KG 1948–1949 – Paweł Włoński, wicekonsul, kier. KG 1949– – Marian Cieślik, konsul 1952–1953 – Henryk Gordon, wicekonsul, kier. konsulatu 1953–1955 – Piotr Kiergiet, konsul 1957–1965 – Wanda Michalewska, konsul generalny 1965–1969 – Szczepan Stec 1969–1973 – Janusz Grochulski, konsul generalny
1975–1978 – Leon Tomaszewski, konsul generalny 1978–1979 – Władysław Nowak, konsul generalny 1979–1981 – Kazimierz Dera, konsul generalny 1981–1982 – Leon Kotarba, konsul generalny 1982–1983 – Józef Nowotny, konsul generalny 1983–1986 – Władysław Kruk, konsul generalny 1987–1990 – Ryszard Polkowski, konsul generalny
Zobacz też Polsko-Ukraińska Izba Gospodarcza Ambasada Ukrainy w Polsce Instytut Polski w Kijowie Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Charkowie Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej we Lwowie Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Łucku Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Odessie Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Winnicy
Przypisy
Bibliografia Mirosław Golon: Moskwa, Kijów, Mińsk, Leningrad, Wilno…, Problem utworzenia i działalności polskich placówek konsularnych w ZSRR w latach 1944–1972, [w:] Mieczysław Wojciechowski (red.), Polska polityka wschodnia w XX wieku, Włocławek-Toruń 2004, s. 201–237. Stosunki dyplomatyczne Polski. Informator. Tom I. Europa 1918–2006, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Archiwum/Wydawnictwo Askon, Warszawa 2007, s. 584, . Jan Jacek Bruski: Nieznane polskie dokumenty na temat Hołodomoru. Efekty rekonesansu archiwalnego w Moskwie, [w:] Nowa Ukraina nr 1–2/2008, s. 67. Michał Kolasiński: Polskie poselstwo w Kijowie (październik 1918 – luty 1919) w świetle ukraińskich archiwaliów, Historia i Polityka, tom VII, rok 2008, s. 9–24.
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Ambasady Archiwalna strona Ambasady
Kijów Kategoria:Kijów